Stanisław Tomiak (ur. 15 września 1894 w Wolsztynie, zm. 8 maja 1975 w Londynie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, powstaniec wielkopolski, uczestnik wojny z bolszewikami i II wojny światowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Walentego i Weroniki z Masznerów. Za udział w strajku szkolnym został usunięty z wolsztyńskiego gimnazjum. Naukę kontynuował w Poznaniu, Fryburgu, Wrocławiu i Bydgoszczy, gdzie w 1914 zdał egzamin dojrzałości. Od 13 stycznia 1915 roku został wcielony do armii niemieckiej i brał udział w I wojnie światowej w składzie 6 pułku piechoty. 13 listopada 1916 roku został ciężko ranny w bitwie nad Sommą. Po wyleczeniu walczył w 6 baonie miotaczy min na froncie francuskim, włoskim i macedońskim. Następnie przydzielony został do górskiej kompanii miotaczy min na front w Serbii, Rumunii i na Kaukazie.
5 stycznia 1919 roku włączył się aktywnie do powstania wielkopolskiego, organizując kompanię wolsztyńską i przejmując jej dowództwo. Dowodził m.in. zdobyciem dworca kolejowego w Kopanicy, gdzie powstańcy zdobyli znaczne ilości sprzętu wojskowego i wzięli ok. 20 jeńców. Pod koniec stycznia 1919 roku dowodził skutecznie obroną Babimostu. 12 lutego tego roku jego zgrupowanie zmuszone zostało do opuszczenia Babimostu, a podczas odwrotu został ranny. Za udział w tych walkach odznaczono go Orderem Virtuti Militari V klasy i mianowano podporucznikiem Wojska Polskiego. W wojnie z bolszewikami brał udział jako dowódca kompanii w 2 Pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszy 56 Pułk Piechoty). W 1922 awansowano go na stopień kapitana.
2 kwietnia 1929 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1929 roku i 13. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu tego roku został przeniesiony z 86 Pułku Piechoty w Mołodecznie do 24 Pułku Piechoty w Łucku na stanowisko kwatermistrza. W październiku 1931 roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej na stanowisko kwatermistrza. W marcu 1932 roku został przesunięty ze stanowiska kwatermistrza na stanowisko dowódcy batalionu. 24 stycznia 1934 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1934 roku i 19. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 3 Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Od listopada 1938 roku był dowódcą 58 Pułku Piechoty w Poznaniu.
Na czele 58 Pułku Piechoty walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku. W czasie bitwy nad Bzurą dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w oflagach: Hohnstein, Arnswalde i Doessel. Był organizatorem konspiracji obozowej.
Po wojnie osiedlił się z rodziną w Londynie, gdzie spisał i opublikował swoje wojenne wspomnienia.
Po śmierci jego prochy zostały zgodnie z ostatnią wolą złożone na Cmentarzu Parafialnym w rodzinnym Wolsztynie (kwatera 31-1-7).
W 1922 zawarł związek małżeński z Zofią Chyłkowską, z którą miał troje dzieci: Janusza Józefa (ur. 25 kwietnia 1924), Andrzeja (ur. 30 listopada 1927) oraz Marię Teresę (ur. 23 grudnia 1930).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4729 (3 lutego 1922) Krzyż Niepodległości (17 września 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych (dwukrotnie, po raz pierwszy 1921) Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1937) „za zasługi w służbie wojskowej”. Srebrny Krzyż Zasługi (24 grudnia 1928)M.P. z 1928 r. nr 297, poz. 732 „za zasługi, położone w powstaniu Wielkopolskiem”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Biogram Stanisława Tomiaka na stronie Powiatu Wolsztyńskiego
Kategoria:Dowódcy 58 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Kwatermistrzowie 24 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Wolsztynie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 58 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Bzurą (1939) Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w zaborze pruskim Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zastępcy dowódcy 3 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Żołnierze Armii Wielkopolskiej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Pochowani w Wolsztynie