Xanthoparmelia (Vain.) Hale (żełuczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Należy do porostów.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Parmeliaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
W 1890 r. Edvard August Vainio utworzył takson Parmelia sect. Xanthoparmelia, w 1974 r. Mason Ellsworth Hale zamienił go na rodzaj Xanthoparmelia. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza. Synonimy naukowe: Almbornia Essl., Parmelia sect. Xanthoparmelia Vain., Xanthomaculina Hale.
Gatunki występujące w Polsce: Xanthoparmelia angustiphylla (Gyeln.) Hale 1988 – żełuczka smukła Xanthoparmelia conspersa (Ehrh. ex Ach.) Hale 1974 – żełuczka izydiowa (tarczownica obsypana) Xanthoparmelia cumberlandia (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka serowa Xanthoparmelia delisei (Duby) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka Delisa (brunka Delisa) Xanthoparmelia loxodes (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka brunka (brunka izydiowa, tarczownica izydiowa) Xanthoparmelia mougeotii (Schaer.) Hale 1974 – żełuczka Mougeota (tarczownica Mougeota) Xanthoparmelia plittii (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka Plitta Xanthoparmelia pulla (Ach.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka drobna (brunka drobna) Xanthoparmelia stenophylla (Ach.) Ahti & D. Hawksw. 2005 – żełuczka wąskolistna (ż. zmienna) Xanthoparmelia verruculifera (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch – żełuczka ciemna (brunka zmienna) Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist oraz W. Fałtynowicza.
Wszystkie gatunki w Polsce, z wyjątkiem żełuczki izydiowej, objęte są ochroną gatunkową.
Przypisy Według Index Fungorum takson niepewny. Lista gatunków grzybów podlegających w Polsce ścisłej ochronie na podstawie „Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (Dz.U. 04.168.1765 z dnia 28 lipca 2004 r.)” w zgodzie z art. 48 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ().
Kategoria:Tarczownicowate