La Vuelta a España (wym. [], Wyścig dookoła Hiszpanii) – kolarski wyścig zaliczany do wielkich tourów, po Tour de France i Giro d’Italia. Należy do cyklu World Tour Międzynarodowej Unii Kolarskiej (UCI).
Historia Po raz pierwszy wyścig ten zorganizowano w roku 1935, a nieprzerwanie jest on obecny w świecie kolarskim od 1955 roku. Impreza trwa trzy tygodnie i prowadzi po trasach Hiszpanii, jak i krajów ościennych. Przez wiele lat rozgrywano ten wyścig w okresie wiosennym, ale w latach 90. przeniesiono go na termin jesienny (początek września), aby Vuelta nie kolidowała z Giro d’Italia.
Pierwsza Vuelta gościła 50 kolarzy, którzy musieli pokonać 3411 km podzielonych na 14 etapów, średnio po 240 km na etap. Organizatorzy inspirowali się sukcesem Tour de France i Giro d’Italia oraz wzrostem obrotów wydawców gazet, którzy byli organizatorami tychże imprez (L’Auto oraz La Gazzetta dello Sport). Juan Pujol z dziennika Informaciones spowodował, że wyścig przyniósł wzrost obrotów jego gazety.
Trasa Trasa składa się zawsze z kilku płaskich etapów, faworyzujących umiejętności sprinterskie, kilku etapów średniej trudności, sprzyjających rozrywaniu grupy zasadniczej (peletonu) przez indywidualne lub grupowe ucieczki, oraz etapów górskich, na których rozstrzygają się zazwyczaj losy wyścigu. Ponadto mają jeszcze miejsce dwie czasówki. Ogólny profil trasy nie należy do najłatwiejszych i jest bardzo pofałdowany, co sprawia, że wyścig ten wygrywali przeważnie specjaliści od rowerowej wspinaczki. Meta Vuelty jest tradycyjnie umiejscowiona w centrum Madrytu.
W roku 1999 po raz pierwszy poprowadzono trasę wyścigu przez podjazd na Alto del Angliru w Asturii. Z powodu nachylenia sięgającego nawet 24% oraz często niesprzyjającej jesiennej pogody, należy on do najcięższych podjazdów w świecie kolarskim i staje się jednym z symboli Vuelty i jej miejsc kultowych, na podobieństwo Mont Ventoux w Tour de France.
Zasady Prowadzący w klasyfikacji generalnej (lider wyścigu) nosi od 2010 roku czerwoną koszulkę – hiszpański odpowiednik maillot jaune z Tour de France. Kolejnymi koszulkami nagradzani są: lider klasyfikacji górskiej (biała koszulka w niebieskie kropki) oraz prowadzący w klasyfikacji punktowej (zielona koszulka). Inaczej niż maillot vert na Tour de France, która trafia głównie do sprinterów, w tym wyścigu również kolarze innych specjalności mają szanse na jej uzyskanie z powodu profilu trasy, generalnie niesprzyjającego sprinterom.
Vuelta ma także białą koszulkę (do 2006 roku zielono-złotą koszulkę), którą dostaje najlepszy w klasyfikacji kombinowanej. W tej klasyfikacji bierze się pod uwagę sumę miejsc w klasyfikacji generalnej, górskiej i punktowej.
Rekordziści Czterema zwycięstwami w klasyfikacji generalnej może poszczycić się jedynie dwóch kolarzy: Hiszpan Roberto Heras (2000, 2003, 2004, 2005) oraz Słoweniec Primož Roglič (2019, 2020, 2021, 2024). Impreza zawsze była zdominowana przez kolarzy hiszpańskich, którzy wygrali 32 z 79 edycji Vuelty.
Zwycięzcy thumb|170px|Julián Berrendero thumb|170px|Bernard Hinault thumb|170px|Raymond Poulidor thumb|170px|Pedro Delgado thumb|170px|Alex Zülle thumb|170px|Tony Rominger thumb|170px|Dienis Mieńszow thumb|170px|Alberto Contador thumb|170px|Vincenzo Nibali thumb|170px|Alejandro Valverde thumb|170px|Primož Roglič Opracowano na podstawie:
Zwycięzcy pozostałych klasyfikacji Rok Górska Punktowa Kombinowana Sprinterska Drużynowa Młodzieżowa 2024 Jay Vine Kaden Groves – – UAE Team Emirates Mattias Skjelmose 2023 Remco Evenepoel Kaden Groves – – Team Jumbo-Visma Juan Ayuso 2022 Richard Carapaz Mads Pedersen – – UAE Team Emirates Remco Evenepoel 2021 Michael Storer Fabio Jakobsen – – Bahrain Victorious Gino Mäder 2020 Guillaume Martin Primož Roglič – – Movistar Team Enric Mas 2019 Geoffrey Bouchard Primož Roglič – – Movistar Team Tadej Pogačar 2018 Thomas De Gendt Alejandro Valverde Simon Yates – Movistar Team Enric Mas 2017 Davide Villella Chris Froome Chris Froome – Astana Pro Team 2016 Omar Fraile Fabio Felline Nairo Quintana – BMC Racing Team 2015 Omar Fraile Alejandro Valverde Joaquim Rodríguez – Movistar Team 2014 Luis León Sánchez John Degenkolb Alberto Contador – Team Katusha 2013 Nicolas Edet Alejandro Valverde Chris Horner – Euskaltel-Euskadi 2012 Simon Clarke Alejandro Valverde Alejandro Valverde – Movistar Team 2011 David Moncoutié Bauke Mollema Geox-TMC 2010 David Moncoutié Mark Cavendish Vincenzo Nibali Katusha Team 2009 David Moncoutié André Greipel Alejandro Valverde Xacobeo-Galicia 2008 David Moncoutié Greg Van Avermaet Alberto Contador Caisse d’Épargne 2007 Dienis Mieńszow Daniele Bennati Dienis Mieńszow Caisse d’Épargne 2006 Egoi Martínez Thor Hushovd Aleksandr Winokurow Discovery Channel 2005 Joaquim Rodríguez Alessandro Petacchi Dienis Mieńszow Comunitat Valenciana 2004 Félix Cárdenas Erik Zabel Roberto Heras Valenciana-Kelme 2003 Félix Cárdenas Erik Zabel Alejandro Valverde iBanesto.com 2002 Aitor Osa Erik Zabel Roberto Heras Kelme-Costa Blanca 2001 José María Jiménez José María Jiménez César García iBanesto.com 2000 Carlos Sastre Roberto Heras Gianni Faresin Kelme-Costa Blanca 1999 José María Jiménez Frank Vandenbroucke Robert Hunter Banesto 1998 José María Jiménez Fabrizio Guidi Giancarlo Raimondi Banesto 1997 José María Jiménez Laurent Jalabert Mauro Radaelli Kelme-Costa Blanca 1996 Tony Rominger Laurent Jalabert Jürgen Werner Team Polti 1995 Laurent Jalabert Laurent Jalabert Steffen Wesemann ONCE 1994 Luc Leblanc Laurent Jalabert Mauro Radaelli Banesto 1993 Tony Rominger Tony Rominger Jesús Montoya Hendrik Redan Amaya Seguros 1992 Carlos Hernández Dżamolidin Abdużaparow Tony Rominger Antonio Esparza Amaya Seguros 1991 Luis Herrera Uwe Raab Federico Echave Miguel Ángel Iglesias ONCE 1990 Martín Farfán Uwe Raab Federico Echave Miguel Ángel Iglesias ONCE 1989 Óscar de Jesús Vargas Malcolm Elliott Óscar de Jesús Vargas Miguel Ángel Iglesias Kelme 1988 Álvaro Pino Sean Kelly Sean Kelly Miguel Ángel Iglesias BH 1987 Luis Herrera Alfonso Gutiérrez Laurent Fignon Miguel Ángel Iglesias Ryalcao-Manzana 1986 José Luis Laguía Sean Kelly Sean Kelly Benny Van Brabant Zor-BH 1985 José Luis Laguía Sean Kelly Ronny van Holen Zor-Gemeaz 1984 Felipe Yañez Guido Van Calster Jozef Lieckens Teka 1983 José Luis Laguía Marino Lejarreta Sabino Angoitia Zor 1982 José Luis Laguía Steffan Mutter Benny Schepmans Kelme 1981 José Luis Laguía Francisco Javier Cedena Hugues Grodin Zor-Helios-Novostil 1980 Juan Fernández Sean Kelly Sean Kelly Splendor 1979 Felipe Yañez Alfons De Wolf Roger De Cnijf Kas 1978 Andrés Oliva Ferdi Van Den Haute Bernard Hinault Kas 1977 Pedro Torres Freddy Maertens Freddy Maertens Teka 1976 Andrés Oliva Dietrich Thurau Daniel Verplancke Kas-Campagnolo 1975 Andrés Oliva Miguel María Lasa Fernando Mendes Kas 1974 José Luis Abilleira Domingo Perurena José Luis Abilleira Javier Elorriaga Kas 1973 José Luis Abilleira Eddy Merckx Eddy Merckx Eddy Merckx La Casera 1972 Domingo Perurena José Manuel Fuente José Manuel Fuente Ventura Díaz Kas 1971 Joop Zoetemelk Cyrille Guimard Cyrille Guimard Cyrille Guimard Werner 1970 Agustín Tamames Guido Reybrouck Guido Reybrouck Miguel María Lasa Werner 1969 Luis Ocaña Raymond Steegmans Raymond Steegmans Bic 1968 Francisco Gabica Jan Janssen Carlos Echeverría Kas 1967 Mariano Díaz Jan Janssen José Manuel López Kas 1966 Gregorio San Miguel Jos van der Vleuten Domingo Perurena Kas 1965 Julio Jiménez Rik Van Looy José Segú Mercier BP 1964 Julio Jiménez José Pérez-Francés Antonio Bertrán Kas 1963 Julio Jiménez Bas Maliepaard José Segú Saint Raphael 1962 Antonio Karmany Rudi Altig José Segú Helyett-Saint Raphael 1961 Antonio Karmany Antonio Suárez Vicente Iturat Faema 1960 Antonio Karmany Arthur De Cabooter Groene Leeuw 1959 Antonio Suárez Rik Van Looy Faema 1958 Federico Bahamontes Salvador Botella 1957 Federico Bahamontes Vicente Iturat Pirenaico 1956 Nino Defilippis Rik Van Steenbergen 1955 Giusepe Buratti Fiorenzo Magni 1951-1954 Wyścig nie odbywał się 1950 Emilio Rodríguez 1949 Wyścig nie odbył się 1948 Bernardo Ruiz 1947 Emilio Rodríguez Delio Rodríguez 1946 Emilio Rodríguez 1945 Julián Berrendero Delio Rodríguez D. Cic. Manresano 1943–1944 II wojna światowa 1942 Julián Berrendero F.C. Barcelona 1941 Fermín Trueba 1937-1940 Hiszpańska wojna domowa 1936 Salvador Molina 1935 Edoardo Molinar
Doping Zwycięzca z roku 2005 Roberto Heras został zdyskwalifikowany na dwa lata i stracił tytuł zwycięzcy za stosowanie erytropoetyny. Test został przeprowadzony po 20. etapie, którym była jazda indywidualna na czas z Guadalajary do Alcala de Henares, która miała miejsce 17 września. 8 listopada został zawieszony przez kierownictwo grupy Liberty Seguros po pozytywnym wyniku pobranych próbek. 25 listopada kontrekspertyza potwierdziła stosowanie dopingu. Hiszpańska Federacja Kolarska zawiesiła na dwa lata prawa Roberto Herasa do startów w zawodowym peletonie. Kolarz odwoływał się do zawieszenia na drodze procesów cywilnych. W czerwcu 2011 sąd w Valladolid unieważnił karę, uzasadniając swoją decyzję tym, że próbki były niewłaściwie przechowywane oraz ich badanie nie odbywało się w sposób anonimowySpanish court overturns Heras’ suspension .. Hiszpańska Federacja Kolarska odwołała się do hiszpańskiego Sądu Najwyższego, lecz ten podtrzymał wyrok sądu w ValladolidSpanish Supreme Court restores 2005 Vuelta victory to Heras .. Po podtrzymaniu wyroku sądu unieważniającego karę, Heras został ostatecznie pierwszym kolarzem, który wygrał wyścig czterokrotnie.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna