Shlomo Carlebach (hebr. שלמה קרליבך), zwany także jako Reb Shlomo (ur. 14 stycznia 1925 w Berlinie, zm. 21 października 1994 podczas lotu do Kanady) – amerykański rabin, muzyk, kompozytor. Nazywany „Śpiewającym Rabinem”. Wydał ponad 25 albumów ze skomponowaną przez siebie muzyką do modlitw, wersetów z pism, psalmów oraz ze swoimi naukami. Uważany za jednego z czołowych żydowskich kompozytorów religijnych drugiej połowy XX wieku. Był zaangażowany w prace skierowanego do młodzieży ruchu Baal teszuwa – powracających do Judaizmu.

Życiorys Ojciec Shlomo – Hartwig Naftali Carlebach – był rabinem ortodoksyjnym. Matka Shloma, Paula Kon pochodziła z rodziny rabinów, jej ojciec Aszer Michael Kagan był głównym rabinem Bazylei. Szlomo od czwartego roku życia uczył się czytać Torę i poznawał komentarze Rasziego, a gdy miał pięć lat rozpoczął naukę Talmudu. W 1931 roku razem z rodziną, wyjechał z Niemiec do Austrii, by następnie w 1933 roku udać się do Szwajcarii. W 1938 roku wyjechał na Litwę i rozpoczął naukę w jesziwie w Poniewieżu, gdzie miał również bar micwę. W 1939 roku rodzina osiedliła się, w Nowym Jorku, ponieważ ojciec – Naftali Carlebach – został rabinem w tamtejszej synagodze Kehilat Jakow. Po śmierci ojca w 1967 roku jego funkcję przejął brat bliźniak Shloma Eli Chaim. thumb|190px|Grób Carlebacha Shlomo Carlebach studiował w nowojorskich jesziwach, po otrzymaniu smichy, został uczniem Rabiego Josefa Jcchoka Schneersohna, szóstego rabina Chabadu–Lubawicz. W latach 1951–1954 pracował jako nauczyciel. Był jednym z pierwszych wysłanników siódmego lubawickiego rabina Menachema Mendla Schneersona.

W 1972 roku poślubił Elainę Neile Glick, z którą miał dwie córki. Jedna z nich – Neszama (ur. 1974) podobnie jak ojciec została muzykiem. Carlebach był głównym fundatorem moszawu Mewo Modi’im w Izraelu, gdzie często przebywał.

Zmarł na zawał serca podczas lotu do Kanady; pochowany został na cmentarzu Har ha-Menuchot w Jerozolimie.

Muzyka Shlomo Carlebach komponował swoje piosenki w oparciu o wersety z Tanach i Talmudu, jednak największą część jego utworów stanowią stworzone przez niego własne melodie do znanych pieśni i modlitw. Opracował też nowe niguny. Jego styl opierał się w głównej mierze na pieśniach chasydzkich. Koncerty Carlebacha przyciągały rzesze ludzi. Podczas występów aranżował wyjątkowe tańce, które dawały możliwość wspólnotowego przeżywania śpiewanych modlitw. Za wspólne tańce mężczyzn i kobiet był krytykowany przez środowiska ortodoksyjne. Od 1966 roku występował na koncertach, również folkowych, a następnie, zdobywszy sławę wśród chasydów, koncertował na festiwalach chasydzkich. W 1989 roku przyjechał do Polski. To wydarzenie jest często postrzegane za początek odradzania się diaspory żydowskiej w Polsce. Jego uniwersalne piosenki, zrozumiałe przesłanie i „wpadające w ucho” melodie zdobyły uznanie wśród różnych grup i do dziś są wykorzystywane w wielu synagogach różnych nurtów.

W 2013 powstał o jego życiu musical z jego piosenkami, w tym na finał Am Yisrael Chai.

Nauki Reb Shlomo w swoich naukach często podkreślał, że „Jeden Bóg stworzył jeden świat. Wszyscy jesteśmy braćmi i siostrami”, przez co jego uniwersalne nauczanie nie zamykało się tylko do grupy żydowskiej.

Podkreślał, jak bardzo ważny jest pokój na całym świecie. Prowadził nauczanie wśród grupy hipisów, co łącznie z koncertami i wspólnymi modlitwami doprowadziło do zdobycia uznania w subkulturach młodzieżowych.

Dyskografia

Zobacz też Nigun

Przypisy

Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy Kategoria:Rabini w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Amerykańscy wokaliści jidysz Kategoria:Żydowscy muzycy Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Ludzie urodzeni w Berlinie