Krystian Seibert (ur. 7 stycznia 1930 w Chorzowie, zm. 21 stycznia 2015) – polski architekt i urbanista, wieloletni główny architekt miasta Krakowa, autor koncepcji urbanistycznych wielu miast w Polsce i za granicą. Projektant szeregu oryginalnych budowli, publicysta i wykładowca.
Życiorys Krystian Seibert urodził się w Chorzowie 7 stycznia 1930. Był synem Wilhelma Józefa Seiberta i Elżbiety (Elzy) Wandy z domu Oleś. Obydwoje rodzice wywodzili się z mniejszości austriackiej i niemieckiej ze Śląska i z okolic Krakowa. Ojciec, działacz PPS, spędził kilka lat w więzieniu we Wronkach w ramach politycznych działań wymierzonych przeciwko przedwojennej inteligencji.
Krystian był absolwentem Politechniki Krakowskiej. Uzyskał dyplom I stopnia (1949–1952) oraz dyplom magisterski z architektury i urbanistyki (1952–1954). Uprawnienia budowlane uzyskał w 1958. Doktorat z wyróżnieniem w zakresie planowania urbanistycznego obronił w roku 1973 na Politechnice Krakowskiej. Miał czworo dzieci: dwie córki i dwóch synów.
Działalność zawodowa Jeszcze jako student Krystian Seibert rozpoczął swoją karierę zawodową od projektów mieszkaniowych, następnie zainteresował się urbanistyką i budownictwem monumentalnym. Z biegiem czasu nabył rozległą praktykę w projektowaniu. Projekty autorstwa Krystiana Seiberta były zawsze oparte na analizach metodologicznych i dyskusjach zawodowych w skali kraju i regionu. Opracowywał schematy wykonywania planów przestrzennych i procesów planowania układu osadniczego oraz zagospodarowania i ochrony środowiska wielu miast. Jego pierwsze prace zawodowe były wykonane w zespole autorskim wspólnie z Jerzym Kozłowskim i Zbigniewem Wolakiem w pracowni urbanistycznej w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Krakowie.
Krystian Seibert prowadząc zespół opracowywał plany miejscowe dla miast i szczegółowe plany osiedli mieszkaniowych oraz terenów przemysłowych i obszarów zielonych (1953–1962).
Zaprojektował i zrealizował w zespole kościół pw. Matki Boskiej Fatimskiej w Tarnowie (1957). Wykonał szereg planów ogólnych i szczegółowych oraz projektów domów jednorodzinnych i obiektów sakralnych dla Tarnowa (1958) oraz Zakopanego i Regionu Tatrzańskiego (1965).
Po dziesięciu latach wyjechał na kontrakt do Syrii, gdzie był konsultantem w zakresie urbanistyki i architektury (1962–1965) oraz opracowywał plany ogólne miast, systemy komunikacji i szczegółowe plany osiedli mieszkaniowych, np. projekt rozbudowy Latakii – 150 tys. miasta z terenami mieszkaniowymi, rekreacyjnymi i przemysłowymi (1966). Był głównym projektantem Nowego Miasta Al-Saura (z arab. Rewolucja) na pustyni w Syrii przy tamie nad rzeką Eufrat – plan ogólny miasta dla 100 tys. mieszkańców oraz szczegółowe plany wykonawcze (1966–1968). Wykonał również projekt centralnej części Damaszku (1968).
Po powrocie do kraju Krystian Seibert pracował jako starszy wykładowca na Podyplomowym Studium Architektonicznym Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej (1968–1971) oraz jako Główny i następnie Generalny Projektant Planu Ogólnego Krakowa i Krakowskiego Zespołu Miejskiego w Miejskiej Pracowni Urbanistycznej (1971–1978). W tym okresie zaprojektował kościół w Klimontowie (1978, współpraca z M. Popławską).
Był Głównym Architektem Krakowa i Dyrektorem Wydziału Architektury Zarządu Miejskiego. Wówczas stał się odpowiedzialny za techniczne i administracyjne sprawy rozwoju przestrzennego Krakowa (1978–1983). Uczestniczył w dyskusjach organizacyjnych, jak np. w projekcie porozumienia między Krakowem a Norymbergą w sprawie budowy metra w Krakowie. Zainicjował zmiany w ruchu komunikacyjnym w Starym Mieście, m.in. poprzez ograniczenie komunikacji samochodowej w obrębie Rynku Głównego w Krakowie. Jego pracą habilitacyjną była książka napisana w 1983 pt. „Plan Wielkiego Krakowa”, którą uważał za szczytowe osiągnięcie w swojej karierze zawodowej.
Koncepcja Seiberta ujmuje wszystkie zjawiska zgodnie z zasadami myślenia urbanistycznego, które wymaga kompleksowego ujęcia wszystkich zjawisk i które, w różnorodności i złożoności uwarunkowań i potrzeb, znajduje optymalną odpowiedź dla realizacji wielostronnych aspiracji współczesnego człowieka. Badano trzy typy rozwiązań urbanistycznych modeli: skoncentrowanych, pasmowych i satelitarnych. Zaprojektowany układ przestrzenny Krakowskiego Zespołu Miejskiego jest odzwierciedleniem propagowanych w latach 70. zasad pasmowo-węzłowego systemu sieci osadniczej kraju i linearnych systemów wielkich aglomeracji, bazujących na wykorzystaniu szybkich środków transportu zbiorowego, w tym metro. Na tych właśnie zasadach zaprojektowano w planie KZM pasmo północne (Tonie – Nowa Huta) i południowe (Skawina – Wieliczka – Bodzanów) – spięte obszarem śródmieścia. Plan ten został wyróżniony wieloma nagrodami, między innymi I Nagrodą Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Zaniechanie realizacji znacznych elementów tego planu jest niewątpliwie przyczyną niepełnej funkcjonalności układu Krakowa.
W 1983 wyjechał do Australii na kontrakt z Ministerstwem Planowania i Architektury w stanie Wiktoria. Podjął pracę jako Główny Projektant następnie Manager i Dyrektor do spraw urbanistycznych (Urban Design) w Ministerstwie Planowania i Ochrony Środowiska w Melbourne. Kierował opracowaniem między innymi: planem strategicznym Melbourne (3,5–4,5 mln mieszkańców), planem regionalnym stanu Victoria, planem przekształcenia starych terenów portowych (Docklands) oraz projektem nowego centrum śródmiejskiego Southbank (1983–1995).
W 1995 Krystian Seibert został zaproszony do udziału w międzynarodowym konkursie na Głównego Architekta Rijadu. Zajął pierwsze miejsce i został zatrudniony jako Generalny Projektant Stolicy Arabii Saudyjskiej (Rijad). Działał pod auspicjami Wysokiej Komisji Królewskiej i był odpowiedzialny za wszystkie opracowania urbanistyczne i realizacyjne dla dynamicznie rozwijającej się stolicy, m.in. opracowanie planu strategicznego rozwoju Rijadu dla ok. 6,5 mln mieszkańców do 2025 – obejmujący wszystkie aspekty rozwojowe, w tym zagadnienia socjoekonomiczne, środowiskowe, techniczne i transportowe oraz przestrzenne i architektoniczne (24 tomy), opracowanie założeń dla rewaloryzacji i ochrony wartości naturalnych wielkiej doliny Wadi Hanifa; współpracował przy opracowaniu koncepcji planu regionalnego dla centralnej części Arabii Saudyjskiej (1995–2007).
W 2007 wrócił do Polski, aby włączyć się w nurt prac nad rozwojem miasta Krakowa, dostrzegając wiele zmian nie zawsze dobrych dla charakteru miasta.
Był członkiem wielu stowarzyszeń zarówno w kraju, jak i zagranicą: Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) od 1963 i Planning Institute of Australia (PIA) od 1987. Członek honorowy Niemieckiego Instytutu Planowania i Rozwoju (DASL) w Monachium, Królewskiego Instytutu Planowania Urbanistycznego (RTPI) w Londynie. Był również członkiem Komitetów Roboczych Polskiej Akademii Nauk (PAN) w latach 1970–1983. Był wiceprezesem Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich (TUP) w latach (1975–1984).
Działalność akademicka Starszy wykładowca, docent Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, gościnny wykładowca na uniwersytetach w Brisbane, Hamburgu, Hanowerze, Damaszku, Melbourne (1965–2000)
Nagrody i odznaczenia Dr Krystian Seibert został odznaczony wieloma nagrodami i wyróżnieniami, między innymi: Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrną Odznaką honorową „Zasłużony dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych”, Srebrnym odznaczeniem im. Janka Krasickiego, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Następnie dostał Nagrodę Brata Alberta za osiągnięcia w projektowaniu obiektów sakralnych, Nagrodę Miasta Krakowa oraz Alistair Hepburn Award – australijską nagrodę urbanistów.
Przypisy
Bibliografia K.W. Seibert, Aglomeracja krakowska – problem metodologiczny i przestrzenny, Miasto nr 10-11, 1973. K.W. Seibert, Urbanizacja Syrii, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1974 K.W. Seibert, Plan Wielkiego Krakowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1983 K.W. Seibert, Rozważania i nadzieje, Wydawnictwo Orka Media, Kraków 2011.
Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Absolwenci Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy urbaniści Kategoria:Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych” Kategoria:Ludzie urodzeni w Chorzowie