Makak ciemny (Macaca hecki) – słabo poznany gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1901 roku niemiecki zoolog Paul Matschie, nadając mu nazwę Papio (Inuus) hecki. Miejsce typowe to Buol, Tengah, Celebes, Indonezja. Okazem typowym był samiec żyjący w Ogrodzie Zoologicznym w Berlinie.
M. hecki należy do grupy gatunkowej silenus. M. hecki krzyżuje się z M. tonkeana na obszarze skupionym na drodze z Tawaeli do Toboli, która przecina podstawę północnej półwyspowej części wyspy, na północny wschód od Palu oraz prawdopodobnie z M. nigrescens na wschód od Gorontalo oraz w dorzeczach rzek Bolango i Bone.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Macaca: , rodzaj żeński od macaco „małpa”; Palmer sugeruje, że nazwa ta pochodzi od słowa Macaquo oznaczającego w Kongu makaka i została zaadoptowana przez Buffona w 1766 roku. hecki: prof. Ludwig Franz Friedrich Georg Heck (1860–1951), niemiecki zoolog.
Zasięg występowania Makak ciemny występuje endemicznie na północno-zachodnim Celebesie od podstawy północnej, półwyspowej części (przesmyk Palu) na północny zachód do nieco na wschód od Gorontalo.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 50–57 cm, samców 56–68 cm, długość ogona 2–3 cm; masa ciała samic 7–8 kg, samców 8–10 kg. Zwierzę posiada kieszenie policzkowe, w których magazynuje żywność podczas żerowania.
Ekologia Zwierzę żyje w stadach. Przeciętna grupa liczy sobie od 10 do 20 małp. Dorastające samice pozostają w swej rodzinnej grupie, samce natomiast opuszczają ją niedługo przed dojrzewaniem. W obrębie stada występuje hierarchia. Napotkanie osobnika tego samego gatunku nie zaliczającego się do grupy skutkuje wydawaniem odgłosów. W użyciu są także grymasy: małpa podnosi wargi, odsłaniając zaciśnięte zęby. Wpatrywanie się z niewidocznymi z kolei zębami oznacza pogróżkę. Zwierzę zamieszkuje lasy deszczowe – zarówno pierwotne, jak i zmienione działalnością człowieka.
Aktywność prawdopodobnie przypada na dzień. Wiodą częściowo nadrzewny tryb życia. Poruszają się na czterech kończynach. Żywią się owocami.
Po ciąży rodzi się pojedyncze młode.
Status IUCN przypisuje gatunkowi status narażonego na wyginięcie (VU – ).
Główne zagrożenie stanowi dla niego utrata i fragmentacja środowiska życia gatunku. Poza tym miejscowi rolnicy mają bardzo złą opinię o zwierzęciu, uznając je za szkodnika. W efekcie pada on ich ofiarą.
Makaka ciemnego wymienia załącznik II CITES.
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Koczkodanowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1901 roku Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji