thumb|Radziecki znaczek wydany 18 marca 1958 z okazji pierwszej edycji Międzynarodowego Konkursu Muzycznego im. Piotra Czajkowskiego Międzynarodowy Konkurs im. Piotra Czajkowskiego – jeden z najważniejszych i najbardziej prestiżowych konkursów dla instrumentalistów na świecie. co cztery lata od roku 1958, choć w 2006 roku konkurs nie odbył się i harmonogram przesunięto o rok.
Od 1971 roku konkurs należał do Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie, z której został wykluczony w 2022 roku w związku z rosyjską napaścią na Ukrainę.
Aby utrzymać wysoki poziom konkursu, w 2007 roku organizatorzy wprowadzili zmiany do regulaminu: komitet Organizacyjny konkursu zapewnia promocję koncertową laureatów na całym świecie, jury zmieniło system głosowania z tajnego na otwarty dla publiki, konkurs jest nadawany na żywo przez Internet.
Początkowo konkurs był organizowany tylko w dwóch kategoriach: dla pianistów i skrzypków. W 1962 roku, podczas drugiej edycji dodano kategorię dla wiolonczelistów, podczas trzeciej w 1966 – dla wokalistów.
W 2023 roku konkurs organizowała Dyrekcja Międzynarodowego Konkursu im. Piotra Czajkowskiego przy udziale państwowej instytucji „Rosconcert”.
Uczestników ocenia międzynarodowe jury, wybitni instrumentaliści, profesorowie akademii muzycznych, dyrektorzy instytucji muzycznych, a także laureaci poprzednich edycji konkursu.
.
Laureaci Laureaci złotych medali przyznanych w danym roku i kategorii (laureaci drugich nagród w przypadku nieprzyznania pierwszej)
Fortepian 1958: Van Cliburn 1962: Władimir Aszkenazi oraz John Ogdon pierwsza nagroda ex aequo 1966: Grigorij Sokołow 1970: Władimir Krajniew oraz John Lill pierwsza nagroda ex aequo. 1974: Andriej Gawriłow 1978: Michaił Pletniow 1982: Pierwszej nagrody nie przyznano. Peter Donohoe oraz Władimir Owczinnikow druga nagroda ex aequo. 1986: Barry Douglas 1990: Boris Bieriezowski 1994: Pierwszej nagrody nie przyznano. Nikołaj Ługanski druga nagroda. 1998: Dienis Macujew 2002: Ayako Uehara 2007: Pierwszej nagrody nie przyznano. Mirosław Kułtyszew druga nagroda. 2011: Daniił Trifonow – pierwsza nagroda i nagroda Grand Prix 2015: Dmitrij Maslejew 2019: Alexandre Kantorow 2023: Siergiej Dawydczenko
Skrzypce 1958: Walerij Klimow 1962: Boris Gutnikow 1966: Wiktor Trietjakow 1970: Gidon Kremer 1974: Pierwszej nagrody nie przyznano. Eugene Fodor, Ruben Aharonian oraz Rusudan Gwasalia druga nagroda ex aequo. 1978: Elmar Oliveira oraz Ilja Grubert pierwsza nagroda ex aequo. 1982: Wiktorija Mułłowa oraz Siergiej Stadler pierwsza nagroda ex aequo. 1986: Raphaël Oleg oraz Ilja Kaler pierwsza nagroda ex aequo. 1990: Akiko Suwanai 1994: Pierwszej nagrody nie przyznano. Anastasija Czebotariowa oraz Jennifer Koh druga nagroda ex aequo. 1998: Nikołaj Saczenko 2002: Pierwszej nagrody nie przyznano. Tamaki Kawakubo oraz Chen Xi druga nagroda ex aequo. 2007: Mayuko Kamio 2011: Pierwszej nagrody nie przyznano. Siergiej Dogadin oraz Itamar Zorman druga nagroda ex aequo. 2015: Pierwszej nagrody nie przyznano. Drugą nagrodę zdobył Yu-Chien Tseng. 2019: Siergiej Dogadin 2023: Kim Gye-hee
Wiolonczela 1962: Natalja Szachowska 1966: Karine Georgian 1970: David Geringas 1974: Boris Piergamienszczikow 1978: Nathaniel Rosen 1982: Antônio Meneses 1986: Mario Brunello oraz Kiriłł Rodin 1990: Gustav Rivinius 1994: Pierwszej, drugiej i trzeciej nagrody nie przyznano. Eileen Moon oraz Gieorgij Goriunow czwarta nagroda ex aequo. 1998: Dienis Szapowałow 2002: Pierwszej nagrody nie przyznano. Johannes Moser druga nagroda. 2007: Siergiej Antonow 2011: Narek Hachnazarian 2015: Andrei Ionuț Ioniță 2019: Zlatomir Fung 2023: Lee Young-eun
Śpiew – mężczyźni 1966: Władimir Atłantow 1970: Jewgienij Niestierienko oraz Mykoła Ohrenycz ex aequo. 1974: Iwan Ponomarenko 1978: Pierwszej nagrody nie przyznano. Wałentyn Pywowarow oraz Nikita Storożew druga nagroda ex aequo. 1982: Paata Burczuladze 1986: Hryhorij Hryciuk oraz Aleksandr Morozow ex aequo. 1990: Hans Choi 1994: Yuan Chenye 1998: Besik Gabitaszwili 2002: Michaił Kazakow 2007: Ołeksandr Cymbaluk 2011: Park Jong-min 2015: Ganbaatryn Ariunbaatar – pierwsza nagroda i nagroda Grand Prix 2019: Alexandros Stavrakakis 2023: Son Ji-hoon
Śpiew – kobiety 1966: Jane Marsh 1970: Jelena Obrazcowa i Tamara Siniawska – ex aequo 1974: Pierwszej nagrody nie przyznano. Ludmiła Siergijenko, Sylvia Sass oraz Stefka Ewstatiewa druga nagroda ex aequo. 1978: Ludmyła Szemczuk 1982: Lidija Zabilasta 1986: Natalja Jerasowa 1990: Deborah VoigtAllan Kozinn (October 26, 1991) Classical Music in Review The New York Times 1994: Marina Łapina – pierwsza nagroda, Chibła Gierzmawa – pierwsza nagroda i Grand Prix. 1998: Mieko Satō 2002: Ajtalina Afanasjewa-Adamowa 2007: Albina Szagimuratowa 2011: Seo Sun-young 2015: Julija Matoczkina 2019: Maria Barakowa 2023: Zinaida Carenko – pierwsza nagroda i nagroda Grand Prix Polscy laureaci
1978: Ewa Podleś – III nagroda, śpiew 1982: Elżbieta Ardam – IV nagroda, śpiew 1982: Radosław Żukowski – VI nagroda, śpiew 1990: Wojciech Drabowicz – III nagroda, śpiew
Polacy w jury 1958: Grażyna Bacewicz (skrzypce), Henryk Sztompka (fortepian) 1962: Kazimierz Wiłkomirski (wiolonczela), Grażyna Bacewicz (skrzypce) 1966: Zbigniew Drzewiecki (fortepian), Andrzej Hiolski (śpiew), Kazimierz Wiłkomirski (wiolonczela) 1970: Halina Czerny-Stefańska (fortepian), Andrzej Hiolski (śpiew), Irena Dubiska (skrzypce), Kazimierz Wiłkomirski (wiolonczela) 1974: Halina Czerny-Stefańska (fortepian), Ewa Bandrowska-Turska (śpiew), Kazimierz Wiłkomirski (wiolonczela) 1978: Halina Czerny-Stefańska (fortepian), Irena Dubiska (skrzypce), Kazimierz Wiłkomirski (wiolonczela) 1982: Urszula Trawińska-Moroz (śpiew), Krzysztof Penderecki (skrzypce), Regina Smendzianka (fortepian) 1986: Halina Czerny-Stefańska (fortepian), Zenon Brzewski (skrzypce) 1990: Andrzej Jasiński (fortepian), Urszula Trawińska-Moroz (śpiew), Kazimierz Michalik (wiolonczela) 1994: (brak polskiego jurora) 1998: Halina Czerny-Stefańska (fortepian), Wanda Wiłkomirska (skrzypce), Kazimierz Michalik (wiolonczela) 2002: Piotr Paleczny (fortepian) 2007: Andrzej Jasiński (fortepian), Kazimierz Michalik (wiolonczela)
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Konkursu Prize-winners of the Tchaikovsky Competition (galeria zdjęć)
Kategoria:Konkursy muzyki poważnej Kategoria:Muzyka w Rosji Kategoria:Kultura w Moskwie