Wieża ciśnień w Bydgoszczy

Wieża ciśnień w Bydgoszczy – zabytkowa wieża ciśnień należąca do kompleksu Wodociągów Miejskich w Bydgoszczy.

Położenie Wieża ciśnień znajduje się w parku Henryka Dąbrowskiego, na krawędzi Zbocza Bydgoskiego.

Historia W 1881 roku przystąpiono w Bydgoszczy do prac nad budową nowej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, której najistotniejszym elementem, umożliwiającym utrzymanie właściwego ciśnienia, była wieża ciśnień. Właściwe prace budowlane przeprowadzono w latach 1898–1899Czajkowski Edmund: 460 lat bydgoskich wodociągów. [w.] Kalendarz Bydgoski 1983.

W 1900 roku na całość wodociągów składało się 20 studni głębinowych w Lesie Gdańskim, z których woda tłoczona była systemem pomp o napędzie gazowym do sieci oraz wieży ciśnień. Znajdował się w niej zbiornik wodny o pojemności 1260 m³ służący do gromadzenia wody w okresie minimalnego poboru, jak również uzupełniający braki w sieci w godzinach szczytu poboru wodyRapicki Krzysztof: Wodociągi, studnie publiczne, fontanny. [w.] Bydgoska Gospodarka Komunalna. Praca zbiorowa. Bydgoszcz 1996. .

Wieża została wzniesiona w latach 1899–1900 według projektu Franza Marschalla. Prace budowlane prowadziło przedsiębiorstwo Wilhelm Rothe und CieParucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. . Budowla wzniesiona w atrakcyjnym miejscu, w parku Henryka Dąbrowskiego, na skraju zbocza, ponad Starym Miastem, pełniła również funkcję miejskiego punktu widokowego. Na stożkowym dachu wykonano galerię widokową, na którą można było wejść za opłatą 10 fenigówKuczma Rajmund: Zieleń w dawnej Bydgoszczy. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995, a za czasów polskich 10 groszyPo reformie walutowej w 1924 roku..

W okresie powojennym obok wieży wybudowano przepompownię, która umożliwiała dostarczenie wody na górny taras miasta (osiedla Błonie, Szwederowo, Wzgórze Wolności, Wyżyny, Kapuściska)Drzewiecki Stanisław, Legun Jerzy, Rybarska Gabriela: Wodociągi i kanalizacja miasta Bydgoszczy 1900-1996: [w.] Bydgoska Gospodarka Komunalna. Praca zbiorowa. Bydgoszcz 1996. . W tym czasie zaniechano udostępniania wieży jako punktu widokowego, a wyłączono z eksploatacji ostatecznie w 1990 rokuMiejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy Sp. z o.o. [w.] Kalendarz Bydgoski 2007.

W 1991 roku obiekt zaadaptowało na swoją siedzibę Stowarzyszenie Artystyczne „Wieża Ciśnień” zrzeszające artystów, historyków sztuki, krytyków i inne osoby związane z miejskim życiem kulturalnym. Wieża stała się miejscem spotkań twórców i publiczności oraz dyskusji nad granicami sztuki. Urządzono w niej także między innymi galerię sztukihttps://web.archive.org/web/20091102062205/http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/in_ga_wieza_cisnien_bydgoszcz dostęp 27-03-2010.

Wieża należy do spółki Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy. Przedsiębiorstwo wyremontowało i zaadaptowało wieżę na muzeum historii bydgoskich wodociągów. Zabytek stał się jednym z kilku punktów nowej ścieżki edukacyjnej prowadzącej od stacji pomp w Lesie Gdańskimhttp://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090203/BYDGOSZCZ01/492823551 dostęp 27-03-2010. W wieży ciśnień zobaczyć można między innymi drewniane rury wodociągowe, żetony na wodę, elementy wyposażenia dawnych łazienek i toalet, archiwalne zdjęcia i dokumenty. Do dyspozycji zwiedzających są również multimedialne infokioski, z cyfrowo zapisanymi informacjami o wodzie i wodociągach. Cały obiekt jest efektownie iluminowany„Zobacz imponującą iluminację nowego muzeum” https://web.archive.org/web/20121019024947/http://bydgoszcz.gazeta.pl/szwederowo/1,112632,12668050,Zobacz_imponujaca_iluminacje_nowego_muzeum__ZDJECIA_.html [dostęp 17.10.2012]. Jeden z poziomów wieży przeznaczony został na wystawy.

Galeria obserwacyjna położona na szczycie wieży znajduje się około 60 metrów wyżej od Starego Miasta. Otwarcie muzeum nastąpiło 30 października 2012 roku.

Architektura Wieża ma cechy neogotyckie. Jest wzniesiona na planie koła, z nieznacznym ryzalitem, w którym od północy umieszczono wejście. Bryła przykryta jest dachem stożkowym z latarnią. Dolna kondygnacja uskokowo przechodzi w nadwieszony bęben części zbiornikowej, zdobiony dołem i górą ażurowym fryzem oraz zwieńczony pseudokrenelażem. Elewacje oddzielone są ceglanymi fryzami, oraz tynkowanymi blendami i płycinami. Specyficzną cechą bydgoskiej wieży jest to, iż w odróżnieniu od większości budowli tego typu jej część podzbiornikowa jest węższa od średnicy części zbiornikowej16 obiektów na nowym turystycznym szlaku Bydgoszczy. Wieża Ciśnień.

Wewnątrz zachowała się część wystroju: ściany z drewnianą boazerią, a w oknach kolorowe witrażeUmiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Pomorskiej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2004. .

Inne wieże Budowla jest najokazalszą, lecz nie jedyną wieżą ciśnień w Bydgoszczy. Pozostałe obiekty na terenie miasta tohttp://www.wieze.geotor.pl/wieze_cisn/bydgoszcz_1_wod/bydgoszcz_1_wod.htm dostęp 27-03-2010Maciej Kulesza „Co jest w środku kolejowych wież ciśnień?” http://bydgoszcz.wyborcza.pl/bydgoszcz/1,128852,12761981,Co_jest_w_srodku_kolejowych_wiez_cisnien_.html [dostęp 02.11.2012]: pierwsza kolejowa wieża ciśnień przy stacji Bydgoszcz Główna – starsza wieża, która obsługiwała stację i ruch kolejowy w jej początkowym stadium rozwoju; druga kolejowa wieża ciśnień przy stacji Bydgoszcz Główna – prawdopodobnie pochodzi z okresu II wojny światowej; kolejowa wieża ciśnień przy stacji Bydgoszcz Wschód Towarowa; wodociągowa wieża ciśnień na terenie Łęgnowa – obecnej dzielnicy Bydgoszczy, prawdopodobnie pochodzi z okresu II wojny światowej.

Galeria

Zobacz też Lista najwyższych budynków w Bydgoszczy

Przypisy

Bibliografia

Czajkowski Edmund: 460 lat bydgoskich wodociągów. [w.] Kalendarz Bydgoski 1983 Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Pomorskiej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2004.

Linki zewnętrzne Opis na portalu "Wieże ciśnień"

Do jakich celów służyła wieża ciśnień w Bydgoszczy?

Kategoria:Zabytkowe budynki w Bydgoszczy Bydgoszcz Bydgoszcz Kategoria:Obiekty inżynierii lądowej i wodnej w Bydgoszczy