thumb|upright=1.3|Peter Paul Rubens, Koronacja Marii Medycejskiej (1622) thumb|upright=1.3|Jacques-Louis David, Przysięga Horacjuszy (1784) thumb|upright=1.3|John Trumbull, Podpisanie Deklaracji niepodległości (1819) thumb|upright=1.3|Jan Matejko, Stefan Batory pod Pskowem (1872) thumb|upright=1.3|Henryk Siemiradzki, Dirce chrześcijańska (1897) Malarstwo historyczne – przedstawienia malarskie, których tematem są wydarzenia historyczne związane z dziejami państw, narodów i wybitnych osobistości oraz zdarzenia rozgrywające się współcześnie.
W szerszym rozumieniu malarstwo historyczne obejmuje również kompozycje religijne zaczerpnięte ze Starego i Nowego Testamentu oraz z legend i mitologii.
Odmianą przedstawienia historycznego jest batalistyka.
Najstarsze przedstawienia historyczne występują już w sztuce starożytnej (Egipt, Mezopotamia, Grecja). W średniowieczu pojawiają się w malowidłach ściennych i iluminacjach rękopisów. W okresie renesansu częstymi tematami stały się wydarzenia z historii starożytnej, uroczyste wjazdy posłów i władców, elekcje królów. Tematykę historyczną podejmowali m.in. Leonardo da Vinci, Tycjan, Michał Anioł, Albrecht Altdorfer.
W dobie baroku popularność zyskały sceny batalistyczne oraz kompozycje gloryfikujące władców (Peter Paul Rubens, Nicolas Poussin, Charles Le Brun). Według teorii akademickich XVII wieku był to najszlachetniejszy rodzaj sztuki.
Rozkwit malarstwa historycznego nastąpił w okresie klasycyzmu (Jacques-Louis David, François Gérard, Antoine-Jean Gros, w Polsce – Marcello Bacciarelli, Jan Piotr Norblin, Aleksander Orłowski), a zwłaszcza w romantyzmie (Eugène Delacroix, Piotr Michałowski, January Suchodolski). Wzrosła dokumentalność przedstawień, ścisłość kostiumologiczna i wierność realiom. W 2 połowie XIX wieku rozwijało się głównie w środkowej i wschodniej Europie. W Polsce (Jan Matejko, Artur Grottger, Henryk Siemiradzki, Wojciech Gerson)Maciej Masłowski: Dzieje Polski w obrazach, Warszawa 1962, wyd. „Arkady”. i Rosji (Wasilij Surikow, Ilja Riepin) malarze przedstawiali najważniejsze i najdramatyczniejsze momenty dziejów narodowych.
Znaczenie tematyki historycznej dla malarstwa – na przykładzie malarstwa polskiego – w lapidarny, syntetyczny sposób przedstawił Maciej Masłowski w swym wstępie do albumu „Dzieje Polski w obrazach”Dzieje Polski w obrazach – Wstęp i wybór ilustracji Maciej Masłowski – Noty historyczne Mateusz Siuchniński, Warszawa 1962, Wydawnictwo „Arkady”, s. 5–6.:
Przypisy
Bibliografia Maciej Masłowski: Dzieje Polski w obrazach, Warszawa 1962, wyd. „Arkady” Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. S. Kozakiewicz, Warszawa 2007, .
Linki zewnętrzne
Encyklopedia Interia
Kategoria:Tematyka w malarstwie