mały|Grób Stanisławy Fleszarowej-Muskat na cmentarzu komunalnym w Sopocie Stanisława Fleszarowa-Muskat (ur. 21 stycznia 1919 w Siennowie, zm. 1 października 1989 w Sopocie) – polska powieściopisarka, poetka, publicystka i dramaturg.

Życiorys Urodziła się w rodzinie nauczyciela Władysława Krzyckiego (ur. 1886) i Antoniny Anny Wandy z Isakiewiczów (ur. 1884) z pochodzenia Ormianki. Miała brata Zygmunta (ur. 1914). Wychowywała się i początkowe wykształcenie odebrała w Kole, gdzie jej ojciec był kierownikiem szkoły, a później burmistrzem. Tu ukończyła Publiczną Szkołę Powszechną oraz Prywatne Gimnazjum Koedukacyjne Towarzystwa „Oświata”. Jako kilkunastoletnia dziewczyna publikowała swoje wiersze na łamach lokalnej „Gazety Kolskiej”. W 1936 rozpoczęła studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego, które ze względu na wybuch II wojny światowej musiała przerwać.

W kwietniu 1941 r. została wywieziona na roboty do Niemiec, w czasie urlopu wyjechała do Lwowa i na roboty nie powróciła. W 1949 r. we Lwowie poślubiła prawnika Jerzego Fleszara (1917–1970). Udało jej się uzyskać zwolnienie z dalszej pracy w Niemczech i zaczęła pracować w urzędzie we Lwowie. Na początku marca 1944 przeniosła się do Częstochowy, gdzie pracowała jako urzędniczka.

W połowie roku 1945 wyjechała do Gdyni, a następnie zamieszkała w Sopocie. W 1952 rozwiodła się z Jerzym Fleszarem i w 1957 poślubiła Tadeusza Muskata (1913–1999).

Na Wybrzeżu zajęła się pracą zawodową w instytucjach kulturalnych oraz pracą pisarską. Dziennikarka „Dziennika Bałtyckiego”, następnie inspektor kulturalno-oświatowy „Czytelnika” (1945–1950), kierownik literacki Teatru Wybrzeże (1950–1953), Estrady (1953–1955). Za swój debiut uznawała wydany w 1948 poemat historyczny Sen o morskiej potędze.

Należała do Związku Literatów Polskich, od 1966 była prezesem gdańskiego oddziału ZLP.

Była długoletnią działaczką Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Dorobek twórczy Stanisławy Fleszarowej-Muskat jest bardzo bogaty i różnorodny, zważywszy, że była autorką ponad 700 różnych utworów (w tym tylko niewielka część nie była publikowana).

Zmarła 1 października 1989 w Sopocie, pochowana na cmentarzu komunalnym w Sopocie (kwatera E3-2-2)śp. Stanisława Fleszarowa-Muskat.

Twórczość

Cykl o Magdalenie Łuminieckiej

Pozwólcie nam krzyczeć (1957) Przerwa na życie (1960) Wizyta (1971)

Na podstawie pierwszego tomu w 1960 roku powstał polsko-niemiecki film pt. Spotkania w mroku w reżyserii Wandy Jakubowskiej.

Cykl o Gdyni - Tak trzymać!

Tak trzymać! Tom 1. Wiatr od lądu (1974) Tak trzymać! Tom 2. Brzeg (1978) Tak trzymać! Tom 3. Niepokonani, niepokorni (1978)

Na podstawie pierwszego tomu powstał film (2009) i czteroodcinkowy serial (2012) pt. Miasto z morza w reżyserii Andrzeja Kotkowskiego

Pozostała twórczość (w porządku chronologicznym)

Prześliczna bajeczka o misiu z miasteczka (1944) W służbie morza (1946) Sen o morskiej potędze (1948) ABC morskie (1948) Na stoczni (1949) Chopin i Zuska (1949) Lato nagich dziewcząt (1960) Milionerzy (1961) Kochankowie róży wiatrów (1961) Zbieg (1961) - słuchowisko radiowe Czterech mężczyzn na brzegu lasu (1963) Ostatni koncert (1965) Zatoka śpiewających traw (1967) Szukając gdzie indziej (1967) Noc pod Alpami (1967) Wycieczka-ucieczka (1968) Powrót do miejsc nieobecnych (1968) Jedna noc z tamtych lat (1969) Wczesną jesienią w Złotych Piaskach (1970) Papuga pana profesora (1970) Wzór dla kapitana (1971) Dwie ścieżki czasu (1973) Kochankowie muszą się rozstać (1975) Złoto nie złoto (1979) Most nad rwącą rzeką (1984) Czarny warkocz (1985) Pasje i uspokojenia (1987) Pod jednym dachem, pod jednym niebem (1988)

Powieści wydane pośmiertnie

Stangret jaśnie pani (1989) Portret dziewczyny na zielonym tle (1991) Łza (1992) Piękna pokora (1992) Nie wracają na obiad (1998)

Po roku 2010 Edipresse Polska wydało powieści Stanisławy Fleszarowej-Muskat w wersji kieszonkowej w 38 tomowym cyklu „Mistrzyni powieści obyczajowej”. Cykl zamyka pierwsza biografia pisarki wydana po raz pierwszy w 2013 roku pt. Na fali autorstwa Krystyny Świerkosz.

Ekranizacje

Wyróżnienia Ordery i odznaczenia 1955 – Medal 10-lecia Polski Ludowej - Uchwała Rady Państwa z dnia 25 marca 1955 r. nr 0/431 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. 1964 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1969 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 1970 – Złota Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza” 1971 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1973 – Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” 1976 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 1978 – Brązowy Medal za zasługi dla Marynarki Wojennej PRL 1980 – Medal „Zasłużonemu dla polskiej marynistyki” 1985 – Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Gdańska”

Nagrody 1949 – Nagroda Zarządu Głównego Ligi Morskiej za nowelę Na stoczni 1950 – Nagroda miasta Gdyni za całokształt twórczości marynistycznej 1953 – Nagroda II stopnia w ogólnopolskim konkursie na wodewil wiejski 1954 – II nagroda CRZZ za opowiadanie o tematyce społecznej 1955 – Nagroda w konkursie literackim V Światowego Festiwalu Młodzieży w Warszawie (za opowiadanie Stara armata) 1957 – II nagroda (najwyższa) w konkursie Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie za sztukę Cudzoziemcy 1958 – Nagroda Miasta Gdańska w dziedzinie literatury 1960 – Nagroda w konkursie Polskiego Radia za słuchowisko o Fryderyku Chopinie (Ostatni koncert) 1961 – II nagroda (najwyższa) w konkursie Polskiego Radia za słuchowisko o tematyce współczesnej pt. Zbieg 1961 – II nagroda na dorocznym konkursie literackim Wydziału Kultury WRN i gdańskiego oddziału ZLP za opowiadanie Ten trzeci 1961 – II nagroda w ogólnopolskim konkursie Wydziału Kultury MRN w Krakowie, na sztukę teatralną o tematyce współczesnej 1963 – II nagroda (najwyższa) w konkursie MRN w Krakowie za sztukę Dom na górze 1965 – Wyróżnienie (10 tys. zł) w ogólnopolskim konkursie na powieść współczesną, ogłoszonym przez Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki, Wydawnictwo Morskie i oddział Związku Literatów Polskich w Gdańsku za powieść Zatoka śpiewających traw

1965 – II nagroda w ogólnopolskim konkursie TVP Warszawa na współczesne widowisko telewizyjne (ogłoszonym z okazji 20-lecia Ziem Zachodnich i Północnych) za Dialog z minionym czasem 1967 – I nagroda Naczelnego Zarządu Kinematografii za scenariusz filmowy Ludzi znad zatoki 1968 – Nagroda marynistyczna im. Mariusza Zaruskiego za całokształt twórczości, zwłaszcza za Kochankowie róży wiatrów, Milionerzy, Zatokę śpiewających tratw 1969 – I nagroda w ogólnopolskim konkursie literackim Polskiego Radia na słuchowisko o tematyce 25-lecia PRL - za W czas wojny i w czas pokoju 1969 – Nagroda Państwowa II stopnia za całokształt twórczości 1969 – III nagroda w konkursie Naczelnej Redakcji Programów Artystycznych TV z okazji 25-lecia PRL za widowisko Tam i gdzie indziej 1969 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za twórczość artystyczną 1973 – III nagroda (I nie przyznano) w ogólnopolskim konkursie na sztukę współczesną we Wrocławiu za sztukę Mglista droga do Sacramento 1973 – Nagroda Prezydium WRN Gdańsk 1974 – Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury i nauki za całokształt twórczości literackiej 1977 – Nagroda literacka II stopnia Wydawnictwa Ministerstwa Obrony Narodowej za trylogię Tak trzymać 1977 – III nagroda w konkursie na scenariusz o tematyce morskiej zorganizowanym przez Stowarzyszenie Marynistów i Naczelny Zarząd Kinematografii za Nie powracają na obiad 1978 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdyni 1979 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdyni za rok 1979 w dziedzinie nauki, kultury i sztuki 1979 – Nagroda w Przeglądzie Słuchowisk Regionalnych przyznana przez Wojewodę Lubelskiego za słuchowisko Kilka dni życia Konkowej, rybaczki ze wsi, a później miasta Gdyni 1985 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” 1988 – Nagroda Prezydenta Miasta Sopotu „Brązowa Plakieta” za zasługi w dziedzinie literatury i dla kultury tego miasta Źródła:.

Upamiętnienie W 1991 roku powołana została Fundacja im. Stanisławy Fleszarowej-Muskat, która ma na celu gromadzenie, przechowywanie oraz udostępnianie zbiorów związanych z pisarką, a także promowanie jej twórczości poprzez reprinty wydawnictw oraz przydzielanie stypendiów wyróżniającym się studentom polonistyki UG. Imię pomorskiej literatki noszą ulice w Kole i w Gdyni. Do 2017 roku była patronką Gimnazjum nr 1 w Kole.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Wielkiego w Kole Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Deportowani na roboty przymusowe przez nazistowskie Niemcy w Polsce 1939–1945 Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Dziennikarze związani z Gdańskiem Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Kołem Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony Pracownik Morza” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Pisarze związani z Poznaniem Kategoria:Pisarze związani z Sopotem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1989