mały Calcutta Cup (pl. „Puchar Kalkuty”) – trofeum sportowe w rugby union przyznawane zwycięzcy meczu pomiędzy zespołami Anglii i Szkocji w trakcie trwania Pucharu Sześciu Narodów. Rywalizacja o Calcutta Cup pomiędzy tymi dwiema drużynami jest jedną z najbardziej znanych w sporcie.
Historia Początki rywalizacji sięgają 1872, kiedy to w Boże Narodzenie w Kalkucie w Indiach rozegrano mecz rugby pomiędzy 20 reprezentantami Anglii a 20 zawodnikami reprezentującymi Szkocję, Walię i Irlandię. Mecz okazał się takim sukcesem, że powtórzono go tydzień później. Na fali nowo powstałej popularności rugby w Indiach w styczniu 1873 powstał Calcutta Football Club. W 1874 klub dołączył do Rugby Football Union (RFU).
Pierwsza fala entuzjazmu w Indiach dla nowej gry wkrótce jednak opadła; inne dyscypliny, takie jak tenis czy polo, stały się bardziej popularne. Do klubu przestali napływać nowi członkowie, z miasta wyjechał również pułk brytyjskiej armii. Postanowiono rozwiązać klub, jednak żeby zachować pamięć o nim, ufundowano puchar. Powstał on po przetopieniu 270 srebrnych rupii, które należały do funduszy klubu. Został przekazany RFU w 1878 z myślą, że trofeum będzie nagrodą w rozgrywkach klubowych, stworzonych na wzór FA Cup. RFU było jednak niechętne temu pomysłowi, obawiając się, że zaszkodzi on etosowi sportu amatorskiego. Postanowiono, że Calcutta Cup będzie przyznawane zwycięzcy rozgrywek międzynarodowych. W tym czasie tylko Anglia, Szkocja i Irlandia miała swoje drużyny narodowe, przy czym ta ostatnia nie miała wielkich osiągnięć. Ostatecznie postanowiono, że Calcutta Cup otrzyma zwycięzca corocznego meczu pomiędzy zespołami Anglii i Szkocji.
Pierwszy mecz został rozegrany 10 marca 1879 na Raeburn Place w Edynburgu i zakończył się remisem. W następnym roku, 28 lutego, Anglia pokonała Szkocję w Manchesterze i stała się pierwszym posiadaczem pucharu. Od tej pory oba zespoły spotykały się wielokrotnie. Dwie z tych potyczek nie były wliczane do walki o Calcutta Cup – Centenary Match („mecz stulecia”), 27 marca 1971 (Szkocja wygrała wtedy 26:6), oraz półfinał Pucharu Świata w 1991 (Anglia wygrała 9:6). Oba mecze były rozgrywane na Murrayfield.
Puchar Puchar mierzy w przybliżeniu 45 cm wysokości (18 cali). Trzy rączki są uformowane w kształcie kobr. Na wieku znajduje się figurka słonia. Inskrypcja na drewnianej podstawie głosi:
THE CALCUTTA CUPPRESENTED TO THE RUGBY FOOTBALL UNION BY THE CALCUTTA FOOTBALL CLUB AS AN INTERNATIONAL CHALLENGE CUP TO BE PLAYED FOR ANNUALLY BY ENGLAND AND SCOTLAND 1878 Na dodatkowych tabliczkach przytwierdzonych do podstawy wyszczególnione są daty poszczególnych meczów, zwycięskie drużyny oraz nazwiska obu kapitanów.
W 1988 puchar został uszkodzony. Po imprezie celebrującej wygraną Anglii nad Szkocją (6:9 na Murrayfield), dwóch rugbystów obu drużyn, Anglik Dean Richards oraz Szkot John Jeffrey, będąc pod wpływem alkoholu, zabawiało się pucharem, grając nim w piłkę nożną na ulicy Princes Street w Edynburgu. Po tym wydarzeniu Jeffrey został zawieszony na 6 miesięcy, a Richards na 1 mecz.
Zwycięzcy 711880, 1883, 1884, 1890, 1892, 1897, 1902, 1906, 1910, 1911, 1913, 1914, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1928, 1932, 1934, 1936, 1937, 1939, 1947, 1949, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1960, 1961, 1963, 1967, 1968, 1969, 1973, 1975, 1977, 1978, 1980, 1981, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020411882, 1891, 1893, 1894, 1895, 1896, 1899, 1901, 1903, 1904, 1905, 1907, 1908, 1909, 1912, 1925, 1926, 1927, 1929, 1931, 1933, 1935, 1938, 1948, 1950, 1964, 1966, 1970, 1971, 1972, 1974, 1976, 1983, 1984, 1986, 1990, 2000, 2006, 2008, 2018, 2021
Rezultaty RokZwycięzcaGospodarzWynikGośćDataStadion1879—Szkocja1:1Anglia10 marcaRaeburn Place, Edynburg1880Anglia2:1Szkocja28 lutegoWhalley Range, Manchester1881—Szkocja1:1Anglia19 marcaRaeburn Place, Edynburg1882Anglia(0P) 0:0 (2P)Szkocja4 marcaWhalley Range, Manchester1883Szkocja(1P) 0:0 (2P)Anglia3 marcaRaeburn Place, Edynburg1884Anglia1:0Szkocja1 marcaRectory Field, Londyn1886—Szkocja0:0Anglia13 marcaRaeburn Place, Edynburg1887—Anglia(1P) 0:0 (1P)Szkocja5 marcaWhalley Range, Manchester1890Szkocja0:1Anglia1 marcaRaeburn Place, Edynburg1891Anglia3:9Szkocja7 marcaRichmond, Londyn1892Szkocja0:5Anglia5 marcaRaeburn Place, Edynburg1893Anglia0:8Szkocja4 marcaHeadingley, Leeds1894Szkocja6:0Anglia17 marcaRaeburn Place, Edynburg1895Anglia3:6Szkocja9 marcaRichmond, Londyn1896Szkocja11:0Anglia14 marcaHampden Park, Glasgow1897Anglia8:3Szkocja13 marcaHeadingley, Leeds1898—Szkocja3:3Anglia14 marcaPowderhall, Edynburg1899Anglia0:5Szkocja11 marcaRectory Field, Londyn1900—Szkocja0:0Anglia10 marcaInverleith, Edynburg1901Anglia3:18Szkocja9 marcaRectory Field, Londyn1902Szkocja3:6Anglia15 marcaInverleith, Edynburg1903Anglia6:10Szkocja21 marcaRichmond, Londyn1904Szkocja6:3Anglia19 marcaInverleith, Edynburg1905Anglia0:8Szkocja18 marcaRichmond, Londyn1906Szkocja3:9Anglia17 marcaInverleith, Edynburg1907Anglia3:8Szkocja16 marcaRectory Field, Londyn1908Szkocja16:10Anglia21 marcaInverleith, Edynburg1909Anglia8:18Szkocja20 marcaRichmond, Londyn1910Szkocja5:14Anglia19 marcaInverleith, Edynburg1911Anglia13:8Szkocja18 marcaTwickenham, Londyn1912Szkocja8:3Anglia16 marcaInverleith, Edynburg1913Anglia3:0Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1914Szkocja15:16Anglia21 marcaInverleith, Edynburg1920Anglia13:4Szkocja20 marcaTwickenham, Londyn1921Szkocja0:18Anglia19 marcaInverleith, Edynburg1922Anglia11:5Szkocja18 marcaTwickenham, Londyn1923Szkocja6:8Anglia17 marcaInverleith, Edynburg1924Anglia19:0Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1925Szkocja14:11Anglia21 marcaMurrayfield, Edynburg1926Anglia9:17Szkocja20 marcaTwickenham, Londyn1927Szkocja21:13Anglia19 marcaMurrayfield, Edynburg1928Anglia6:0Szkocja17 marcaTwickenham, Londyn1929Szkocja12:6Anglia16 marcaMurrayfield, Edynburg1930—Anglia0:0Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1931Szkocja28:19Anglia21 marcaMurrayfield, Edynburg1932Anglia16:3Szkocja19 marcaTwickenham, Londyn1933Szkocja3:0Anglia18 marcaMurrayfield, Edynburg1934Anglia6:3Szkocja17 marcaTwickenham, Londyn1935Szkocja10:7Anglia16 marcaMurrayfield, Edynburg1936Anglia9:8Szkocja21 marcaTwickenham, Londyn1937Szkocja3:6Anglia20 marcaMurrayfield, Edynburg1938Anglia16:21Szkocja19 marcaTwickenham, Londyn1939Szkocja6:9Anglia18 marcaMurrayfield, Edynburg1947Anglia24:5Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1948Szkocja6:3Anglia20 marcaMurrayfield, Edynburg1949Anglia19:3Szkocja19 marcaTwickenham, Londyn1950Szkocja13:11Anglia18 marcaMurrayfield, Edynburg1951Anglia5:3Szkocja17 marcaTwickenham, Londyn1952Szkocja3:19Anglia15 marcaMurrayfield, Edynburg1953Anglia26:8Szkocja21 marcaTwickenham, Londyn1954Szkocja3:13Anglia20 marcaMurrayfield, Edynburg1955Anglia9:6Szkocja19 marcaTwickenham, Londyn1956Szkocja6:11Anglia17 marcaMurrayfield, Edynburg1957Anglia16:3Szkocja16 marcaTwickenham, Londyn1958—Szkocja3:3Anglia15 marcaMurrayfield, Edynburg1959—Anglia3:3Szkocja21 marcaTwickenham, Londyn1960Szkocja12:21Anglia19 marcaMurrayfield, Edynburg1961Anglia6:0Szkocja18 marcaTwickenham, Londyn1962—Szkocja3:3Anglia17 marcaMurrayfield, Edynburg1963Anglia10:8Szkocja16 marcaTwickenham, Londyn1964Szkocja15:6Anglia21 marcaMurrayfield, Edynburg1965—Anglia3:3Szkocja20 marcaTwickenham, Londyn1966Szkocja6:3Anglia19 marcaMurrayfield, Edynburg1967Anglia27:14Szkocja18 marcaTwickenham, Londyn1968Szkocja6:8Anglia16 marcaMurrayfield, Edynburg1969Anglia8:3Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1970Szkocja14:5Anglia21 marcaMurrayfield, Edynburg1971Anglia15:16Szkocja20 marcaTwickenham, Londyn1972Szkocja23:9Anglia18 marcaMurrayfield, Edynburg1973Anglia20:13Szkocja17 marcaTwickenham, Londyn1974Szkocja16:14Anglia2 lutegoMurrayfield, Edynburg1975Anglia7:6Szkocja15 marcaTwickenham, Londyn1976Szkocja22:12Anglia21 lutegoMurrayfield, Edynburg1977Anglia26:6Szkocja15 styczniaTwickenham, Londyn1978Szkocja0:15Anglia4 marcaMurrayfield, Edynburg1979—Anglia7:7Szkocja3 lutegoTwickenham, Londyn1980Szkocja18:30Anglia15 marcaMurrayfield, Edynburg1981Anglia23:17Szkocja21 lutegoTwickenham, Londyn1982—Szkocja9:9Anglia16 styczniaMurrayfield, Edynburg1983Anglia12:22Szkocja5 marcaTwickenham, Londyn1984Szkocja18:6Anglia4 lutegoMurrayfield, Edynburg1985Anglia10:7Szkocja16 marcaTwickenham, Londyn1986Szkocja33:6Anglia15 lutegoMurrayfield, Edynburg1987Anglia21:12Szkocja4 kwietniaTwickenham, Londyn1988Szkocja6:9Anglia5 marcaMurrayfield, Edynburg1989—Anglia12:12Szkocja4 lutegoTwickenham, Londyn1990Szkocja13:7Anglia17 marcaMurrayfield, Edynburg1991Anglia21:12Szkocja16 lutegoTwickenham, Londyn1992Szkocja7:25Anglia18 styczniaMurrayfield, Edynburg1993Anglia26:12Szkocja6 marcaTwickenham, Londyn1994Szkocja14:15Anglia5 lutegoMurrayfield, Edynburg1995Anglia24:12Szkocja18 marcaTwickenham, Londyn1996Szkocja9:18Anglia2 marcaMurrayfield, Edynburg1997Anglia41:13Szkocja1 lutegoTwickenham, Londyn1998Szkocja20:34Anglia22 marcaMurrayfield, Edynburg1999Anglia24:21Szkocja20 lutegoTwickenham, Londyn2000Szkocja19:13Anglia2 kwietniaMurrayfield, Edynburg2001Anglia43:3Szkocja3 marcaTwickenham, Londyn2002Szkocja3:29Anglia2 lutegoMurrayfield, Edynburg2003Anglia40:9Szkocja22 marcaTwickenham, Londyn2004Szkocja13:35Anglia21 lutegoMurrayfield, Edynburg2005Anglia43:22Szkocja19 marcaTwickenham, Londyn2006Szkocja18:12Anglia25 lutegoMurrayfield, Edynburg2007Anglia42:20Szkocja3 lutegoTwickenham, Londyn2008Szkocja15:9Anglia8 marcaMurrayfield, Edynburg2009Anglia26:12Szkocja21 marcaTwickenham, Londyn2010—Szkocja15:15Anglia13 marcaMurrayfield, Edynburg2011Anglia22:16Szkocja13 marcaTwickenham, Londyn2012Szkocja6:13Anglia4 lutegoMurrayfield, Edynburg2013Anglia38:18Szkocja2 lutegoTwickenham, Londyn2014Szkocja0:20Anglia8 lutegoMurrayfield, Edynburg2015Anglia25:13Szkocja14 marcaTwickenham, Londyn2016Szkocja9:15Anglia6 lutegoMurrayfield, Edynburg2017Anglia31:21Szkocja11 marcaTwickenham, Londyn2018Szkocja25:13Anglia24 lutegoMurrayfield, Edynburg2019—Anglia38:38Szkocja16 marcaTwickenham, Londyn2020Szkocja6:13Anglia8 lutegoMurrayfield, Edynburg2021Anglia6:11Szkocja6 lutegoTwickenham, Londyn
Przypisy
Kategoria:Trofea i nagrody w rugby union