thumb|250px|Głogów około 1915 roku thumb|250px|Głogów w 2005 roku (podwórze kamienic przy Rynku) Głogów jest jednym z najstarszych miast w Polsce. Pierwotnie znajdował się tu gród plemienia Dziadoszan, później na terenie Ostrowa Tumskiego Mieszko I zbudował nowy gród. Do historii przeszła bohaterska obrona grodu przed Niemcami w 1109 roku. Spalony w roku 1157 przez Fryderyka I Barbarossę i znów odbudowany, stał się w 1180 roku stolicą księstwa głogowskiego. Lewobrzeżna osada zyskała prawa miejskie w 1253 roku. Podczas wojny trzydziestoletniej miasto stało się twierdzą, której istnienie na stulecia zahamowało rozwój miasta. Od 1740 roku Głogów znajdował się w rękach pruskiej gałęzi Hohenzollernów, w czasie wojen napoleońskich kwaterowały tu oddziały Henryka Dąbrowskiego. O burzliwej historii miasta świadczą ocalałe zabytki, z których wiele zostało odbudowanych dopiero wiele lat po II wojnie światowej, zaś część wciąż jest w ruinie. Większość z nich znajduje się na terenie głogowskiego Starego Miasta.

W wyniku trwającego prawie siedem tygodni radzieckiego oblężenia w 1945 roku, Głogów został w 95% zniszczony. Większość ulic i placów była zawalona gruzem i poprzecinana rowami. Po oczyszczeniu terenu Starego Miasta z gruzów w latach 50. XX wieku, pozostało ono niezagospodarowane, jako że nie ocalały tam żadne budynki mieszkalne. Wiele ruin rozebrano, zaś pochodzące z nich cegły zostały przeznaczone na odbudowę Warszawy. W latach 60. XX wieku uznano, że widok ruin sprawia przygnębiające wrażenie na wjeżdżających do miasta przez ulicę Brama Brzostowska, więc droga wjazdowa obsadzona została topolami.

22 maja 1967 roku podjęto decyzję o odbudowie Zamku Książąt Głogowskich (początkowo miał być trwałą ruiną), która zaczęła się w 1971 roku i zakończyła dwanaście lat później. W 1970 roku Stowarzyszenie Architektów Polskich rozpisało konkurs na projekt centrum Głogowa. Projekt, który zdobył pierwszą nagrodę przewidywał zastąpienie staromiejskiej zabudowy zespołem wieżowców, nie został on jednak zrealizowany. W 1982 roku grupa młodych legnickich architektów przedstawiła nowy projekt odbudowy Starego Miasta, zachowujący dawną siatkę ulic i nawiązujący do przedwojennej zabudowy. 30 czerwca 1983 roku plan został zatwierdzony przez prezydenta Głogowa Mariana Borawskiego. Odgruzowano ulice oraz przystąpiono do prac archeologicznych. W 2000 roku odbudowany został ratusz, zaś dwa lata później wprowadziły się do niego władze miasta. Ciągle trwa odbudowa kolegiaty Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zaś w latach 2017-2019 odbudowano teatr im. Andreasa Gryphiusa.

Budowle sakralne Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny thumb|250px|Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Głogowska kolegiata wznosi się nad najstarszą dzielnicą Głogowa – Ostrowem Tumskim. W chwili obecnej jest odbudowywana po zniszczeniach II wojny światowej. Jest jedną z najstarszych świątyń Śląska. Jej początki sięgają pierwszych Piastów.

Badania archeologiczne odsłoniły we wnętrzu kolegiaty pozostałości jednonawowej kamiennej świątyni, której budowę wiąże się z okresem panowania Bolesława Krzywoustego. Świątynię tę odwiedziła m.in. św. Jadwiga Śląska. Do 1262 roku powstała późnoromańska bazylika o trzech nawach. Jej pozostałości widoczne są w murach kościelnych do dzisiaj. W latach 1413–1466 kościół został gruntownie przebudowany w kształcie, który praktycznie dotrwał do dziś. Powstała wtedy gotycka trzynawowa hala z szeregiem kaplic. W XVIII wieku nastąpiła barokizacja wnętrza. Neogotycka wieża o wysokości 75 m wybudowana została w latach 1838–1842, po zawaleniu się starszej. Jej wierzchołek zdobi pozłacany, wysoki na 5 m krzyż.

W specjalnie wybudowanej krypcie, we wnętrzu kolegiaty, obejrzeć można relikty romańskiej świątyni z XII wieku, pamiętającej obronę Głogowa w 1109 roku.

Obok Kolegiaty znajduje się Ośrodek Duszpasterstwa Chorych. Opiekę nad nim sprawują Cisi Pracownicy Krzyża.

Kościół św. Mikołaja – ruiny thumb|250px|Ruiny kościoła św. Mikołaja

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja był najważniejszą świątynią lewobrzeżnego Głogowa. Z przeprowadzonych we wnętrzu badań archeologicznych wynika, że kościół wybudowano jeszcze w latach 30.–40. XIII wieku jako romańską bazylikę. Po wielkim pożarze miasta w 1291 roku świątynię odbudowano, jednak już w stylu gotyckim jako trójnawową bazylikę. W przeciągu XIV i XV wieku dostawiono nawy boczne i szereg kaplic. Od zachodu wznosi się monumentalna wieża, u podstawy której znajduje się gotycki portal, a w nim popiersie patrona kościoła – św. Mikołaja. Kościół został zniszczony w 1945 roku i odtąd pozostaje ruiną, poddawaną okresowo pracom zabezpieczającym.

thumb|250px|Kościół Bożego Ciała

Kościół Bożego Ciała

Najstarsza wzmianka o kościele Bożego Ciała w Głogowie pochodzi z 1403 roku. Była to wówczas bardzo skromna kaplica. W 1420 roku została ona rozbudowana i spełniała rolę kaplicy zamkowej. W latach 1696–1702, powstał w tym miejscu kościół dla Jezuitów zbudowany według projektu architekta włoskiego Giulia Simonettiego. Po pożarze w 1711 roku świątynię odbudował wrocławski budowniczy Johann Blasius Peintner. Ostateczny wyraz architektoniczny otrzymał dopiero około 1730 roku, kiedy to A. Karinger ukończył fasadę. Mocno zniszczony w 1945 roku, odbudowany został etapami po wojnie. Niewiele zachowało się z oryginalnego wystroju wnętrza. Ołtarz i organy pochodzą z protestanckiego kościoła w Kożuchowie. Nie zachowały się przedwojenne hełmy wież. W ścianę dawnego klasztoru wmurowany pod koniec XIX wiekuu portal z kamienicy Rynek 26 autorstwa Johanna Pola z Głogowa, po 1945 roku silnie zniszczony.

Kościół św. Piotra – lapidarium thumb|250px|Lapidarium na miejscu kościoła św. Piotra (po przebudowie w 2006 roku)

Fundamenty romańskiej budowli znajdują się w odległości około 200 m na południe od zamku. Składają się na nie fundamenty półkolistych apsyd oraz prezbiterium.

Sam kościół powstał w końcu XII wieku jako romańska bazylika. Pełnił on rolę kościoła parafialnego lewobrzeżnej części Głogowa – osady targowej, aż do budowy kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja. W związku z przeniesieniem parafii do innego kościoła biskup Tomasz I osadził w opustoszałym kościele św. Piotra dominikanów, jednocześnie fundując im klasztor.

Kościół służył dominikanom do sekularyzacji w 1810 roku. Budynek kościoła i klasztoru w 1789 roku uległ pożarowi a później uczyniono z niego zbrojownię i koszary saperów. Pod koniec XIX wieku budynek kościelny rozebrano.

W 2006 roku miejsce to zostało zrewitalizowane i zaadaptowane na pomnik poświęcony papieżowi Janowi Pawłowi II "Biblioteka Świętego Pielgrzyma".

Kościół Łódź Chrystusowa – lapidarium thumb|250px|Lapidarium na miejscu kościoła Łódź Chrystusowa

Kamień węgielny pod budowę świątyni położono 29 sierpnia 1764 roku. Nastąpiło to w kilka lat po wielkim pożarze miasta w 1758 roku, który strawił ewangelicki Kościół Pokoju, znajdujący się poza murami miejskimi. Projektantem kościoła był słynny architekt Carl Gotthard Langhans (1732–1808), twórca Bramy Brandenburskiej w Berlinie.

Budowa prowadzona była przy znacznej pomocy finansowej króla Fryderyka II. Kościół poświęcono i oddano do użytku 14 lutego 1773 roku. Nadano mu nazwę "Łódź Chrystusowa". Był to budynek o rozmiarach 25 x 50 m z dwiema wieżami w części zachodniej.

W czasie oblężenia miasta w 1945 roku został zniszczony. Pozostałe ruiny wysadzono w powietrze i rozebrano w latach 60. XX wieku.

Kościół św. Wawrzyńca thumb|250px|Kościół św. Wawrzyńca

Kościół św. Wawrzyńca w Brzostowie (dawniej osobna miejscowość, obecnie część Głogowa) zbudowany został około 1502 roku, na miejscu wcześniejszego. Pierwsza świątynia, wzmiankowana w 1399 roku, uległa spaleniu w połowie XV wieku. Poza nielicznymi przebudowami bryła kościoła nie zmieniła się znacząco od tego czasu.

Wyposażenie kościoła pochodzi z późniejszego okresu. Barokowy ołtarz główny trafił tu z kaplicy różańcowej kościoła dominikańskiego pod wezwaniem św. Piotra w Głogowie. Oba boczne ołtarze pochodzą z kościoła franciszkańskiego pod wezwaniem św. Stanisława. Nastąpiło to po sekularyzacji, jaka miała miejsce w 1810 roku.

Na sklepieniach znajdują się barokowe malowidła. We wnętrzu kościoła zachowały się z czasów jego powstania dwa gotyckie portale, na których widnieje data 1502. Znajdują się one w południowej i północnej ścianie nawy głównej. Nad jednym z nich, prowadzącym do zakrystii, namalowany jest gotycki fresk przedstawiający Marię z Nazaretu.

Synagoga – lapidarium thumb|250px|Lapidarium na miejscu synagogi

Głogowską synagogę oddano do użytku we wrześniu 1892 roku. Miała w założeniu stanowić ważną dominantę w krajobrazie miasta i świadczyć o randze tutejszej gminy żydowskiej. Głogowska synagoga mogła pomieścić 300 mężczyzn i 250 kobiet. Jej trzon stanowiła masywna i wysoka na 32 m część wieżowa, zwieńczona kopułą.

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku synagogę splądrowały i spaliły bojówki hitlerowskie; następnie rozebrano ją do fundamentów. W 55. rocznicę tamtego zdarzenia odsłonięto w Głogowie pomnik poświęcony pamięci społeczności żydowskiej tego miasta. Zaprojektowany przez inż. arch. Dariusza Wojtowicza monument – miejsce pamięci tworzą: zrekonstruowany na oryginalnych fundamentach synagogi obrys jej murów oraz niewielki obelisk z inskrypcjami w językach polskim i hebrajskim.

Fortyfikacje Zamek Książąt Głogowskich thumb|250px|Zamek Książąt Głogowskich

W połowie XIII wieku książę Konrad I wzniósł w tym miejscu pierwszy zamek – drewnianą budowlę z murowaną wieżą, usytuowaną przy brodzie przez Odrę. Jego następca, Henryk III, zamek przebudował, włączając go w system murów obronnych, a w ciągu XIV i XV w. wybudowano trzy skrzydła. Na przełomie XV i XVI w. rezydował tutaj królewicz Zygmunt Jagiellończyk. W XVII i XVIII wieku zamek, po kolejnych przebudowach, nabrał charakteru rezydencji pałacowej. Od 1742 roku mieli w nim siedzibę zarządcy pruscy. Dwukrotnie w zamku zatrzymywał się Napoleon. W końcu XIX wieku większą część pomieszczeń przeznaczono na sąd królewski.

W 1945 roku gmach legł w gruzach. Odbudowany został w latach 1971–1983. Skrzydło południowe wybudowano od podstaw. W dwóch salach na parterze zachowały się sklepienia kolebkowo-krzyżowe, a w podziemiach fragmenty muru gotyckiego ze sklepieniami kolebkowymi. Cylindryczna wieża pochodzi jeszcze z połowy XIII wieku, ma 24 m wysokości, jej mury grube są na 2,7 m. Obecnie w zamku ma siedzibę Muzeum Archeologiczno – Historyczne.

Średniowieczne mury miejskie thumb|250px|Fragment murów miejskich

Ceglane mury miejskie powstały najpóźniej w ostatniej ćwierci XIII wieku (początkowo miasto otoczone było palisadą i fosą). Zwieńczone były one blankami o wysokości 1,2 m, a ich grubość wynosiła około 1 m. Na zachowanych do dzisiaj fragmentach murów widać ślady po hurdycjach – drewnianych konstrukcjach umieszczanych na ich szczycie. Na najbardziej zagrożonych odcinkach mury obronne wzmocnione były przez baszty. Pas murów, okalający miasto, liczył około 17 baszt otwartych do wewnątrz i 9 wież. W zachowanych do dziś odcinkach murów znajdują się trzy baszty.

Na początku XV wieku dotychczasowy jeden pas murów i fosa zostały wzmocnione przez drugi mur z bastejami, niższy od poprzedniego, przystosowany do obrony artyleryjskiej. Liczył on 14 bastei – półkolistych, niskich baszt, otwartych do wewnątrz murów.

Do dziś zachowało się kilka odcinków murów obronnych, okalających niegdyś średniowieczny Głogów. Pierwszy odcinek biegnie wzdłuż ul. Zamkowej, kolejny wzdłuż ul. Starowałowej, a ostatni wzdłuż kościoła św. Mikołaja do ul. Rzeźniczej. Znaczne fragmenty murów są zrekonstruowane, jednak zachowują ocalałe średniowieczne relikty.

Fosa miejska thumb|250px|Fosa miejska