mały|293x293px|Studzienka kablowa zainstalowana podczas budowy sieci światłowodowej FTTH. Wewnątrz znajduje się mufa światłowodowa służąca do łączenia światłowodów (spawania), oraz mikrokable światłowodowe (zapasy). mały|293x293px|Wnętrze studni kablowej. Widoczne 2 rury 110 w przelocie, i jedna rura jako odejście (np. przyłącze do budynku). Kanalizacja kablowa (inaczej: telekomunikacyjna lub teletechniczna) – system rur w budynkach i na zewnątrz, potrzebnych do instalacji i przeciągania kabli sieci telekomunikacyjnych (np. światłowodowych lub koncentrycznych). W skład kanalizacji kablowej wchodzą: ciągi rur prowadzonych na zewnątrz, studnie kablowe (rewizyjne, zasobnikowe) i wprowadzenia do budynków.

Kanalizacja kablowa może składać się z rur plastikowych o średnicy np. 110 mm, 40 mm, 32 mm (najbardziej popularne średnice). Takich rur pomiędzy studniami może być ułożonych nawet kilka lub kilkanaście. Operatorami o znacznej pozycji jeśli chodzi o infrastrukturę – kanalizację są w Polsce: Orange (OPL), TP S.A. (obecnie Orange), UPC, exAster (obecnie UPC). Dostęp innych operatorów lub podmiotów do już istniejącej infrastruktury określa rozporządzenie UKE, które to precyzuje zasady na jakich ma odbywać się dzierżawa (wynajmowanie) kanalizacji innym podmiotom – procedura taka nazywa się ROI (Reference Offer for Infrastructure).

Kanalizacja pierwotna – to system rur bezpośrednio ułożonych pomiędzy studniami podczas budowy takiej kanalizacji (np. 110mm). Do takiej rury można wciągnąć inne rury o mniejszej średnicy, które to będą tworzyć kanalizację wtórną. Kable wzmocnione można zaciągać bezpośrednio w kanalizację pierwotną.

Mikrokanalizacja – system kanalizacji kablowej oparty na rurach małej średnicy (7 mm, 14 mm), w które kable głównie wdmuchuje się przy użyciu wdmuchiwarki – urządzenia które wprowadza kabel do mikrorury, jednocześnie wdmuchując do niej powietrze (zmniejszenie oporów tarcia). Taka kanalizacja jest tańsza, szybsza i łatwiejsza w budowie i eksploatacji (mniejsze opłaty za dzierżawę pasa drogowego), odcinki pomiędzy studniami mogą być większe. Nie daje ona jednak dużej możliwości rozbudowy w przypadku takiej potrzeby – nie można wciągnąć/wdmuchać kabla ponieważ tylko jeden kabel może być w jednej mikrorurce. Mikrorurki można ze sobą łączyć odpowiednimi złączkami hermetycznymi które są łatwe w użyciu.

Podczas prowadzenia rur kanalizacji w ziemi, na odpowiedniej głębokości nad rurą układa się taśmy ostrzegawcze np. z napisem: UWAGA KABEL OPTOTELEKOMUNIKACYJNY – na wypadek późniejszych prac ziemnych.

Stan obecny thumb|250px|Przykładowe wnętrze studzienki teletechnicznej Wyróżnia się dwa rodzaje budowy kanalizacji kablowej. Pierwsza z nich to żelbetowa, w skład której wchodzą: studzienki kablowe, zwieńczenia studni kablowych, pokrywy studni kablowych, segmenty rurowe, zasobniki zapasów kabli. Drugą z nich jest wykonana z tworzyw sztucznych lub laminatów, w skład której wchodzą takie elementy jak: studzienki kablowe, rury kanalizacji kablowej, osprzęt do łączenia kanalizacji (łączniki, kształtki itp.), zasobniki zapasów kabli. Całość takich instalacji wieńczą szafki kablowe, słupki kablowe, skrzynki i puszki kablowe. Nadal najbardziej popularne są studnie prefabrykowane z żelbetonu.

Jest kilka funkcji które powinna posiadać kanalizacja kablowa dla ułatwienia i sprawnej pracy: łatwy dostęp do systemu kabli, w razie potrzeby przebudowy lub rozbudowy sieci, powinna być odpowiednio obudowana i przede wszystkim musi być szczelna, żeby nie mogła ulec uszkodzeniom, taka sieć musi być trwała i pojemna w razie przebudowy powinno być miejsce na ewentualne dodanie nowego okablowania, sieć musi być dostosowana do wszystkich rodzajów kabli używanych w telekomunikacji, zabezpieczenie przed dostępem osób trzecich, kable i studnie modułowe powinny być układane na odpowiednie głębokości tak, aby monter mógł mieć łatwy i bezpieczny dostęp.

Kanały Technologiczne Nowym rodzajem kanałów kablowych są kanały technologiczne jest zdefiniowane jako ciąg osłonowych elementów obudowy, studni kablowych oraz innych obiektów lub urządzeń służących umieszczeniu lub eksploatacjiObwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o drogach publicznych:

urządzeń infrastruktury technicznej związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, linii telekomunikacyjnych wraz z zasilaniem oraz linii elektroenergetycznych, niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Zarządca drogi jest obowiązany zlokalizować kanał technologiczny w pasie drogowym w trakcie budowy lub przebudowy dróg publicznychRozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie.

Obowiązek, powyższy nie dotyczy:

przebudowy drogi, jeżeli w istniejących granicach pasa drogowego brak jest miejsca na zlokalizowanie kanału technologicznego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, o ile zostało to potwierdzone oświadczeniem inwestora dołączonym do dokumentacji organowi administracji architektoniczno-budowlanej, lub budowy lub przebudowy drogi, jeżeli w pasie drogowym została już zlokalizowana kanalizacja kablowa lub został już zlokalizowany kanał technologiczny, lub budowy lub przebudowy drogi, jeżeli roboty budowlane obejmują wyłącznie obiekty lub urządzenia wyposażenia technicznego drogi, w szczególności: przejścia dla pieszych, przejazdy dla rowerzystów, zatoki przystankowe, perony przystankowe, stanowiska postojowe lub urządzenia do oświetlenia drogi, lub budowy lub przebudowy drogi o długości do 1000 metrów, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki projektowany kanał technologiczny nie miałby kontynuacji po żadnej ze stron, w ciągu 3 lat nie jest planowana budowa lub przebudowa drogi umożliwiająca kontynuację projektowanego kanału technologicznego zgodnie z uchwałą budżetową jednostki samorządu terytorialnego, wieloletnią prognozą finansową jednostki samorządu terytorialnego, programem wieloletnim wydanym na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub planami, o których mowa w art. 20 pkt 1 lub 2, lub budowy lub przebudowy istniejącego drogowego obiektu inżynierskiego, w którym usytuowanie kanału technologicznego nie jest możliwe ze względu na rodzaj lub bezpieczeństwo konstrukcji, o ile zostało to potwierdzone oświadczeniem inwestora dołączonym do dokumentacji organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Jeżeli zachodzi którakolwiek z powyższych okoliczności zarządca drogi nie ma obowiązku lokalizowania kanału technologicznego z mocy obowiązujących przepisów, co oznacza, że nie musi występować do ministra właściwego do spraw informatyzacji o uzyskanie zwolnienia z tego obowiązku w drodze decyzji. Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie

Jeśli nie występują żadna z powyższych sytuacji zarządca drogi może wystąpić do Ministra właściwego do spraw informatyzacji, na wniosek zarządcy drogi w drodze decyzji, zwalnia zarządcę drogi z obowiązku budowy kanału technologicznego, jeżeliRozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie:

w pobliżu pasa drogowego istnieje już kanalizacja kablowa posiadająca wolne zasoby umożliwiające zlokalizowanie kabli światłowodowych lub kanał technologiczny posiadający wolne zasoby umożliwiające zlokalizowanie kabli światłowodowych, lub linia światłowodowa posiadająca wolne zasoby wystarczające do zaspokojenia potrzeb społecznych w zakresie dostępu do usług szerokopasmowych lub lokalizowanie kanału technologicznego jest ekonomicznie nieracjonalne, lub lokalizowanie kanału technologicznego jest technicznie niemożliwe.

Rozróżnia się następujące rodzaje kanałów technologicznychRozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie:

kanał technologiczny przepustowy – ciąg kanału technologicznego przebiegający pod przeszkodami terenowymi, w szczególności pod konstrukcją nawierzchni części drogi przeznaczonych do ruchu i postoju pojazdów silnikowych, a także w miejscach zbliżeń i skrzyżowań kanału technologicznego z innymi obiektami budowlanymi;

kanał technologiczny uliczny – ciąg kanału technologicznego usytuowany w szczególności w miejscach przeznaczonych wyłącznie do ruchu pieszych, osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, rowerów, hulajnóg elektrycznych lub urządzeń transportu osobistego, a także w przypadkach współwykorzystania kanału technologicznego z innymi obiektami budowlanymi;

Profil podstawowy kanału technologicznego wykonuje sięRozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie:

w przypadku KTu – z jednej rury osłonowej oraz trzech rur światłowodowych i jednej prefabrykowanej wiązki mikrorur; w przypadku KTp – z dwóch rur osłonowych, z czego w jednej z nich instaluje się przynajmniej trzy rury światłowodowe i jedną prefabrykowaną wiązkę mikrorur.

Za udostępnienie kanału technologicznego lub jego części jego właściciel pobiera opłaty. Opłatę za udostępnienie kanału technologicznego zarządca drogi ustala się jako iloczyn liczby metrów bieżących udostępnionego kanału technologicznego i stawki opłaty za udostępnienie 1 mb kanału technologicznego, pobieranej za każdy rok jego udostępnienia, przy czym za udostępnienie kanału technologicznego na okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni udostępnienia kanału technologicznegoObwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o drogach publicznych.

Stawki opłat ustalane są indywidualnie przez zarządcę drogi za udostępnienie 1 mb kanału technologicznego za każdy rok jego udostępniania nie mogą przekroczyć:

7,00 zł - w przypadku rury osłonowej; 5,50 zł - w przypadku rury światłowodowej; 1,00 zł - w przypadku mikrorury wchodzącej w skład wiązki mikrorur.

Przypisy

Bibliografia Norma Zakładowa ZN-96 TPSA-011: Telekomunikacyjna kanalizacja kablowa. Ogólne wymagania techniczne; Telekomunikacja Polska S.A.

Linki zewnętrzne Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie () Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać kanały technologiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1039) Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320)

Kategoria:Telekomunikacja Kategoria:Sieci uzbrojenia terenu