I Brygada Obronna Ustaszy (chor. I Ustaška Obrabena Zdrug) - jednostka wojskowa Sił Zbrojnych Ustaszy w Niepodległym Państwie Chorwackim podczas II wojny światowej
Historia Brygada została sformowana prawdopodobnie w styczniu 1942 r. w rejonie miejscowości Novska. W jej skład weszły dotychczasowe kompanie ochronne Milicji Ustaszy, służące jako straż w obozach koncentracyjnych. Dowódcą został gen. Slavko Skoliber, zaś od marca ppłk Frane Primorac. W I poł. 1942 r. brygada prowadziła działania blokujące siły partyzanckie w Górach Psunj. W lipcu jednostka została rozwiązana, zaś poszczególne pododdziały zasiliły nowo formowane II Brygadę Ochronną Ustaszy i 1 Ochotniczy Pułk Chorwackiej Domobrany. W styczniu - lutym 1943 r. I Brygada Ochronna Ustaszy została odtworzona. Na jej czele stanął płk Marko Pavlović. Stacjonowała w Jasenovacu, gdzie istniał obóz koncentracyjny. W I poł. lutego I batalion pod dowództwem kpt. Mato Primoraca wraz z 1 Ochotniczym Pułkiem Domobrany prowadził działania oczyszczające z partyzantów obszar Posušje-Imotski. Pod koniec 1943 r. lub na pocz. 1944 r. brygadzie został podporządkowany, sformowany w Jasenovacu, 1 Ludowy Pułk Ustaszy pod dowództwem mjr. Nikoli Vidakovicia. We wrześniu 1944 r. II batalion brygady był zaangażowany w walkach z partyzantami w rejonie Banja Luki. W styczniu 1945 r. brygada walczyła z oddziałami partyzanckimi w okolicy Sunji, które straciły ponad 60 ludzi zabitych i ponad 30 schwytanych. W poł. kwietnia silnie osłabiona walkami brygada została przeorganizowana w 30 Szturmowy Pułk Piechoty w składzie 18 Szturmowej Dywizji Chorwackiej. Dowódcą 4-tysięcznego pułku został ppłk Alarih Desković. Na pocz. maja resztki pułku wraz z innymi jednostkami chorwackimi wycofały się do południowej Austrii, gdzie poddały się Brytyjczykom. Ostatecznie Chorwaci zostali przekazani do komunistycznej Jugosławii, gdzie ich w większości wymordowano.
Skład organizacyjny Czerwiec 1942 r. dowództwo brygady - Lipik kompania sztabowa motorowa kompania transportowa I Batalion (kompanie 1 - 4) - Jasenovac II Batalion (kompanie 5 - 8) - Lipik-Pankrac III Batalion (kompanie 9 - 12) - Stara Gradiška IV Batalion (kompanie 13 - 16) - Lipik-Pakrac Sierpień 1944 r. dowództwo brygady (Jasenovac) kompania sztabowa - d-ca kpt. Josip Sudar pluton żandarmerii oddział szturmowy pociąg pancerny kolejowa służba zabezpieczenia szkoła oficerska kursy podoficerskie kompania łączności kompania wsparcia pluton muzyczny kompania medyczna kompania weterynaryjna Batalion Garnizonowy "Novska" (Novska) - d-ca mjr Nikola Vidaković Batalion Gwardyjski (Jasenovac) - d-ca por. Leo Lončarić I Batalion (kompanie 1 - 4) (Novska) - d-ca mjr Krešimir Majić II Batalion (kompanie 5 - 8) (w polu) - d-ca mjr Miroslav Matijević III Batalion (kompanie 9 - 12) (Stara Gradiška) - d-ca mjr Tvrtko Krešić IV Batalion (kompanie 13 - 16) (Bosanska Dubica) - d-ca kpt. Miroslav Kopjar Grupa Mobilna (Jasenovac) - d-ca mjr Josip Mataja oddział pancerny kompania saperów kompania przeciwpancerna kompania grenadierów kompania rowerowa Grupa Artyleryjska (Jasenovac) - d-ca mjr Ilija Grbacac 1 bateria 2 bateria 3 bateria 4 bateria 5 bateria 6 bateria bateria przeciwlotnicza I Batalion Szkoleniowy (kompanie 1 - 4) - d-ca mjr Bruno Divić II Batalion Szkoleniowy (kompanie 5 - 8) - d-ca kpt. Ivan Fridel III Batalion Szkoleniowy (kompanie 9 - 13) - d-ca por. Marijan Štajduhar Brygada liczyła ogółem 11 tys. ludzi
Marzec 1945 r. dowództwo brygady - Jasenovac I Batalion - Sunja II Batalion - Bosanski Novi III Batalion - Lepoglava IV Batalion - Jasenovac Batalion Rozpoznawczy (kompanie 1 - 4) - d-ca mjr Bruno Divić
Linki zewnętrzne Historia I Brygady Ochronnej Ustaszy (jęz. angielski)
Kategoria:Brygady Kategoria:Wojsko Niepodległego Państwa Chorwackiego