Andrus Ansip (ur. 1 października 1956 w Tartu) – estoński ekonomista, przedsiębiorca i polityk. Minister, parlamentarzysta krajowy oraz europejski, przewodniczący Estońskiej Partii Reform. W latach 2005–2014 premier Estonii stojący na czele trzech kolejnych rządów, od 2014 do 2019 wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej.
Życiorys W 1979 ukończył studia w zakresie chemii organicznej na Uniwersytecie w Tartu. W latach 1987–1989 studiował rolnictwo w Estońskiej Akademii Rolniczej, a w 1992 został absolwentem zarządzania na York University w Toronto.
Od 1979 pracował jako inżynier w Katedrze Chemii Organicznej Uniwersytetu w Tartu. W latach 1981–1983 odbywał służbę wojskową w radzieckiej Flocie Bałtyckiej, po czym powrócił do pracy na uczelni. Od 1986 pozostawał etatowym pracownikiem Komitetu Rejonowego Komunistycznej Partii Estonii w Tartu (inspektorem w wydziale przemysłu oraz kierownikiem wydziału organizacyjnego).
W okresie transformacji polityczno-gospodarczej rozpoczął pracę w sektorze prywatnym. W latach 1989–1993 był dyrektorem biura regionalnego przedsiębiorstwa joint-venture Estkompexim. W pierwszej połowie lat 90. pracował jako dyrektor generalny i prezes zarządu spółki AS Rondam oraz zasiadał w radzie dyrektorów Rahvapank. W okresie 1994–1996 był dyrektorem oddziału banku Sotsiaalpank w Tartu oraz wicedyrektorem oddziału banku Põhja-Eesti Pank w tym samym mieście. Od 1994 do 1998 pełnił funkcję prezesa stacji radiowej w Tartu, pracując również w Tartu Kommertspank. W latach 1995–1996 kierował spółką Fondijuhtide AS oraz funduszem inwestycyjnym Livoonia Erastamise Investeerimisfond.
W 1998 został wybrany na burmistrza Tartu. Funkcję tę pełnił do 2004. W tym samym roku został przewodniczącym Estońskiej Partii Reform, zastępując Siima Kallasa, jej założyciela i pierwszego przewodniczącego, który został mianowany komisarzem Unii Europejskiej. Andrus Ansip objął również stanowisko ministra gospodarki i komunikacji w rządzie Juhana Partsa.
4 kwietnia 2005 otrzymał od prezydenta Estonii Arnolda Rüütela misję utworzenia rządu po dymisji dotychczasowego premiera. Zawarł koalicję rządową z Estońską Partią Centrum i Estońskim Związkiem Ludowym. W tym samym miesiącu rząd został zatwierdzony przez Riigikogu, a 13 kwietnia rozpoczął funkcjonowanie. Po zwycięstwie Partii Reform w wyborach w 2007 (w których uzyskał mandat posła do Riigikogu) ponownie został desygnowany na premiera. Po nieudanych negocjacjach z dotychczasowymi partnerami utworzył gabinet przy poparciu Isamaa ja Res Publica Liit oraz Partii Socjaldemokratycznej (Sotsiaaldemokraatlik Erakond). 5 maja 2007 ponownie objął urząd premiera. Od czasu wycofania się socjaldemokratów z koalicji pozostał na czele rządu mniejszościowego. Poprowadził swoje ugrupowanie do zwycięstwa w wyborach w 2011, w których sam również został wybrany do parlamentu. 5 kwietnia prezydent Toomas Hendrik Ilves powołał ministrów trzeciego rządu Andrusa Ansipa, tworzonego ponownie przez Partię Reform i koalicyjną IRL; gabinet ten rozpoczął urzędowanie następnego dnia.
4 marca 2014 zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią przedłożył prezydentowi Estonii swoją rezygnację ze stanowiska premiera. Odszedł z urzędu ostatecznie 26 marca 2014, kiedy zaprzysiężony został gabinet Taaviego Rõivasa.
W wyborach europejskich w tym samym roku Andrus Ansip z ramienia liberałów został wybrany do Europarlamentu VIII kadencji. 10 września tego samego roku Jean-Claude Juncker ogłosił nominację Andrusa Ansipa na wiceprzewodniczącego KE oraz komisarza ds. jednolitego rynku cyfrowego (od 1 listopada 2014). W wyborach w 2019 ponownie uzyskał mandat eurodeputowanego. Celem jego objęcia od lipca 2019 złożył rezygnację z funkcji w Komisji Europejskiej.
Odznaczenia i wyróżnienia Order Herbu Państwowego II klasy (2015) Order Gwiazdy Białej III klasy (2005) Honorary Officer Narodowego Orderu Zasługi (Malta, 2001) Krzyż Wielki Orderu Oranje-Nassau (Holandia, 2008) Krzyż Wielki Orderu Korony (Belgia, 2008) Wielki Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 2009) Krzyż Wielki Orderu „Za Zasługi dla Litwy” (Litwa, 2013) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (Niemcy, 2013) Honorowe obywatelstwo Tartu (2025)
Zobacz też pierwszy rząd Andrusa Ansipa drugi rząd Andrusa Ansipa trzeci rząd Andrusa Ansipa
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci uczelni w Kanadzie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Tartu Kategoria:Burmistrzowie Tartu Kategoria:Estońscy ministrowie gospodarki Kategoria:Estońscy posłowie do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji Kategoria:Estońscy posłowie do Parlamentu Europejskiego IX kadencji Kategoria:Estońscy przedsiębiorcy Kategoria:Honorowi obywatele Tartu Kategoria:Komisarze Unii Europejskiej Kategoria:Ludzie związani z bankowością w Estonii Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Tartu Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Białej Kategoria:Odznaczeni Orderem Herbu Państwowego Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Malta) Kategoria:Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Politycy Estońskiej Partii Reform Kategoria:Posłowie do Riigikogu Kategoria:Premierzy Estonii Kategoria:Ludzie urodzeni w Tartu Kategoria:Urodzeni w 1956