Kałkuny (łot. Kalkūnes pagasts) – gmina wiejska (pagasts) na Łotwie, w novadsie Górna Dźwina (od 2021). Siedzibą władz gminy są Kałkuny (łot. Kalkūni), blisko granicy z Litwą i Białorusią.
Dawniej była to jednostka w Imperium Rosyjskim, Polsce, Republice Łotewskiej i ZSRR, funkcjonująca w latach 1889–1949.
Historia Gmina zbiorowa Kałkuny (ros. Калкунская волость, łot. Kalkūnes pagasts, niem. Gemeinde Kalkuhnen) powstała w 1889 roku w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiegoLatvijas pagasti. Enciklopēdija. Rīga : A/S Preses nams., która w przypadku historycznych krain Łotwy nastąpiła 20–30 lat później niż w innych guberniachW wykazie gmin z 1890 nowego podziału guberni kurlandzkiej na gminy zbiorowe jeszcze nie uwzględniono, przez co przedstawiono nie obowiązujący już podział na gminy jednostkowe.. Gmina powstała z połączenia gmin jednostkowych Kalkuhnen, Klopmannsrode, Diedrichstein i Meduma, majątków Birkineļi, Baltā, Alexanderhof, Randene, Berkovu, Kalīži, Vasariški, Neufeld, Grenzberg, Kleimansrode, Liginiški i Gützenstein oraz okolic Grīva, Nīderkūnis, Judovka i LiginiškiКарта волостей Курляндской губернии 1892.. Weszła w skład powiatu iłłuksztańskiego, należącego do guberni kurlandzkiejVolosts and gminas of 1890. Governorates: 1st Arkhangelsk - 25th Nizhny Novgorod. St . Petersburg, 1892..
Gmina graniczyła od zachodu z gminami Swenten i Kurzum, od południa z gminą Demmen, od wschodu z gminą Skrudalina, a od północy – poprzez Dźwinę – z gubernią witebską.
Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład utworzonego 31 października 1919 i administrowanego przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich powiatu brasławskiegoDz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 25, poz. 257., w ramach tzw. administracyjnego okręgu wileńskiego. W 1919 roku gminę zamieszkiwało 4,588 obywateli, w większości starowiercy i katolicySpis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919: GminaLudnośćWyznanie w %KatolicyStarowiercyPrawosławniŻydziKałkuny4,58845,145,35,62,4miasto Grzywa1,67339,80,04,65,3 Jednakże w lipcu 1920 roku obszar gminy Kałkuny (oraz pięciu innych sąsiednich gmin o łącznej powierzchni 1,5 tys. km²Obszar ten jest jedynym skrawkiem terytorium należącym do Łotwy, który podlegał pod polską administrację w latach międzywojennych.) został zajęty przez Łotyszy i wcielony do Republiki Łotewskiej. Gmina weszła skład łotewskiego powiatu iłłuksztańskiego. W 1925 roku nazwę gminy (i jej siedziby) zmieniono na Laucesa (łot. Laucesas pagasts). W 1935 roku jej powierzchnia wynosiła 156 km², a zamieszkiwało ją 1,800 ludziOkupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Rīga, 1997. ISBN 9984-9256-0-9.
Po II wojnie światowej gmina Laucesa weszła w struktury administracyjne Związku Radzieckiego (Łotewskiej SRR). W 1945 roku gminę podzielono na cztery rady wiejskie (Kalkūne, Laucesa, Maija i Malta). Gminę zniesiono ostatecznie w 1949 roku, wraz z powiatem iłłuksztańskim.
Współczesną, mniejszą, gminę Kałkuny reaktywowano w 1990 roku, obok Latvijas pagasti. Enciklopēdija. Rīga : A/S Preses nams..
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w guberni kurlandzkiej Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Gminy na Łotwie Kategoria:Dawne gminy na Łotwie