Wrocławski Węzeł Wodny obejmuje liczne budowle i urządzenia wodne, w tym jazy, wybudowane w ramach wrocławskich stopni wodnych, zlokalizowanych zarówno na największej wrocławskiej rzece i jej ramionach oraz kanałach – Odrzewrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-14), jak i na mniejszych rzekach, dopływach Odry.
Historia Jazy i śluzy wodne we Wrocławiu, położone poza Śródmiejskim Węzłem Wodnym, były budowane razem, w ramach większych inwestycji obejmujących także inne elementy infrastruktury hydrotechnicznej. Były to dwie wielkie przebudowy systemu hydrotechnicznego Odry we Wrocławiu: budowa Drogi Wielkiej Żeglugi (1892–1897) – jazy: Jaz Szczytniki (nowy w miejsce wcześniejszego), Jaz Psie Pole budowa Głównej Drogi Wodnej (1913–1917) - jazy: Jaz Opatowice, Jaz Bartoszowice, Jaz Zacisze, Jaz Różanka. Pozostałe jazy budowane były w różnych okresach.
+ Jazy we Wrocławiu – lata budowy jaz kanał wodny stopień wodny rok powstania daty remontów, modernizacji Jaz Bartoszowice Kanał Powodziowy Stopień Wodny Bartoszowice 1917 1997 Jaz Zacisze Kanał Powodziowy Stopień Wodny Zacisze 1917 Jaz Różanka Stara Odra Stopień Wodny Różanka 1917 1981 Jaz Rędzin OdraDolna Odra Wrocławska Stopień Wodny Rędzin 1917 1926 Jaz Opatowice OdraGórna Odra Wrocławska Stopień Wodny Opatowice 1896 1916, 1985 Jaz Szczytniki Stara Odra Stopień Wodny Szczytniki 1555 1793, 1879, 2002 (dostęp 2009-12-21) Jaz Psie Pole Stara Odra Stopień Wodny Psie Pole 1897 Jaz św. Macieja Odra Południowa Piaskowy Stopień Wodnystanowi część Węzła Śródmiejskiego Górnego Jaz św. Klary Odra Północna Piaskowy Stopień Wodny Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław IJaz Elektrowni Wodnej Południowej Odra Południowa Mieszczański Stopień Wodnyw ramach Śródmiejskiego Węzła Dolnego 1924Zabytki techniki Śródmiejskiego Węzła Wodnego (dostęp 2010-01-06)Wratislaviae Amici – Elektrownia Wodna Południowa (dostęp 2010-01-06) 1942 Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław IIJaz Elektrowni Wodnej Północnej Odra Północna Mieszczański Stopień Wodny 1942
Jazy na Odrze i jej odnogach oraz kanałach Na największej z wrocławskich rzek – Odrze – stopnie wodne powstawały sukcesywnie podczas inwestycji realizowanych głównie pod kątem ochrony przeciwpowodziowej miasta i żeglugi. Obecnie Odra w granicach miasta jest rzeką skanalizowaną, tj. zabudowaną całym ciągiem stopni wodnych. W ramach poszczególnych stopni wodnych, jazy piętrzą wodę razem ze śluzami wodnymi usytuowanymi na kanałach bocznych.
+ Jazy we Wrocławiu, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-19) jaz kanał wodny km biegu rzeki spad (m) liczba przęseł [szt.] światło przęseł [m] zamknięcia Jaz Bartoszowice Kanał Powodziowy 0,45 Kanału Powodziowego 5,40 3 100,0 (2x30,0+40,0) segment, stały Jaz Zacisze Kanał Powodziowy 4,87 Kanału Powodziowego 1 54,04 kozłowo-iglicowy Jaz Różanka Stara Odra 5,15 Starej Odry 2,30 3 75,0 (3x25,0) sektorowe Jaz Rędzin Odra 260,70 2,00 3 115,32 (2x30,62+54,08) segmentowe, zasuwy Jaz Opatowice Odra 245,035 2,00 3 96,0 (3x32,0) sektorowe Jaz Szczytniki Stara Odra 0,10 Starej Odry 2,05 1 45,0 powłokowe Jaz Psie Pole Stara Odra 2,90 Starej Odry 1,35 2 76,0 (2x38,0) kozłowo-iglicowy Jaz św. Macieja Odra Południowa 252,00 3 45,44 (8,0+23,04+14,4) zasuwa, stały, iglicowy Jaz św. Klary Odra Północna 0,8 Odry Północnej 1 39,6 stały Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław I Odra Południowa 252,45 5,65 3 39,9 (6,5+22,4+11,0) zasuwa, stały Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław II Odra Północna 1,2 Odry Północnej 5,65 3 57,9 (2x25,7+6,5) klapowe, zasuwa
Pozostałe rzeki Na pozostałych rzekach funkcjonują mniejsze jazy. Są one zlokalizowane: na Oławie – Jaz Małgorzaty, na Ślęzy – jaz przy Kładce Oporowskiej, na Bystrzycy – dwa jazy Stopnia Wodnego Marszowice: Jaz Elektrowni Wodnej Marszowice i Jaz Marszowice na Bystrzycy – jaz Jaz Elektrowni Wodnej Stabłowice.
Zobacz też Wrocławski Węzeł Wodny stopnie wodne we Wrocławiu śluzy wodne we Wrocławiu
Uwagi
Przypisy