Kolonia Kolejowa Dolna (; hist.: pol. Kolonia Wileńska, Kolonia Wileńska Dolna, Kolonia Dolna; lit. Pavilnys) – historyczna miejscowość podwileńska, obecnie część Wilna, w obrębie dzielnicy Nowa Wilejka (Naujoji Vilnia), na wschód od centrum miasta, pomiędzy dzielnicą Rossa a właściwą Nową Wilejką. Historyczny podział na Górną Kolonię (Aukštasis Pavilnys) zwaną także Kolonią Kolejową Górną; oraz Dolną (Žemasis Pavilnys), zwaną także Kolonią Kolejową Dolną. W Kolonii Dolnej znajduje się przystanek kolejowy na linii Wilno – Kiena. Miejscowość położona jest w regionalnym parku krajobrazowym, który tworzy dolina rzeki Wilenki. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa.

Historia W dwudziestoleciu międzywojennym osada leżąca w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie grodzkim WilnoPrzynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922–1926), następnie w województwie wileńskim (1926–1945). Do 1921 miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu grodzkiego Wilno (1921–1945).. W 1931 miejscowość liczyła 171 mieszkańców, zamieszkałych w 28 budynkach.

W 1944 roku, w czasie Operacji „Ostra Brama”, powstał tu szpital wojskowy Armii KrajowejZ dziejów szpitala wojskowego w Kolonii Wileńskiej (1).Z dziejów szpitala wojskowego w Kolonii Wileńskiej (2)..

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Około połowy XX w. włączona w granice Wilna. Od 1991 na niepodległej Litwie.

Ludzie związani z miejscowością W Kolonii Wileńskiej w wieku 3,5 roku zamieszkał młody Tadeusz Konwicki, a opuścił ją w roku 1945 (w wieku 19 lat).

Mieszkał tu także Ryszard Filipowicz, jeden z najmłodszych żołnierzy AK na Wileńszczyźnie, członek Kedywu„Gryf” stanął na wiecznej warcie. Pamięci płk. Ryszarda Filipowicza.. Po wojnie autor szeregu książek poświęconych Wileńszczyźnie, w tym także Kolonii WileńskiejRyszard Filipowicz, Kolonia Wileńska – czas wojny, Warszawa 2010..

Od 1939 roku mieszkała tu Zofia Gulewicz, z domu Wernicka, występująca przed wojną w Teatrze Wielkim w Warszawie, po wojnie wieloletni choreograf i kierownik artystyczny Polskiego Zespołu Artystycznego Pieśni i Tańca „Wilia” oraz wielu innych polskich zespołów folklorystycznych działających na LitwieWędrówki ulicami wileńskimi: imienia Zofii Gulewicz..

Współczesny pisarz, Marek Ławrynowicz, kilka fragmentów swojej książki Diabeł na dzwonnicy poświęcił epizodom z międzywojennej historii miejscowości.

Zobacz też Kolonia Kolejowa Górna

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Nowa Wilejka