thumb|250px|Szkic położenia oryginalnego kanału Zhengguo. Kanał Zhengguo (chin. upr.: 郑国渠; chin. trad.: 鄭國渠; pinyin: Zhèngguó Qú) – system irygacyjny na równinie Guanzhong w prowincji Shaanxi, działający przez 2000 lat, jedno z trzech wielkich przedsięwzięć wodnych Chin przedimperialnych (pozostałe to Dujiangyan i kanał Lingqu).

Historia i znaczenie W Zapiskach Historyka Sima Qian tak opisał historię powstania kanału:

Legizm, filozofia polityczna Qin podkreślał znaczenie rozwoju rolnictwa, jako podstawy budowy potęgi kraju. Kanał Zhengguo wraz z systemem Dujiangyan są przykładami realizacji tej myśli w praktyce, stanowiąc zarówno pomniki myśli inżynieryjnej, jak i świadectwo możliwości organizacyjnych Chin starożytnych. Kanał został ukończony w 246 r. p.n.e., tym samym, w którym król Zheng, przyszły Pierwszy Cesarz, wstąpił na tron. Plan Han osłabienia Qin zupełnie się nie powiódł, a wysiłek włożony w nawodnienie równiny Guanzhou w samym sercu państwa opłacił się, bo Qin zgromadziło dostateczne zasoby, by dokonać unifikacji Chin.

Konstrukcja Był to typowy kanał nawadniający, odprowadzający wodę z dopływu rzeki Wei – Jing He. Płynął na długości około 150 km równolegle do rzeki Wei i wpadał do jej następnego dopływu, rzeki Luo. Boczne kanały odprowadzały z niego wodę, nawadniając pola po obu stronach kanału, łącznie około 27 000 km². Za czasów dynastii Han oryginalny kanał uległ zamuleniu, więc w 95 r. p.n.e., urzędnik Bai Gong zaplanował nowy kanał, na południe od pierwszego (ten tzw. Kanał Bai miał około 100 km długości i nawadniał tylko około 1/5 pierwotnego areału). Budowanie nowych kanałów powtarzano przez następne 2000 lat przesuwając ujęcie wód coraz wyżej w górę nurtu Jing, jednak z biegiem wieków, koszty (finansowe i ludzkie) były coraz wyższe, a zyski (i areał uprawiany) coraz mniejsze, ze względu na zamulanie kanałów i pogłębianie się koryta rzeki, co utrudniało efektywny pobór wód.

Zobacz też System irygacyjny Dujiangyan kanał Lingqu Wielki Kanał Qanat

Przypisy

Kategoria:Shaanxi Kategoria:Historia Chin Kategoria:Kanały wodne w Chinach