thumb|Standardowe złącze HDMI, przykład wykorzystania rozwiązania poka-yoke zapobiegającego popełnieniu błędu thumb|Przykład poka-yoke ostrzegającego przed popełnieniem błędu Poka-yoke (jap. ポカヨケ, wym. [poka joke]; od poka – nieumyślny błąd, yokeru – unikać, ang. mistake proofing lub error proofing) – rozwiązanie (narzędzie) pomagające zapobiegać błędom lub ostrzegające przed popełnianiem błędów polegające na projektowaniu maszyn, produktów, procesów lub czynności w sposób uniemożliwiający lub utrudniający ich nieprawidłowe użycie (wykonanie).

Opis Narzędzie to zostało spopularyzowane przez japońskiego inżyniera Shigeo Shingo w celu ograniczenia liczby wad jakościowych i docelowo – wyeliminowania kontroli jakości.

Wyróżnia się dwa typy poka-yoke: zapobiegające popełnianiu błędów i ostrzegające przed ich popełnieniem. Mogą być one stosowane zarówno w projektowaniu produktów, jak i procesów, w wielu sektorach. Wzmacniają autonomizację i Total Productive Maintenance.

Rozwiązania poka-yoke zmuszają do prawidłowego wykonywania operacji poprzez eliminowanie wyborów prowadzących do popełniania błędów, ograniczając dzięki temu liczbę błędów i pomyłek. Umożliwiają zatrzymanie procesu w celu uniknięcia błędu lub ostrzegają o nieprawidłowościach, które mogą doprowadzić do błędów. Zmniejszają wysiłek potrzebny do wykonywania niektórych czynności i ograniczają obciążanie pracowników obowiązkiem sprawdzania czy np. niektóre operacje nie zostały pominięte w procesie, czy przez pomyłkę nie użyto błędnych części lub użyto ich w niewłaściwy sposób. Pomagają zapobiegać przekształcaniu się błędów w wady jakościowe w produktach dostarczanych klientom, tym samym pozwalając unikać związanych z tym kosztów.

Punktem wyjścia do opracowania rozwiązań poka-yoke jest zrozumienie, w jaki sposób lub dlaczego dany błąd wystąpił. Ich autorami są często pracownicy wykonujący daną pracę, wspierani przez przełożonych. Zwykle są one proste do wdrożenia i nie wymagają dużych nakładów finansowych.

Przykładami takich rozwiązań są m.in. zaprojektowanie części lub produktu o takich kształtach, które uniemożliwiają ich zamontowanie (użycie) w jakiejkolwiek innej konfiguracji niż właściwa.

Przypisy

Kategoria:Zarządzanie jakością Kategoria:Lean management