Ołtarz z Wurzach

Ołtarz z Wurzach (niem. Wurzacher Altar) – przykład gotyckiego malarstwa tablicowego. Najważniejsze z zachowanych dzieł malarstwa Hansa Multschera – artysty działającego w Ulm stolicy Szwabii, jednego z pierwszych przedstawicieli nurtu artystycznego obejmującego sztuki plastyczne XV stulecia – stylu łamanego. Nazwa dzieła wywodzi się od miejscowości Bad Wurzach w Szwabii (Badenia-Wirtembergia, Niemcy). Obecnie znajduje się w zbiorach dawnego malarstwa niemieckiego w Gemäldegalerie w Berlinie.

Autorstwo dzieła potwierdza napisana minuskułą inskrypcja zachowana przy dolnym boku sceny Zaśnięcia Marii. Napisana w języku staroniemieckim inskrypcja brzmi: bitte got für hanssen muoltscheren vo richehove burg ze ulm haut dz werk gemacht do ma zalt MCCCXXXVII (Prośmy Boga o [łaskę dla] Hansa Multschera z Reichenhafen, mieszczanina Ulm, który wykonał dzieło roku 1437). Treść ma charakter modlitewny. O ile znane jest nazwisko, pochodzenie i status społeczny twórcy oraz data wykonania ołtarza, niewiadome jest jak wyglądało pierwotnie to dzieło, ponadto nie jest znany zleceniodawca i docelowe miejsce. Dzieło w obecnym stanie jest zdekompletowane, nie zachowała się tablica środkowa, predella i zwieńczenie.

W obecnym stanie dzieło składa się z ośmiu malowanych kwater o identycznym wymiarze 140 x 150 cm. Stanowią one część tryptyku, którego część środkowa nie zachowała się do dziś; w XVIII wieku ołtarz był zdekompletowany. Ołtarz zamknięty prezentował cztery sceny z życia Marii, zaś po otwarciu cztery wątki z Pasji Chrystusa. Prawdopodobnie na tablicy środkowej znajdowało się Ukrzyżowanie.

Ołtarz zamknięty prezentuje sceny Boże Narodzenie i Pokłon Trzech Króli oraz Zesłanie Ducha Świętego i Zaśnięcie Marii. Na awersach zaś znajdują się Modlitwa w Ogrojcu, Chrystus przed Piłatem oraz Niesienie krzyża i Zmartwychwstanie.

Lata dwudzieste XV wieku to okres schyłkowy stylu pięknego i nawrót do rzeczywistego postrzegania człowieka i świata w malarstwie niemieckim. Hans Multscher w ołtarzu z Wurzach rezygnuje z uroczystego charakteru scen nadając im ton w pełni rzeczywisty ze wszystkimi tego konsekwencjami. Mistycyzm i idealizacja ustąpiły desakralizacji, szczególnie w scenach radosnych artysta porzucił mistycyzm i uniesienie nadając postaciom pospolite oblicza i powykręcane artretyzmem dłonie. W przypadku postaci oprawców twórca świadomie spotęgował wyraz odpychającej brzydoty.

Bibliografia Hans Multscher. Bildhauer der Spätgotik in Ulm. Eine Ausstellung des Ulmer Museums und des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart im Ulmer Museum. Ulm 1997 Katalog Gemäldegalerie Berlin, München London New York, 2002. Renate Krüger:Dawne niemieckie malarstwo tablicowe, Warszawa-Berlin 1974 Ernst Ullmann (red.): Geschichte der deutschen Kunst 1350 - 1470. Leipzig 1981

Linki zewnętrzne

Kategoria:Obrazy malarzy gotyku Kategoria:Ołtarze (obraz) Kategoria:Obrazy w Gemäldegalerie Kategoria:Obrazy Hansa Multschera

Ołtarz z Wurzach

Źródło i licencja