Asturia

Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. Asturias, Principado de Asturias, ast. Asturies, Principáu d’Asturies) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincjaDo 1983 roku pod nazwą Provincia de Oviedo. w Hiszpanii.

Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.

Język Większość ludności mówi językiem hiszpańskim, natomiast ok. 18% językiem asturyjskim, który nie ma statusu oficjalnego języka Hiszpanii.

Geografia thumb|left|Asturia – widok z kosmosu Stolicą Asturii jest Oviedo, lecz największym miastem jest Gijón, inne większe miasta: Avilés, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Langreo (La Felguera i Sama), Mieres, Villaviciosa i Llanes. W skład księstwa Asturii wchodzi jedna prowincja o takiej samej nazwie.

Położenie Asturia jest położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, od wschodu graniczy z prowincją Kantabria, od południa z Kastylią i Leónem, a na zachodzie z Galicją.

Warunki naturalne Większą część powierzchni Asturii zajmują Góry Kantabryjskie z kulminacją Torre de Cerredo o wysokości 2648 m n.p.m., na północy wąski pas nadbrzeżnej niziny. Góry Kantabryjskie są silnie rozczłonkowane.

Główne rzeki Nalón Navia Sella

Budowa geologiczna Góry Kantabryjskie zbudowane są z wapieni, marmurów i kwarcytów, obniżenia z mniej odpornych łupków i piaskowców. Jest to obszar najbogatszy w skały wapienne na Półwyspie Iberyjskim. Miąższość wapieni dochodzi do 2,5 km. Licznie występują formy krasowe – wąwozy, jaskinie i in.

Ochrona przyrody Na południowym wschodzie największy w Hiszpanii Park Narodowy Picos de Europa, założony w 1918, o powierzchni 650 km². Leży on w środkowej części masywu Picos de Europa.

Podział terytorialny Asturia jest wspólnotą autonomiczną oraz prowincją. Dzieli się wyłącznie na comarcas.

Gospodarka Przemysł Region rozwinięty przemysłowo, koncentracja zakładów występuje głównie w dolinach rzek. Silnie rozwinięty przemysł wydobywczy, stanowiący podstawę gospodarki (eksploatacja złóż węgla kamiennego, rud żelaza, manganu, cynku i ołowiu), ponadto przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych), maszynowy, stoczniowy, zbrojeniowy, chemiczny (koksowniczy), włókienniczy, skórzany, szklarski, spożywczy i papierniczy (celuloza).

Rolnictwo Uprawa zbóż (głównie pszenica, proso i kukurydza), ziemniaków, winorośli, fasoli, warzyw i owoców. Hodowla bydła i koni, a na wybrzeżu rybołówstwo.

Turystyka Liczne kąpieliska na Zielonym Wybrzeżu (hisz. Costa Verde) m.in.: Luarca, Ribadesella, Llanes.

Historia thumb|250px|Somiedo Osadnictwo ludności na ziemiach dzisiejszej Asturii miało miejsce już w czasach paleolitu (Altamira).

W drugiej połowie I tysiąclecia p.n.e. tereny zasiedlało celtyckie plemię Asturów, w wyniku wojny kantabryjskiej w latach 25–19 p.n.e. pokonane i podporządkowane Cesarstwu Rzymskiemu.

Na przełomie V i VI wieku miał miejsce podbój terenów dzisiejszej Asturii przez Wizygotów. W czasie arabskiego najazdu na Półwysep Iberyjski (początek VIII wieku), góry Asturii stały się schronieniem dla arystokracji wizygockiej, która pod wodzą Pelagiusza, pierwszego króla Asturii wygrała bitwę pod Covadongą w roku 722 i utworzyła Królestwo Asturii. Nowo powstałe królestwo zapoczątkowało rekonkwistę i do 910 roku wyparło muzułmanów aż po rzekę Duero. Podziały i unie dynastyczne zakończyły się włączeniem w 1230 roku ziem Asturii do Królestwa Kastylii. Od 1388 roku następca tronu Kastylii (a następnie Hiszpanii) nosił tytuł księcia Asturii.

Zaniedbana prowincja królestwa hiszpańskiego w drugiej połowie XIX wieku, po odkryciu złóż węgla i rud żelaza, stała się jednym z najbardziej uprzemysłowionych regionów kraju. W październiku 1934 roku miała miejsce rewolucja robotnicza przeciw udziałowi prawicy w rządzie republiki. Rewolucja została krwawo stłumiona, a w jej pacyfikacji zginęło wielu cywili, gdyż oficerowie pacyfikujący rebelię nakazali traktować miasto jako wrogie (tak jak podczas wojen zagranicznych)Preston, Paul (2010) „The Theorists of Extermination”. essay in Unearthing Franco’s Legacy, s. 61. University of Notre Dame Press, .. W okresie wojny domowej 1936–1939 Asturia została opanowana w zaciętych walkach przez frankistów przy udziale korpusu włoskiego. W 1982 roku otrzymała status wspólnoty autonomicznej.

Lista prezydentów Asturii Okres sprawowania rządów Prezydent Partia 1981 – 1983 Rafael Fernández Álvarez PSOE 1983 – 1991 Pedro de Silva PSOE 1991 – 1993 Juan Luis Rodríguez-Vigil PSOE 1993 – 1995 Antonio Trevín PSOE 1995 – 1999 Sergio Marqués Fernández PP/URAS 1999 – 2011 Vicente Álvarez Areces PSOE 2011 – 2012 Francisco Álvarez-Cascos FAC 2012 – Javier Fernández FernándezPSOE

Demografia Ludność Asturii w latach 1787–2006 Ewolucja demograficzna Asturii w latach 1900–2006 Rok Ludność % ludności Hiszpanii Rok Ludność % ludności Hiszpanii 1787 342 537 3,34% 1960 989 344 3,23% 1857 524 529 3,39% 1970 1 045 635 3,08% 1877 576 352 3,47% 1981 1 127 007 2,99% 1887 595 420 3,39% 1991 1 098 725 2,79% 1897 612 663 3,39% 1996 1 087 885 2,74% 1900 627 069 3,37% 2001 1 075 329 2,62% 1910 685 131 3,43% 2002 1 073 971 2,57% 1920 743 726 3,48% 2003 1 075 381 2,52% 1930 791 855 3,34% 2004 1 073 761 2,48% 1940 836 642 3,22% 2005 1 076 635 2,44% 1950 888 149 3,16% 2006 1 076 896 2,41%

Miasta Asturii 250px|thumb|Gijón thumb|250px|Oviedo MiastoPopulacja (2005)Gijón 273 931Oviedo 212 174Avilés 83 855Siero 48 991Langreo 46 558Mieres 45 943Castrillón 22 932San Martin del Rey Aurelio 19 698Corvera de Asturias 15 769Cangas del Narcea 15 672Llanes 12 982Ribadesella 6 205

Zobacz też Królestwo Asturii Władcy Asturii Książę Asturii Herb Asturii

Przypisy

Kategoria:Prowincje Hiszpanii