Domenico Ghirlandaio, właściwie Domenico di Tommaso Bigordi (ur. 1449 we Florencji, zm. 11 stycznia 1494 we Florencji), włoski malarz z okresu quattrocento, przedstawiciel szkoły florenckiej.
Dominik Ghirlandaio urodził się w rodzinie Tomasza, znanego florenckiego złotnika, którego przydomek Ghirlandaio, znaczył twórca girland, ozdoby kobiecej głowy, którą wymyślił. Za namową ojca, uczył się złotnictwa, które porzucił na rzecz malarstwa i nauki u Alessio Baldovinettiego i Andrei del Verrocchio. Współpracował ze swymi młodszymi braćmi, Benedetto i Davide. Warsztat Ghirladaio był najbardziej znanym i najlepiej prosperującym warsztatem malarskim we Florencji, który zyskiwał wiele intratnych zleceń. Jego najważniejsze dzieła to freski chóru kościoła Santa Maria Novella, freski w Pizie, San Gimignano i w rzymskiej Kaplicy Sykstyńskiej, obraz Starzec i chłopiec.
Jego najsłynniejszym uczniem był Michał Anioł, a jego syn Ridolfo Ghirlandaio był znanym malarzem włoskiego renesansu.
Styl Domenica Ghirlandaia cechowała prostota, klarowność, czasem dekoracyjny linearyzm. W kompozycji scen wielofiguralnych nawiązywał do dzieł Filippa Lippiego. Inspirował się także twórczością artystów flamandzkich. W obrazach o tematyce religijnej starał się, podobnie jak jego poprzednicy (Masaccio, Gozzoli), przemycić fragmenty życia współczesnego w ubiorze postaci, przedstawianych wnętrzach czy też w samych postaciach nadając im rysy twarzy współczesnych Florentczyków. Przykładem mogą być freski w kościele Santa Trinita, na których pojawiają się członkowie rodu Sassettich.
Ghirlandaio malował także izolowane portrety. Jednym z najbardziej znanych jest wizerunek Giovanny degli Albizzi Tornabuoni (Madryt). Zastosowane tu zostało tradycyjne dla florenckich portretów arystokratycznych ujęcie profilowe. Artysta uwiecznił ową damę również w scenie Nawiedzenia w Santa Maria Novella w takiej samej pozie i ubiorze (widać ją po prawej stronie sceny).
Dzieła nrtytuł, zleceniodawcai miejsce przeznaczeniaczas powstania technika i wymiary miejsce przechowywaniailustracja Freski 1. Freski dla kaplicy Sassettich Zmartwychwstanie chłopca (fragment) 1483-1486 fresk kościół Santa Trinità, Florencja center|60px center|60px Zatwierdzenie reguły franciszkańskiej center|60px Stygmaty św. Franciszka center|60px 2. Freski w prezbiterium kościoła Santa Maria Novella, fundatorzy: Tornabuoni Narodziny Maryi 1486-90 fresk kościół Santa Maria Novella, Florencja center|60px Prezentacja Maryi w świątyni center|60px Nawiedzenie św. Elżbiety center|60px Narodziny Jana Chrzciciela center|60px Chrzest Chrystusa center|60px Zachariasz w świątyni Ołtarze 4. Ołtarz Matki Boskiejdla kościoła Santa Maria Novella 1480 5. Pokłon pasterzydla kaplicy Sassettich 1485 tempera na desce, 167 × 167 cm kościół Santa Trinità, Florencja center|60px 6. Pokłon trzech królidla kościoła przy Ospedale degli Innocenti 1488 Portrety 7. Portret Giovanny TornabuoniInformacje o obrazie ze strony Muzeum Thyssen-Bornemisza www.museothyssen.org 1489-90 tempera na desce, 77 × 49 cm Muzeum Thyssen-Bornemisza, Madryt center|60px 8. Starzec i chłopiecInformacje o obrazie ze strony Muzeum Luwr www.louvre.fr ok. 1490 tempera na desce, 62 × 46 cm Luwr, Paryż center|60px 9. Adoracja Dzieciątka ok. 1490 tempera na desce, 52 × 42 cm Zamek Królewski na Wawelu, Kraków center|60px
Bibliografia Zygmunt Waźbiński, Malarstwo quattrocenta, Wyd. Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1972. Giorgio Vasari, Żywoty najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów PIW, Warszawa 1980.
Przypisy
Linki zewnętrzne Domenico Ghirlandaio - o artyście na stronie Web Gallery of Art Domenico Ghirlandaio Virtual gallery - życie i twórczość
Kategoria:Malarze quattrocenta Kategoria:Malarze szkoły florenckiej Kategoria:Urodzeni w 1449 Kategoria:Zmarli w 1494 Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji