Wybory generalne w Boliwii w 2009 roku – wybory prezydenckie i parlamentarne w Boliwii przeprowadzone 6 grudnia 2009. Wybory wygrał zdecydowanie prezydent Evo Morales, który zdobył ponad 64% głosów poparcia oraz jego partia, Ruch na rzecz Socjalizmu, która uzyskała większość mandatów w obu izbach parlamentu.

Geneza i organizacja wyborów thumb|160px|Prezydent Evo Morales. Przyczyną organizacji wyborów w 2009 było przyjęcie nowej konstytucji. W referendum w styczniu 2009 obywatele większością 61% głosów poparli projekt nowej konstytucji, uchwalony w poprzednim roku przez specjalnie zwołane Zgromadzenie Konstytucyjne. Inicjatorem zmiany konstytucji był urzędujący od 2006 prezydent Evo Morales, pierwszy przywódca Boliwii wywodzący z rdzennej ludności kraju. Nowa konstytucja wprowadzała szereg zmian w sferze społecznej, m.in. poszerzała prawa 36 ludów autochtonicznych. Wprowadzała również możliwość reelekcji prezydenta, co otworzyło Moralesowi drogę do ponownego ubiegania się o urząd. W październiku 2008 parlament zaakceptował treść nowej ustawy zasadniczej, tylko po tym jak prezydent zobowiązał się do ubiegania się o reelekcję tylko raz, w najbliższych wyborach. Wyznaczył również datę ewentualnych wyborów prezydenckich i parlamentarnych na 6 grudnia 2009. Zgodnie ze starą konstytucją, wybory odbyłyby się w grudniu 2010.

W kwietniu 2009 Kongres Narodowy, po burzliwej debacie i pięciodniowej głodówce prezydenta, przyjął nowe prawo wyborcze, które m.in. zapewniało 7 mandatów w parlamencie przedstawicielom autochtonów. Potwierdził również grudniową datę wyborów.

W czasie głosowania obywatele wybierali prezydenta i wiceprezydenta oraz 166 członków Kongresu Narodowego (130 członków Izby Deputowanych i 36 Senatorów). Wybory w Boliwii były monitorowane przez 100-osobową misję obserwacyjną Unii Europejskiej oraz misję OPA.

Kampania wyborcza Według sondaży przedwyborczych, zdecydowanym faworytem wyborów wydawał się być prezydent Morales, który posiadał ponad 30% przewagi nad kandydatami opozycji. Jego głównym rywalem był Manfred Reyes Villa, były burmistrz miasta Cochabamba. Morales w czasie kampanii wyborczej zapowiadał kontynuację swojej polityki, kładącej nacisk na sprawiedliwość społeczną, prawa rdzennej ludności, nacjonalizację gospodarki i redystrybucję dochodów państwa do wszystkich grup społeczeństwa. Podkreślał swoje dotychczasowe dokonania, w tym objęcie opieką społeczną dzieci, matek, kobiet w ciąży i starszych. Fundusze na finansowanie wydatków społecznych czerpał z nacjonalizacji najważniejszych gałęzi gospodarki, w tym sektora energetycznego i wydobywczego. Zapowiedział dalsze zwiększanie roli państwa w krajowej gospodarce, m.in. poprzez powołanie państwowego wydawnictwa prasowego, państwowych zakładów farmaceutycznych, cementowniczych oraz rozwój planów wydobycia litu i żelaza.

Dwaj główni kandydaci opozycji, Reyes Villa oraz Samuel Doria Medina, również zapowiadali redystrybucję dochodów państwa do najbardziej potrzebujących, bezrobotnych, a także drobnych producentów i przedsiębiorców. Reyes Villa krytykował styl sprawowania władzy przez Moralesa, który określił mianem „demokracji terroru”. Podkreślał, że wzmacnianie kontroli państwa nad gospodarką odstrasza potencjalnych prywatnych inwestorów i wstrzymuje napływ kapitału. Zapowiedział wzrost wydobycia gazu ziemnego. Zarzucał prezydentowi Moralesowi polaryzację społeczeństwa i dzielenie kraju na biedny, indiański zachód oraz bogaty, antyprezydencki wschód. Stwierdził, że wydatki społeczne jego administracji mają służyć przede wszystkim zapewnieniu sobie politycznego poparcia. Morales oskarżył natomiast Reyesa Villę o korupcję i związek ze śmiercią co najmniej 12 swoich zwolenników w czasie zamieszek w kraju w 2007. Reyes Villa odrzucił oskarżenia.

Sondaże przedwyborcze Data Instytut Evo Morales Manfred Reyes Villa Samuel Doria Medina Víctor Hugo Cárdenas Jorge Quiroga René Joaquino Inni/niezdecydowani 15–27.04.09 Ipsos, Apoyo, Opinión y Mercado 41% – – 7% 6% – 47% 5–12.06.09 Ipsos, Apoyo, Opinión y Mercado 44% 5% 7% 8% 5% – 31% 8–20.07.09 Ipsos, Apoyo, Opinión y Mercado 45% 8% 11% 6% 7% 3% 20% 5–22.08.09 Encuestas & Estudios Gallup Int. 57,7% 8,6% 9,7% 4,5% 7,2% 3,5% 2,7% 2–20.09.09 Ipsos, Apoyo, Opinión y Mercado 54% 20% 11% – – 3% 12% 24.10–4.11.09 Captura Consulting 51% 16% 8% – – 2% 23% 29.10–6.11.09 Track / Unitel 52% 22% 10% – – 3% 13% 31.10–8.11.09 Equipos MORI 52% 18% 9% – – – 21% 14–22.11.09 Ipsos, Apoyo, Opinión y Mercado 55% 18% 10% – – 2% 15% 20–27.11.09 Equipos MORI 53% 21% 9% – – – 17%

Wyniki wyborów thumb|200px|Wyniki wyborów prezydenckich według zwycięzców w poszczególnych dystryktach thumb|200px|Podział miejsc w Senacie (u góry) i Izbie Deputowanych (na dole) Wybory prezydenckie z 6 grudnia 2009 wygrał ze zdecydowaną przewagą urzędujący prezydent, Evo Morales, który zdobył 64,22% głosów. Drugi, Manfred Reyes Villa, uzyskał poparcie na poziomie 26,46%, a trzeci, Samuel Doria Medina uzyskał 5,65% głosów.

W wyborach parlamentarnych prezydencki Ruch na rzecz Socjalizmu, zdobył ponad 2/3 miejsc w Izbie Deputowanych oraz w Senacie. Jeszcze tego samego dnia, Morales ogłosił swoje zwycięstwo w wyborach i zapowiedział „przyspieszenie tempa zmian” i „pogłębienie transformacji”.

Międzynarodowi obserwatorzy z OPA i UE pochwalili przebieg wyborów, oświadczając, że zostały zorganizowane w sposób przejrzysty i uczciwy. Szef misji UE, stwierdził, że według jej raportu nie odnotowano przypadków przemocy, a głosowanie odbyło się w spokojnej atmosferze.

Kandydat – Partia polityczna Liczba głosów % Liczba mandatów w Izbie Deputowanych Liczba mandatów w Senacie Evo Morales (Ruch na rzecz Socjalizmu)2 943 209 64,22%8826 Manfred Reyes Villa (Plan Progreso para Bolivia – Convergencia Nacional)1 212 795 26,46%3710 Samuel Doria Medina (Front Jedności Narodowej)258 971 5,65%3 René Joaquino (Alianza Social)106 027 2,31%2 Ana María Flores (Movimiento de Unidad Social Patriótica)23 257 0,51% Román Loayza (Gente)15 627 0,34% Alejo Véliz (Pueblos por la Libertad y Soberanía)12.995 0,28% Remi Choquehuanca (Bolivia Social Demócrata)9 905 0,22% Głosy nieważne/puste 276 654 Razem 4 859 440 100% 130 36 Źródło: .

Przypisy

Kategoria:2009 w Boliwii Boliwia 2009 Boliwia 2009 Boliwia Kategoria:Wybory w Boliwii