Jühnde – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Getynga, wchodzi w skład gminy zbiorowej Dransfeld. Miejscowość słynie z podejmowanych inicjatyw ekologicznych.
Geografia thumb|left|Średnie opady w Jühnde w latach 1961–1990 według Deutscher Wetterdienst Jühnde jest położone w centralnej części Niemiec, w powiecie Getynga (Dolna Saksonia). Miejscowość leży na południowy wschód od góry Hoher Hagen, około 13 km na południowy zachód od Getyngi i 13 km na północny wschód od Hann. Münden. Przez północno-wschodnią część wsi przebiega droga L559. Urząd gminy znajduje się na północnym zachodzie miejscowości, przy ulicy Am Schedener Stieg. Miejscowość otoczona jest przez liczne pola uprawne. Gmina Jühnde składa się z dwóch miejscowości: Jühnde i Barlissen.
Klimat Jühnde znajduje się w obszarze klimatu umiarkowanego. Miesiącem o największych opadach atmosferycznych jest czerwiec.
Historia Pierwsza wzmianka o Jühnde pochodzi z 960 r., z czasów Ottona I Wielkiego, kiedy zamek na drodze z Münden do Getyngi nie został jeszcze wybudowany. W X wieku powstał tam zamek, który niedługo później został opuszczony. W 1664 nieruchomość została zakupiona przez Ottona Freiherra Grote – znanego i szanowanego przez lokalną ludność działacza – który zamek odbudował. Wioska ucierpiała za czasów okupacji francuskiej dokonanej przez Napoleona I Bonaparte. Potomkiem Ottona Freiherra Grote jest Rüdiger Freiherr Grote, który przejął w 1963 roku zamek. W 1805 roku w Jühnde powstał park utrzymany w stylu wczesnego romantyzmu.
Demografia thumb|Rycina przedstawiająca panoramę Jühnde (XVII w.) Liczba ludności miejscowości na przestrzeni ostatnich 25 lat ma tendencję wzrostową. W roku 2011 liczba ludności zmalała. Gęstość zaludnienia to 43 osób/km². RokPopulacja1990 9911995 10822000 10682005 10832009 10872010 10972011 10622013 1040
Herb Herb Jühnde przedstawia bramę i mur obronny z blankami. Na bramie znajduje się przekrzywiony herb przedstawiający złoty półksiężyc na czerwonym tle. Po bokach bramy znajdują się kłosy zboża.
Polityka W radzie gminy Jühnde urzęduje 11 radnych: w tym siedem z SPD, 7 z CDU i jeden z GRÜNE. Burmistrzem jest Dietmar Bode.
Burmistrzowie Jühnde BurmistrzLata urzędowaniaTilmann Huppers 1956–1961Hermann Gremmes 1961–1973Berthold Bode 1973–1984Friedrich Spielmann 1985–1986August Brandenburg 1986–2006Dietmar Bode 2006–obecnie
+ Wyniki wyborów samorządowych w Jühnde Rok SPD CDU GRÜNE Wybory samorządowe 2001 Frekwencja: ? 59,77% 33,31% 6,92% Wybory samorządowe 2006 Frekwencja: 71,01% 64,12% 30,26% 5,62% Wybory samorządowe 2011 Frekwencja: 61,83% 64,31% 28,42% 7,27%
Ochrona środowiska thumb|upright=1.5|Biogazownie w Jühnde
Z inicjatywy jednostki naukowej Interdisziplinäres Zentrum für Nachhaltige Entwicklung na Uniwersytecie w Getyndze, Jühnde jest pierwszą całkowicie bioenergetyczną miejscowością w Niemczech.
Celem inicjatywy jest zapewnienie miejscowej społeczności całkowitej samowystarczalności przy jednoczesnej ochronie środowiska naturalnego. W tym celu w 2005 roku został skutecznie wdrożony odpowiedni program działań. Od 2007 miejscowość ograniczyła emisję dwutlenku węgla do poziomu spełniającego wymogi Unii Europejskiej na rok 2050.
Największa część wytwarzanej energii pochodzi z biomasy. Biogaz powstający codziennie przy fermentacji około 32 ton kiszonki i 29 m³ gnojownicy wykorzystywany jest do produkcji ciepła i energii elektrycznej. Powstała w ten sposób energia dostarczana jest do lokalnej sieci energetycznej, a ciepło – przez podziemną sieć ciepłowniczą, wprost do ok. 200 domostw. Jeśli zimą miejscowość nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości energii, w ciepłowni spalane są odpady drzewne.
Jühnde jest w stanie produkować około 4 mln kWh rocznie, w przybliżeniu dwa razy więcej niż wynosi roczne zużycie energii przez całą wioskę. Cena 1 kWh wynosi około 17 centów, co daje roczne przychody ze sprzedaży wynoszące około 600 000 euro. Ponadto, przeciętne gospodarstwo domowe oszczędza na energii odnawialnej, w stosunku do cen konwencjonalnej energii elektrycznej, około 750 euro rocznie.
Dzięki podjętym przez mieszkańców działaniom, Jühnde stało się znane nie tylko w Niemczech, ale i na całym świecie. W 2005 roku przedstawiciele m.in. USA i Japonii przybyli do Jühnde, aby obejrzeć tę pierwszą bioenergetyczną miejscowość i zaczerpnąć pomysły na sposoby ochrony środowiska naturalnego we własnych krajach.
Wraz ze zmianą sposobu pozyskiwania energii nastąpiła zmiana mentalności mieszkańców Jühnde. Dba się tam o niestosowanie pestycydów i nawozów sztucznych, stara się zapobiegać sztucznej erozji gleb.
Obiekty turystyczne thumb|Kościół św. Marcina Jühnde jest znane przede wszystkim z zamku i dużej ilości zieleni, jednak istnieją też obiekty o konstrukcji szkieletowej, powstałe od XVII do XIX wieku.
Kościół św. Marcina Ewangelicki Kościół Luterański pw. św. Marcina jest położony w północnej części miasta. Najstarsze zabudowania kościelne pochodzą z okresu od VII do IX wieku. W dokumentach pierwsza wzmianka o kościele pojawiła się w 1217 roku. W jednej ze ścian kościoła znajduje się płyta nagrobna, na której widnieje napis: „IN PACE AMEN ANNO 1507”. 13 stycznia 1583 rozpoczęto budowę drugiej części kościoła. W 1735 roku miał on już łącznie 90 metrów długości i 26 metrów szerokości. Powstała też, wybudowana na planie kwadratu i zwieńczona kopułą z latarnią, wieża. Całość została otoczona kamiennym murem. Nowa ambona i ołtarz zostały wybudowane pod koniec XVIII wieku. Wieżę odrestaurowano i przebudowano w 1958 roku. Wnętrze kościoła zostało odrestaurowane w 1968 roku. Niedawno, kościół był ponownie restaurowany. Niestety zostały wtedy zamurowane bardzo ważne, drewniane elementy jego architektury.
Organy Organy kościelne zostały wykonane w 1968 roku przez Rudolfa Janke. Posiadają dwa manuały i klawiaturę pedałową oraz 10 registrów.
Dzwony + Dzwony w Jühnde Odlany Średnica Waga Dźwięk Napis 1977 w Heidelberg 1099 mm 879 kg fis1 Ich weiß, daß mein Erlöser lebt, June 960. Ad majorem gloriam Dei et in memoriam Frohwalt Hardege. Joh. 16, 33 Jühnde 1977 1977 w Heidelberg 849 mm 431 kg h1 Verleih uns Frieden gnädiglich i St. Martinsgemeinde Jühnde 1977 1977 w Heidelberg 752 mm 308 kg cis2 Lobe den Herrn meine Seele i Jühnde 1977 1987 w Karlsruhe 545 mm 85 kg fis2 Meine Zeit steht in deinen Händen
Godziny bicia dzwonów thumb|upright=0.7|Organy w kościele Od poniedziałku do piątku: Rano: o 7, przez 5 minut; dzwon 2 (h1) Południe: o 11, przez 5 minut; dzwon 2 (h1) Wieczór: o 18, przez 5 minut; dzwon 2 (h1) Sobota i niedziela: Wieczór: o 18, przez 10 minut; dzwony 1, 2, 3 (fis1; h1; cis²) Pozostałe: Na narodziny dziecka: o 12, dzwony 2, 3 i 4 (h1; cis²; fis²) Śmierć mieszkańca: o 9, trzy razy po 15 minut (w odstępach co 7 minut); dzwony 1 i 2 (fis1; h1)
Zamek w Jühnde Nad Jühnde góruje zamek wzniesiony w X wieku. Pierwszy raz był on przebudowany w 1290 roku. Został on opuszczony w 1463 r. i popadł w ruinę. Jedynym obecnie istniejącym fragmentem dawnej budowli jest jej wieża. W 1664 roku został przejęty przez baronów von Grote. Został całkowicie odbudowany przez Ottona Freiherra von Grote. Jego potomek, Otto Ulrich Freiherr von Grote, stworzył w 1805 roku dookoła zamku park. Od tego czasu architektura budowli nie uległa zmianie.
Obecnie zamek jest własnością prywatną. Wieża zamku jest siedzibą archiwum Heinrich Sonhrey Society.
Gaj pamięci thumb|Gaj pamięci Na północ od wsi, przy drodze L559 znajduje się gaj pamięci (niem. Ehrenhain) utworzony w 1920 roku, jako miejsce pamięci poległych żołnierzy z I wojny światowej. W gaju rosną dęby. Jest on otoczony żywopłotem. Później do gaju dodano dwa pomniki upamiętniające poległych żołnierzy z II wojny światowej.
Ścieżka turystyczna thumb|Drogowskaz dla turystów w Jühnde Przez Jühnde biegnie 13 kilometrowa ścieżka turystyczna, prowadząca przez okoliczne pola i lasy. Swą niemieckią nazwę – Quellenpfad – zawdzięcza okolicznym źródłom, przy których przebiega. Przy każdym ze źródeł znajduje się tablica zawierająca szczegółowe informacje. Ścieżka zaczyna się nieopodal, w miejscowości Scheden na Jühnder Straße. Zaraz potem prowadzi przez dolinę Am hilligen Born. Po około 8 km wychodzi na tzw. Starą Drogę i dochodzi do Jühnde. Cała ścieżka jest bardzo dobrze oznakowana. Pokonanie całej ścieżki zajmuje około 3–4 godziny.
Wieża Gaussa
Na północny zachód od Jühnde znajduje się Wieża Gaussa. Jest to wieża widokowa o wysokości 51 metrów, usytuowana na szczycie góry Hoher Hagen. Budowla została nazwana na cześć niemieckiego matematyka, Carla Friedricha Gaussa. Do wieży można dojechać samochodem. Wewnątrz wieży znajduje się winda i restauracja z panoramicznym widokiem.
Transport thumb|Tablica przy stacji kolejowej
Transport drogowy Przez północno-wschodnią część Jühnde przebiega droga L559, a ok. 5 km na południowy wschód biegną autostrady A7 i A38. Przez miejscowość przebiegają linie autobusowe nr 120, 121 i 9120. W Jühnde znajdują się trzy przystanki autobusowe. Jühnde jest połączone drogą Barlissen Straße z sąsiednią wioską Barlissen.
Transport kolejowy Na południowy wschód od miejscowości przebiega Linia kolejowa Hannover – Würzburg, a na południe znajduje się Mackenrodttunnel. Natomiast stacja kolejowa Jühnde znajduje się na południowy wschód od zabudowań Jühnde, przy drodze K209.
Organizacje społeczne thumb|Jühnde W Jühnde działa między innymi: Klub gimnastyczno-sportowy Klub tenisowy Ochotnicza straż pożarna Chór męski „Liederkranz” Grupa teatralna Heinrich Sohnrey Society Niemiecki Czerwony Krzyż Krąg osób starszych
Jühnde w kulturze W roku 2007 w Jühnde została nakręcona telenowela dokumentalna Männer allein daheim dla stacji Kabel eins. Ponadto, w miejscowości powstał 30 minutowy film dokumentalny przedstawiający sposób działania lokalnej biogazowni pt. Wenn Mist zu Strom wird; Ein Dorf heizt ein.
Osoby urodzone w Jühnde thumb|Kamień nagrobny pisarza Heinricha Sohnrey’a Katharina Weitemeyer (ur. 27 września 1643, zm. ?) – aktywna działaczka rady miejskiej, żona Franza von Lippe. Heinrich Sohnrey (ur. 19 czerwca 1859, zm. 26 stycznia 1948) – niemiecki pisarz, jego grób znajduje się na cmentarzu przy kościele w Jühnde.
Przypisy
Linki zewnętrzne
bioenergetyczna wioska Jühnde
Kategoria:Powiat Getynga Kategoria:Ekowioski