thumb|Radziecki wojskowy ekranoplan desantowy A-90 Orlionok thumb|Rosyjski ekranoplan Aquaglide 2 na wystawie ILA 2006 w Berlinie thumb|Ekranoplan Tungus Ekranoplan (ekranolot, ros. экранопла́н, ang. screen plane, Wing-In-Ground, WIG) – rodzaj statku poruszającego się na niewielkiej wysokości nad wodą lub inną gładką powierzchnią, z wykorzystaniem efektu przypowierzchniowego.
Historia Rozwój tego typu konstrukcji nastąpił po II wojnie światowej, głównie w ZSRR, gdzie ich projektowaniem zajmował się przede wszystkim Rościsław Aleksiejew. Efekt WIG wykorzystał też Roberto Bartini, Włoch pracujący w ZSRR, w jednym ze swoich projektów.
Ekranoplany były stosowane w radzieckiej marynarce wojennej jako jednostki desantowe i patrolowe. Używane były na Morzu Kaspijskim i Morzu Czarnym. Obecnie ich wykorzystanie w charakterze wojskowym zmalało.
Rosyjska flota wycofała ze służby wszystkie swoje jednostki i z przyczyn ekonomicznych nie wprowadziła nowych. W latach 90. małymi ekranoplanami była zainteresowana amerykańska piechota morska. Bardzo poważnie USA zainteresowało się użyciem jednostek typu L-325 WIG o udźwigu 600 kg, które mogły pomieścić do pięciu żołnierzy z pełnym wyposażeniem wojskowym. Ekranoplany były przewidziane przede wszystkim do tajnego i skrytego przerzutu, głównie żołnierzy piechoty morskiej z okrętów stojących na redzie, bezpośrednio na brzeg. Projekt ten jest w dalszym ciągu realizowany. Współcześnie kilka krajów realizuje inne projekty związane z ekranoplanami. Do nich zaliczyć należy Koreę Południową (projekt tzw. wielkiego ekranoplanu dla wojska), Danię (projekty wykorzystania ekranoplanów w przewozach pasażerskich) i Niemcy (wykorzystanie ekranoplanów do celów turystycznych między regionami na Morzu Bałtyckim). W Polsce także wzrosło zainteresowanie ekranoplanami, jednak na razie głównie w celach badawczych, z wykorzystaniem w przyszłości do przewozów pasażerskich. Badania na małą skalę prowadzą Wojskowa Akademia Techniczna i Politechnika Warszawska.
Współczesne ekranoplany mają przede wszystkim zastosowanie cywilne jako statki pasażerskie i ratownicze.
Charakterystyka Ekranoplany wykorzystują efekt przypowierzchniowy, polegający na tym, że skrzydła statku lecącego nad ziemią lub wodą w odległości równej w przybliżeniu połowie długości skrzydła wytwarzają większą siłę nośną niż podczas lotu na większej wysokości.
Wyglądem przypominają łodzie latające, z tym że powierzchnia ich skrzydeł jest dużo mniejsza. Osiągają prędkości do 550 km/h. Zazwyczaj używane są na rzekach lub wodach przybrzeżnych.
Wybrane ekranoplany A-90 „Orlionok” – radziecki wojskowy ekranoplan desantowy Projekt 903 „Łuń” – radziecki wojskowy ekranoplan uderzeniowy KM „Kaspijski Potwór” – prototyp radzieckiego wojskowego ekranoplanu transportowego Volga 2 – ekranoplan wykorzystywany do obsługi ruchu pasażerskiego na syberyjskich rzekach
Zobacz też poduszkowiec
Bibliografia M. Majcher, Projekt wstępny samolotu do lotów na małych wysokościach, Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa, 2013.
Linki zewnętrzne G. K. Taylor Market focused design strategy wing-in-ground vehicles Ekranoplany Producent ekranoplana Tungus
Kategoria:Statki powietrzne