thumb|288px|Przykładowy tor cząstki alfa przy rozpraszaniu elektrostatycznym. Parametr zderzenia – parametr używany w fizyce przy opisie zderzeń oraz rozpraszania. Jest definiowany jako prostopadła odległość między torem cząstki uderzającej a środkiem pola potencjalnego utworzonego przez uderzany obiekt. Jest często używany w fizyce jądrowej (patrz ) oraz w mechanice klasycznej do wyjaśnienia zjawiska i wyprowadzania wzorów na rozpraszanie.
Sztywna kula Najprostszym przykładem ilustrującym zastosowanie parametru uderzenia jest przypadek rozpraszania przez kulę. Obiekt, do którego zbliża się ciało, jest twardą kulą o promieniu a uderzające ciało jest niewielką lekką kulką. Kiedy parametr zderzenia jest większy od promienia kuli ciało nie trafia w kulę i nie zmienia kierunku ruchu. Gdy ciało odbija się od kuli, zmieniając składową pędu prostopadłą do powierzchni kuli na przeciwną, dlatego zachodzi:
Rozpraszanie elektrostatyczne W rozpraszaniu cząstek alfa na masywnych jądrach atomowych w wyniku odpychania elektrostatycznego parametr zderzenia wpływa na kąt rozproszenia zgodnie z zależnością:
gdzie: – parametr zderzenia, – ładunki oddziałujących ciał, – masa uderzającej cząstki, – prędkość uderzającej cząstki, – kąt rozproszenia, – stała oddziaływań ładunków elektrycznych, – liczba atomowa bombardowanego pierwiastka, – ładunek elementarny, – stała.
Minimalną odległość między rozpraszanymi pod danym kątem cząstkami określa wyrażenie:
Dla cząsteczek trafiających w centrum rozpraszające wstecznie, w wielkościach atomowych zachodzi:
Kąt rozproszenia związany jest z parametrem zderzenia wzoremEncyklopedia fizyki, praca zbiorowa, PWN 1973, t. 3, s. 221.:
Przypisy
Kategoria:Wielkości dynamiczne