Powrót do przyszłości () – seria trzech filmów science-fiction w reżyserii Roberta Zemeckisa, nakręconych w latach 1985, 1989 i 1990.

Głównymi bohaterami filmów są dwaj przyjaciele – nastolatek Marty McFly (Michael J. Fox) i doktor Emmett „Doc” Brown (Christopher Lloyd), podróżujący w czasie DeLoreanem, który dr Brown wyposażył w kondensator strumienia umożliwiający owe podróże.

Na bazie filmów powstał również serial animowany, opisujący przygody bohaterów po wydarzeniach z trzech części.

Obsada Michael J. Fox jako Marty McFly, Marty McFly Jr. (syn Marty’ego), Marlene McFly (córka Marty’ego) oraz Seamus McFly (prapradziadek Marty’ego) Christopher Lloyd jako doktor Emmett Brown Thomas F. Wilson jako Biff Tannen, Griff Tannen (wnuk Biffa) oraz Buford „Wściekły Pies” Tannen (pradziadek Biffa) Lea Thompson jako Lorraine Baines (McFly/Tannen) oraz Maggie McFly (żona Seamusa, praprababcia Marty’ego) James Tolkan jako pan Strickland oraz szeryf James Strickland (dziadek) Claudia Wells i Elisabeth Shue jako Jennifer Parker (McFly) Crispin Glover i Jeffrey Weissman jako George McFly Marc McClure jako Dave McFly Wendie Jo Sperber jako Linda McFly Mary Steenburgen jako Clara Clayton

Ekipa filmowa Film Rok Reżyser Scenarzyści Producenci Powrót do przyszłości 1985 Robert Zemeckis Robert ZemeckisBob Gale Neil CantonBob Gale Powrót do przyszłości II 1989 Fabuła:Robert ZemeckisBob GaleScenariusz:Bob Gale Powrót do przyszłości III 1990

Fabuła Powtarzające się motywy Filmy przedstawiają miasto Hill Valley w kilku epokach – 1985, 1955, 2015 i 1885. We wszystkich trzech częściach pojawiają się wyraźne akcenty charakterystyczne dla swoich epok, ale celowo przedstawione jako podobne. Obecnie wiadomo, że 2015 nie byłby taki, jak przedstawiono w filmie, ale twórcy w 1989 tak wyobrażali sobie świat w 2015 roku. mały|Samochód DeLorean DMC-12 przerobiony na wehikuł czasu doktora Browna Deskorolka Marty’ego z lat 80., jej pierwowzór w latach 50. i „deskolotka” w 2015. Marty kilkakrotnie wykorzystuje te pojazdy do ucieczki i w podobnym stylu. W każdej części Marty po przybyciu do innych czasów zwiedza z niedowierzaniem Hill Valley i we wszystkich częściach omal nie zostaje potrącony przez samochód (w Części III przez dyliżans). Kafejka u Lou w 1955, Kafejka „Lata 80.” w 2015 i Palace Saloon w 1885. We wszystkich trzech Marty ma podobną rozmowę z adwersarzem. Kiedy Marty McFly wchodzi do kawiarni (saloonu) zamawia napój (kawę, Pepsi, whisky), którego nie udaje mu się wypić. W tej scenie spotyka także przedstawiciela rodu Tannenów. W Części I, w „Lou’s Cafe” w 1955 roku, Biff zwraca się do George’a McFlya: „Hej, McFly! Myślałem, że powiedziałem ci, abyś się tu nigdy nie pokazywał.”. W Części II w kawiarni „Cafe '80s”, w 2015 roku, Griff zwraca się do Marty’ego Juniora: „Hej, McFly! Mówiłem ci, abyś się stąd nie ruszał!”. Natomiast w Części III w „Palace Saloon”, Buford zwraca się do Marty’ego (myląc go z jego prapradziadkiem Seamusem): „Hej, McFly! Mówiłem ci, abyś nigdy tu nie przychodził.”. Strickland, dyrektor ze szkoły Marty’ego, okazuje się być potomkiem szeryfa Stricklanda z końca XIX wieku. Biff Tannen, jego wnuk Griff Tannen i przodek – Buford Tannen mają zatargi z członkami rodziny McFly z każdego okresu. W Części I, w 1985 roku w Hill Valley ma siedzibę salon sprzedaży samochodów Statler Toyota. W 1955, w tym samym miejscu znajduje się salon Statler Studebaker. W części II, w 2015 roku widzimy Statler Pontiac, który oferuje również przeróbki na poduszkowce (twórcy filmu nie przewidzieli jednak upadku marki Pontiac w 2010 roku). Natomiast w Części III Statler zajmuje się sprzedażą koni i bryczek pod nazwą „Honest Joe Statler”. We wszystkich trzech częściach Marty budzi się po wypadku i kobieta, którą gra Lea Thompson, informuje go gdzie i kiedy jest. W każdej części członek rodzinny Tannenów przewraca jakąś kobietę na ziemię (w Częściach I i II – Lorraine, w Części III – Clarę). Marty ma dwa talenty – potrafi grać na gitarze elektrycznej i strzelać do celu w grach video. Oba przydają się w krytycznych momentach. W części I i II Biff wpada samochodem w ciężarówkę pełną gnoju. W części III Buford upada na wóz z gnojem. Obaj stwierdzają zaraz potem „Nienawidzę gnoju”. W 1955, ciężarówka ta ma napis D. Jones, natomiast w 1885 wóz jest oznaczony nazwiskiem A. Jones. We wszystkich częściach zbierane są pieniądze na rzecz zegara miejskiego. W Części I i II na odratowanie, w Części III na dokończenie budowy wieży zegarowej. Doc Brown, oprócz talentu wynalazcy, potrafi tworzyć niezwykle precyzyjne makiety centrum Hill Valley ze śmieci, zawsze nazywa je „niewyskalowanymi”. W Części I Doc Brown zostaje nieoczekiwanie zastrzelony na oczach Marty’ego, jednak później okazuje się, iż Doc miał na sobie kamizelkę kuloodporną. W Części III Marty zostaje zastrzelony na oczach Doc Browna, jednak jak później wiadomo on też miał na sobie prowizoryczną kamizelkę kuloodporną. Natomiast w drugiej części także widzimy kamizelkę kuloodporną – widać ją na filmie oglądanym przez Biffa w jego rezydencji, gdzie używa jej sam Clint Eastwood. W drugiej części przed planowaną podróżą z 1985 do 2015, Doktor mówi: „Tam, gdzie się udajemy, nie potrzebujemy dróg”. W trzeciej części przed planowaną podróżą z 1955 do 1885, Brown mówi: „Tam, gdzie się wybierasz nie ma dróg”. W I części matka Marty’ego dowiaduje się gdzie mieszka. Marty i Doktor szybko zakrywają DeLoreana. W części trzeciej Clara odnajduje mieszkanie Doktora i również zmuszeni są zataić obecność wehikułu. Koszula George’a w I części i rękaw Marty’ego Juniora w drugiej – obaj gdy wchodzą do baru mają niechlujnie ułożoną lewą część – u George’a chodzi o to, że koszula nie jest włożona do spodni, zaś Marty ma zbyt długi rękaw. Obaj naprawiają sytuację po wejściu do lokalu. W 1. części, gdy Delorean przenosi się w czasie, jego tylna tablica rejestracyjna (OUTATIME) odpada i wiruje na jezdni przez kilka sekund. Gdy w 3. części Marty wraca z 1885 do 1985, a pociąg niszczy wehikuł czasu, tabliczka w identyczny sposób się kręci – można to uznać za symboliczny Początek i Zakończenie podróży DeLoreana w czasie.

Powrót do przyszłości

Marty przedstawiony jest jako ambitny nastolatek, zdecydowany osiągnąć więcej niż bezrobotne rodzeństwo i podlizujący się szefowi ojciec. Podczas testowania przetworzonego na maszynę czasu DeLoreana, zostaje przeniesiony do roku 1955, gdzie poznaje swoich rodziców i przypadkiem zapobiega ich pierwszemu spotkaniu. Zagrożony wymazaniem z istnienia Marty, z pomocą młodszego o 30 lat doktora, stara się naprawić zniszczony ciąg wydarzeń i znaleźć źródło zasilania, które pozwoli mu uruchomić napęd czasowy i wrócić do swojego czasu.

Powrót do przyszłości II

Doc Brown przenosi Marty’ego i jego dziewczynę do roku 2015, gdzie muszą zapobiec tragedii rodzinnej, która ma dotknąć ich dzieci. Gdy wracają do roku 1985, znajdują Hill Valley przekształcone w gniazdo hazardu i walk gangów ulicznych. Aby naprawić linię czasu, Marty i Doc muszą znaleźć podróżującego w czasie winowajcę i wrócić do roku 1955, w którym muszą unikać swoich odpowiedników z pierwszej części.

Powrót do przyszłości III

Marty decyduje się nie wracać do lat 80., tylko znaleźć doktora Browna, który przepadł z DeLoreanem w roku 1885. Doc, na wieść o grożącej mu śmierci, decyduje się wrócić z Martym do roku 1985 i ostatecznie zniszczyć wehikuł. Podróż w czasie wymaga jednak rozpędzenia samochodu do odpowiedniej prędkości, co nie jest łatwe z powodu przebitego baku. Ponadto Doc zakochuje się w przypadkiem uratowanej kobiecie i postanawia zostać z nią w 1885 roku, co jeszcze bardziej utrudnia powrót do przyszłości.

Historia Data Część Wydarzenie 24 lutego 1981 Część I Został napisany pierwszy szkic scenariusza przez Roberta Zemeckisa i Boba Gale'a.

Marty McFly jest obiecującym muzykiem, ale także nielegalnie kopiuje kasety video w celu zarobienia pieniędzy. Doc Brown jest profesorem, który pracuje na Uniwersytecie w 1955 roku. Miejsce akcji osadzone jest w małym mieście na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych, a nie w kalifornijskim Hill Valley. Wehikuł czasu to nie DeLorean, ale lodówka. Akcja osnuta jest wokół powrotu wehikułem czasu do przyszłości, w czasie trwania testów nuklearnych na pustyni Nevada.

Na pierwszy rzut oka ta wersja scenariusza Powrotu do przyszłości znacząco różni się od ostatecznej, lecz mnóstwo szczegółów zostało ustalone już na tym etapie. Podstawowe założenie – chłopak cofa się w czasie, zapobiega spotkaniu swoich rodziców, czym powoduje zmianę przyszłości. Niestety do wyprodukowania filmu była jeszcze długa i kręta droga. Kiedy autorzy wysłali scenariusz do studiów filmowych, wszędzie go odrzucano. 7 kwietnia 1981 Część I Została napisana druga wersja scenariusza. 11 lipca 1984 Część I Została napisana trzecia wersja scenariusza.

Od teraz Marty nie jest już dłużej piratem video a Profesor Brown jest odtąd nazywany Doc Brown. Jednak nadal Marty mieszka na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych, w mieście o nazwie Elmdale. Spotyka się on z Doc Brownem przy Centrum Handlowym „Trzy Sosny” i podziwia jego nowy wynalazek – wehikuł czasu zbudowany na podstawie DeLoreana. Punkt kulminacyjny nadal osadzony jest w rejonie testów nuklearnych w Nevadzie. 12 października 1984 Część I Została napisana czwarta wersja scenariusza. 12 listopada 1984 Część I Pierwsze wspomnienie o Powrocie do przyszłości na grupach dyskusyjnych. 26 listopada 1984 Część I Rozpoczęcie produkcji filmu. styczeń 1985 Część I Michael J. Fox zastępuje Erica Stoltza. 28 lutego 1985 Część I Ostatnie poprawki przy czwartej części scenariusza. połowa kwietnia 1985 Część I Zakończenie zdjęć do filmu. 3 lipca 1985 Część I Premiera Powrotu do przyszłości w Stanach Zjednoczonych.

Hasła promocyjne:

17-letni Marty McFly przybył dzisiejszej nocy za wcześnie. 30 lat za wcześnie. Zawsze się spóźniał na lekcje… Nie był na czas na kolację… Aż pewnego dnia… nie miał czasu na nic. Poznajcie Marty’ego McFly. Przedarł się przez barierę czasu. Przeszkodził w pierwszej randce rodziców. I być może pozbawił się szans na swoje narodziny. maj 1986 Część I Premiera Powrotu do przyszłości na kasetach video w Stanach Zjednoczonych. Na końcu filmu umieszczono napis „Ciąg dalszy nastąpi…”, którego nie było w wersjach kinowej oraz DVD. data nieokreślona Część II, III Bob Gale pisze scenariusz, którego tytuł brzmi Numer Dwa (Number Two). Szczegóły dotyczącego tej wczesnej wersji są bardzo okrojone, ale wiemy, iż Stary Biff podróżuje z 2015 roku w przeszłość nie do 1955, ale do 1968 roku, co oznacza, iż pojawia się w okresie narodzin Marty’ego. Pomysł, aby wprowadzić nową sekwencję czasową został porzucony przez twórców, gdy zdali sobie oni sprawę, iż mogą zrobić to, czego jeszcze nikt nie dokonał – powrócić w sequelu do oryginalnego filmu!

Bob Gale i Robert Zemeckis napisali sequel Powrotu do przyszłości, zatytułowany Paradox. Opierał się on tym samym wątku, który znamy z Części II i Części III, a w zamierzeniu film miał trwać około 3.5 godziny i byłby bardzo drogi w realizacji. Niektóre elementy tego scenariusza zostały porzucone, kiedy zdecydowano o realizacji dwóch oddzielnych filmów. Jednak różnice pomiędzy ostateczną wersją a tym scenariuszem jest niewielka. grudzień 1988 Część I Powrót do przyszłości został wydany na dysku optycznym (Laserdisc), wyłącznie w wersji telewizyjnej (pan & scan). 19 grudnia 1988 Część II Została napisana pierwsza wersja scenariusza Części II.

Została ona napisana na podstawie wersji Paradox. Interesującym faktem jest to, iż Część II była kręcona pod roboczym tytułem Paradox. 20 stycznia 1989 Część III Została napisana pierwsza wersja scenariusza Części III.

W tej wersji znalazło się kilka scen o życiu Doc Browna w 1955 roku. Pracuje on na miejscowym Uniwersytecie na stanowisku doktora nauk fizycznych. Umawia się on z kobietą o imieniu Jill, która jak on lubi książki Juliusza Verne’a.