mały|282x282px|Herb Nałęcz Raczyńscy herbu Nałęcz – polski ród szlachecki, którego wielkopolska linia zaczynająca się na Michale Kazimierzu Raczyńskim, odgrywała znaczącą rolę w historii Wielkopolski a także całej Polski. Według podań Raczyńscy mają się wywodzić od jednego z rycerzy Mieszka I. Począwszy od 1768 siedzibę Raczyńskich stanowił pałac w Rogalinie oraz Obrzycko siedziba ich ordynacji rodowej. Do znanych instytucji założonych przez członków tej rodziny należy Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu. Sławna jest również galeria dzieł sztuki, znajdująca się przy rogalińskim pałacu. Znaczna część członków tego rodu została pochowana w mauzoleum Raczyńskich, w dolnej kondygnacji kościoła pw. św. Marcelina w Rogalinie.
Znani członkowie rodu mały|Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu thumb|300px|Nałęcz Kazimierza Raczyńskiego na poznańskim odwachu thumb|300px|Drzewo genealogiczne Raczyńskich z XIX w. ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu Bogusław z Raczyna (wzmianka w 1352) Wierzbięta (wzmianka w 1419) Maciej Raczyński (wzmianka w 1425) Maciej Raczyński (wzmianka w 1454) Mikołaj Raczyński (wzmianka w 1503) Stanisław z Rudy (ok. 1540-1590T. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 287. .) Piotr z Rudy (?–?) Zygmunt Raczyński (1592-1662/77) Michał Kazimierz Raczyński (1650-1737) – wojewoda kaliski (1729-1737) i poznański (1737) Wiktor Raczyński (1698-1768) Leon Raczyński (1698-1755) Kazimierz Raczyński (1739-1824) – starosta generalny Wielkopolski, członek Komisji Policji Obojga Narodów, konsyliarz Rady Nieustającej, uczestnik konfederacji targowickiej Filip Nereusz Raczyński (1747-1804) – generał major wojsk koronnych Atanazy Raczyński (1788-1874) – dyplomata, historyk, kolekcjoner i mecenas sztuki Edward Raczyński (1786-1845) – działacz społeczny, pisarz, filantrop, założyciel Biblioteki Raczyńskich Roger Maurycy Raczyński (1820-1864) – polityk, publicysta, działacz społeczny Edward Aleksander Raczyński (1847-1926) – kolekcjoner dzieł sztuki, twórca galerii Raczyńskich Roger Adam Raczyński (1889-1945) – dyplomata, wojewoda poznański Karol Roger Raczyński (1878-1946) – pionier automobilizmu Edward Bernard Raczyński (1891-1993) – dyplomata, prezydent RP na uchodźstwie
Siedziby
Inne posiadłości Raczyńskich dwór w Bystrzanowicach dwór w Ordzinie dwór w Wojnowie dwór w Żurawiu
Upamiętnienie Ród ten upamiętnia dziś przede wszystkim nazwa Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu – najstarszej istniejącej do dziś biblioteki w Polsce.
Ok. 1905 roku fragment obecnej ul. Garbary w Poznaniu od placu Bernardyńskiego do Bramy Dębińskiej nazwano ul. Raczyńskich (Raczynskistrasse). To jedna z niewielu poznańskich ulic, które upamiętniały zasługi Polaków, a jednak wprowadzone były już za czasów pruskich. Jej nazwę zmieniono jednak na ciąg dalszy ul. Garbary w 1951 roku.
Z okazji 200-lecia kościoła z mauzoleum Raczyńskich w Rogalinie, utworzono w 2021 roku sieć przyrodniczych szlaków pielgrzymkowo-turystycznych Rogalińskie Drogi. Ich celem jest propagowanie modlitwy do Ducha Świętego, ale także szacunku dla przyrody i historii (m.in. zasług członków rodu Raczyńskich), aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, ekologii integralnej papieża Franciszka (przedstawionej w jego encyklice Laudato si') oraz ochrona Rogalińskiego Parku Krajobrazowego i Rogalina jako pomnika historii. Rogalińskie Drogi są dobrym przykładem ekoturystyki.
Fundacja im. Raczyńskich Po upadku komunizmu, ostatni dziedzic Rogalina, Edward Bernard Raczyński, założył w 1990 roku Fundację im. Raczyńskich w Poznaniu i przekazał jej pałac i park w Rogalinie, Galerię Rogalińską przy Muzeum Narodowym, której pozostawał faktycznym właścicielem, oraz przysługujące mu prawa do majątku ziemskiego otaczającego pałac i park. Pałac i park w Rogalinie pozostały we władaniu Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Przypisy
Bibliografia
Zielińska T., Raczyńscy, [w:] Zielińska T., Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 287-302. .
! Kategoria:Drzewa genealogiczne Kategoria:Wielkopolskie rody szlacheckie