Zygmunt Szymon Kolenda (ur. 28 marca 1936 w Mościcach, zm. 5 lutego 2025) – polski inżynier i nauczyciel akademicki, profesor nauk technicznych, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Ojciec Katarzyny Kolendy-Zaleskiej.
Życiorys W 1953 został absolwentem IV Liceum Ogólnokształcącego w Tarnowie. Ukończył studia z zakresu energetyki na Politechnice Śląskiej, a także fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1965 uzyskał stopień doktora nauk technicznych, habilitował się w 1968. W 1976 otrzymał tytuł profesorski.
Zawodowo związany z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie. Obejmował na niej kolejne stanowiska. W 1978 został dziekanem Wydziału Metali Nieżelaznych. Stracił tę funkcję w 1985 za współpracę z niejawnymi strukturami zdelegalizowanej „Solidarności”. W 1989 stanął na czele krakowskiego Komitetu Obywatelskiego. W tym samym roku otrzymał tytuł profesora nauk technicznych. Prowadził gościnne wykłady na uczelniach w Ameryce Północnej. Wykładowca na Wydziale Energetyki i Paliw Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Został członkiem prezydium Komitetu Termodynamiki i Spalania Wydziału IV Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk oraz członkiem krajowym korespondentem i następnie członkiem krajowym czynnym Polskiej Akademii Umiejętności. Specjalizuje się m.in. w zakresie matematycznego modelowania procesów wymiany ciepła i masy oraz termodynamiki procesów nieodwracalnych.
W III RP dwukrotnie bez powodzenia kandydował do parlamentu. W 1991 ubiegał się o mandat poselski z lokalnej listy „Solidarni z Prezydentem” zorganizowanej przez Mieczysława Gila, a w 2001 o mandat senatorski z ramienia Bloku Senat 2001 (z rekomendacji Platformy Obywatelskiej, w której pełnił funkcję przewodniczącego okręgowego komitetu wyborczego). W 2015 został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi.
Został pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor L, rząd 4, nr grobu 11).
Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim (2001) Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Odznaką „Honoris Gratia”. W 2015 wyróżniony tytułem honorowego profesora Politechniki Śląskiej.
Publikacje Uzgadnianie bilansów substancji i energii w wieloogniwowych procesach metalurgii metali nieżelaznych, AGH, Kraków 1968. Transport ciepła i masy w procesach metalurgicznych, AGH, Kraków 1982. Energia jądrowa – ratunek czy zagłada. Blaski i cienie rozwoju energetyki (z Andrzejem Hrynkiewiczem), IFJ, Kraków 1986. Polska bez energetyki jądrowej (z Andrzejem Hrynkiewiczem), IFJ, Kraków 1987. Świat bez energetyki jądrowej (z Andrzejem Hrynkiewiczem), IFJ, Kraków 1987. Energetyka jądrowa a ochrona środowiska naturalnego. Materiały seminarium Kraków, 6–9 września 1988, IFJ, Kraków 1989.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci IV Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Pawła II w Tarnowie Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Termodynamiki i Spalania PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Działacze opozycji w PRL Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Honoris Gratia” Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk technicznych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2025