thumb|Ludwik Sempoliński parodiujący Adolfa Hitlera w piosence Ten wąsik (1939) thumb|Ludwik Sempoliński z Tolą Mankiewiczówną w komedii Całus i nic więcej (1936) thumb|Ludwik Sempoliński i Kazimiera Niewiarowska w operetce Księżniczka cyrkówka (1927) Ludwik Agapit Sempoliński, znany też jako Bohdan Kierski (ur. 18 sierpnia 1899 w Warszawie, zm. 17 kwietnia 1981 tamże) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, tancerz, pedagog. Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów teatralnych, filmowych, rewiowych i kabaretowychLudwik Sempoliński. spotkaniazpiosenka.org.
Życiorys Był synem Antoniego (1870–1951) i Stanisławy Subirre (1868–1954)Stanisława Subirre M.J. Minakowska, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2023-12-03].. Ukończył warszawską Szkołę Zgromadzenia Kupców przy ul. Waliców, a następnie podjął studia w Wyższej Szkole Handlowej, której jednak nie ukończył.
Debiutował w 1918 w kabarecie Sfinks piosenką Lecą mareczki, lecą, lecą…. Związany z warszawskimi (m.in. „Morskie Oko”, „Cyrulik Warszawski”) i krakowskimi teatrzykami rewiowymi, kabaretami i operetką.
W sezonie 1935/1936 dyrektor Teatru Letniego w Łodzi"Łódź w Ilustracji", 1936, nr 24 (jest mylnie 23), s. 7; zdjęcie portretowe..
W czasie II wojny światowej musiał się ukrywać przed okupantami niemieckimi za parodię Hitlera w piosence Ten wąsik z popularnej rewii muzycznej Orzeł czy Rzeszka. Z tego powodu przeniósł się do Wilna, gdzie występował początkowo w teatrze muzycznym Lutnia, następnie w założonym przez siebie teatrzyku Miniatury. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej uciekł z Wilna i pod nazwiskiem Józef Kalina ukrywał się na prowincji. W 1944 wrócił do Wilna i wraz z Hanką Bielicką i Jerzym Duszyńskim reaktywował swój teatr.
Po wojnie grał na scenach Łodzi, Krakowa i w warszawskim Teatrze Syrena. Znany z brawurowych wykonań różnych piosenek (m.in. Tomasz, ach Tomasz, skąd ty to masz). W 1969 otrzymał Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy.
Autor wspomnień Wielcy artyści małych scen (wyd. 1968) i Druga połowa życia (wyd. 1985). Był także wykładowcą warszawskiej PWST, wychowawcą wielu aktorów i piosenkarzy.
Zmarł 17 kwietnia 1981 w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 111-3-30,31).
Filmografia 1935 – Jaśnie pan szofer 1935 – Manewry miłosne 1936 – Pan Twardowski 1936 – Barbara Radziwiłłówna 1936 – Róża 1937 – Piętro wyżej 1937 – Trójka hultajska 1938 – Paweł i Gaweł 1938 – Moi rodzice rozwodzą się 1938 – Sygnały 1939 – O czym się nie mówi… 1939 – Nad Niemnem 1939 – Sportowiec mimo woli 1939 – Żołnierz królowej Madagaskaru 1939 – Ja tu rządzę 1948 – Skarb 1950 – Dwie brygady 1951 – Warszawska premiera 1955 – Irena do domu! 1965 – Niekochana 1967 – Raz, dwa, trzy... (The Singing Lesson)
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1978) Order Sztandaru Pracy II klasy (1969) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (15 lipca 1954) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Materiały dotyczące Ludwika Sempolińskiego w bibliotece Polona Ludwik Agapit Sempoliński. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-19].
Kategoria:Absolwenci Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m. Warszawy Kategoria:Artyści wodewilowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1981