Język północnosaamski (płn.-lap. lub , pol. często północnolapoński) – jeden z kilku języków używanych przez ugrofiński lud Saamów w północnej części Norwegii, Finlandii i Szwecji.
Według danych Ethnologue (wyd. 22, 2019) posługuje się nim 26 tys. osób. W samej Norwegii ma 20 tys. użytkowników. Ma największą liczbę użytkowników spośród języków saamskich.
Dzieli się na cztery główne grupy dialektalne (regionalne). Różnice między nimi dotyczą przede wszystkim fonologii, a w mniejszym zakresie morfologii i leksyki tradycyjnej. Istnieje również zróżnicowanie związane z wpływami różnych języków państwowych (w zakresie fonetyki i intonacji, składni i nowoczesnego słownictwa).
Jest zdecydowanie zagrożony wymarciem, do czego przyczynia się mniejszościowy charakter języka w wielu regionach zamieszkałych przez ludność saamską. Tym niemniej cieszy się dość silnym wsparciem instytucjonalnym: jest wykorzystywany w środkach masowego przekazu, w edukacji i piśmiennictwie, a także podczas wydarzeń kulturalnych.
Jest zapisywany przede wszystkim alfabetem łacińskim. Pisana postać języka północnosaamskiego powstała w XVIII w. Historycznie istniały różne propozycje ortografii. Dzisiejsza norma pisowni została przyjęta w 1979 r.
Ortografia A a Á á B b C c Č č D d Đ đ E e F f G g a á be ce če de đe e eff ge H h I i J j K k L l M m N n Ŋ ŋ O o P p ho i je ko ell emm enn eŋŋ o pe R r S s Š š T t Ŧ ŧ U u V v Z z Ž ž err ess eš te ŧe u ve ez ež
Litera Đ, występująca również w ortografii serbsko-chorwackiej oraz wietnamskiej, nie jest tożsama z literą Ð (eth), występującą w języku islandzkim, farerskim oraz staroangielskim, choć ma tę samą postać graficzną dużej litery (mała litera to odpowiednio đ i ð). Mają one również inne kody Unicode – U+0110 i U+00D0.
Zobacz też literatura lapońska
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Języki saamskie Kategoria:Języki Szwecji Kategoria:Języki Norwegii Kategoria:Języki Finlandii