Pseudoscaphirhynchus – rodzaj ryb promieniopłetwych z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae). Obejmuje trzy gatunki występujące w zachodniej Azji. Jedynie nibyłopatonos amu-daryjski ma znaczenie gospodarcze.
Rozmieszczenie geograficzne Dopływy Jeziora Aralskiego. Dwa gatunki zamieszkują dorzecze Amu-darii (P. kaufmanni i P. hermanni), a jeden Syr-darii (P. fedtschenkoi).
Charakterystyka Mają szerokie, spłaszczone pyski o łopatkowatym kształcie. Trzonu ogonowego nie pokrywają kostne płytki jak u łopatonosów z rodzaju Scaphirhynchus. Nibyłopatonosy utraciły pęcherz pławny. Największe osobniki P. kaufmanni osiągają do 60 cm długości, pozostałe nie przekraczają 30 cm; największa opublikowana masa ciała to 2 kg. Pokarm ich stanowią denne bezkręgowce, głównie larwy owadów. Dorosłe P. kaufmanni żywią się drobnymi rybami.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1900 roku rosyjski zoolog Aleksandr Nikolski w artykule poświęconym nowemu rodzajowi i gatunkowi jesiotrowatych opublikowanym w czasopiśmie Jeżegodnik Zoołogiczeskago Muzieja Іmpieratorsuj Akadiemіi Nauk. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) P. hermanni.
Etymologia Pseudoscaphirhynchus: pseudos ‘fałszywy’; rodzaj Scaphirhynchus (Heckel, 1836). Kessleria: Karl Kessler (1815–1881), niemiecko-bałtycki zoolog. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Scaphirhynchus fedtschenkoi (Kessler, 1872). Hemiscaphirhynchus: gr. ἡμι- hēmi- ‘pół-, mały’, od ἡμισυς hēmisus ‘połowa’; rodzaj Scaphirhynchus (Heckel, 1836). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Scaphirhynchus kaufmanni (Kessler, 1877).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi (Kessler, 1872) – nibyłopatonos syr-daryjski Pseudoscaphirhynchus hermanni (Kessler, 1877) Pseudoscaphirhynchus kaufmanni (Kessler, 1877) – nibyłopatonos amu-daryjski
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jesiotrowate