Podział administracyjny Szczecina

thumb|230px|Dzielnice Szczecina:

Podstawową jednostką pomocniczą Szczecina jest osiedle, choć mogą być tworzone inne jednostki jak dzielnice. Miasto jest podzielone na 37 osiedli administracyjnych. Ponadto Szczecin jest podzielony na 4 dzielnice: Północ, Prawobrzeże, Śródmieście, Zachód. Dzielnice nie spełniają funkcji samorządowych, lecz grupują osiedla i są wykorzystywane przez Urząd Miasta Szczecin na potrzeby organizacji pracy, gospodarki przestrzenią i zarządzania miastem. Dla przykładu dzielnice pełnią funkcje jednostek urbanistycznych w oparciu o które pracują 4 zespoły urbanistyczne w Biurze Planowania Przestrzennego Miasta. Główną funkcję samorządową spełniają osiedla, posiadające organy uchwałodawcze i wykonawcze.

Obecny podział administracyjny Szczecina funkcjonuje od 1990 roku, z niewielkimi zmianami granic osiedli i dzielnic oraz zmianami statutu osiedli.

Mieszkańcy Szczecina często błędnie utożsamiają osiedle mieszkaniowe z osiedlem administracyjnym, przez co spółdzielnię osiedlową z jednostką pomocniczą miasta. Często na terenie danej rady osiedla funkcjonują spółdzielcze administracje mieszkaniowe.

Powszechnie używane są tradycyjne nazwy dzielące starsze części miasta (dawne wsie) na dzielnice, a współczesnym przypisujące określenie osiedli.

Utworzenie osiedli Granice osiedli ustala Rada Miasta Szczecin po konsultacji z mieszkańcami, biorąc pod uwagę układ przestrzenny miasta, więzi społeczne i gospodarcze zapewniając zdolność wykonywania zadań publicznych służących zaspakajaniu zbiorowych potrzeb ich mieszkańców(§ 2.) Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2001 r. ws. ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr XV/175/95 Rady Miejskiej w Szczecinie w sprawie Statutu Osiedla (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 20, poz. 353).

Za autora opracowania obecnego podziału miasta na dzielnice i osiedla przedstawia się Janusza Nekandę-Trepkę.

Organy osiedli Organem uchwałodawczym każdego z nich jest rada osiedla, która składa się z 15 członków. Jeżeli osiedle zamieszkuje więcej niż 20 tys. osób, rada osiedla ma 21 członków(§ 5. pkt 2.) Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2001 r. ws. ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr XV/175/95 Rady Miejskiej w Szczecinie w sprawie Statutu Osiedla (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 20, poz. 353)(§9. pkt 1. Statutu Miasta) Uchwała Nr V/133/07 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 lutego 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 32, poz. 473) czyli według (Art. 36, 37) Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ().

Organem wykonawczym osiedla jest zarząd osiedla. Statut osiedla stanowi, że zarząd osiedla ma liczyć 5–7 osób i składać się z: przewodniczącego, który jest jednocześnie przewodniczącym rady osiedla, 1–3 zastępców przewodniczącego, sekretarza, skarbnika i członków zarządu(§6. pkt 2.) Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2001 r. ws. ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr XV/175/95 Rady Miejskiej w Szczecinie w sprawie Statutu Osiedla (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 20, poz. 353). Jednakże statut miasta Szczecina stanowi, że rada osiedla wyłania organ wykonawczy, którym jest zarząd osiedla, składający się z 3 członków i przewodniczącego zarządu(§ 39.) Uchwała Nr XXX/598/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Statutu Miasta Szczecina (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr 10, poz. 178).

Wybory do rad osiedli Wybory do rad osiedli zarządza Rada Miasta Szczecin na drodze uchwały. Zgodnie obecnymi statutami, mieszkańcy Szczecina do wszystkich rad osiedli wybierają łącznie 585 radnych.

W wyborach do rad osiedli 28 września 2025 roku frekwencja wynosiła 6,34%. Największą frekwencję miało osiedle Głębokie-Pilchowo (31,32%), a najmniejszą Centrum.

W wyborach do rad osiedli 22 maja 2014 roku udział wzięło 8772 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 3,17%.

W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 roku udział wzięło 8294 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 3,00%. Jednakże w 8 osiedlach głosowanie nie odbyło się z powodu zbyt małej liczby kandydatów. Na podstawie ordynacji wyborczej za wybranych członków w tych radach osiedli Miejska Komisja Wyborcza uznała zarejestrowanych kandydatówna podstawie (§22 ust.3) Uchwała Nr V/133/07 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania wyborów do rad osiedli w Gminie Miasto Szczecin (Ordynacja wyborcza) (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 32, poz. 473). Największą frekwencję miało osiedle Wielgowo-Sławociesze (15,48%), a najmniejsze Niebuszewo (1,03%).

W wyborach do rad osiedli 13 kwietnia 2003 roku udział wzięło 12147 głosujących, co stanowiło frekwencję 3,78%. Największą frekwencję miało osiedle Głębokie-Pilchowo (27,75%), a najmniejszą Stare Miasto (1,03%).

Plan Szczecina z osiedlami 660px|thumb|left|Podział administracyjny Szczecina

Wykaz osiedli

+ Osiedle Liczba mieszkańców (dane na

2025) Dzielnica Liczba radnych w radzie osiedla Arkońskie-Niemierzyn 11 240 Zachód 15 Bukowe-Klęskowo 13 442 Prawobrzeże 15 Bukowo4 828 Północ 15 Centrum 14 472 Śródmieście 21 Dąbie 12 072 Prawobrzeże 15 Drzetowo-Grabowo 13 759 Śródmieście 15 Głębokie-Pilchowo 1 091 Zachód 15 Golęcino-Gocław 2 660 Północ 15 Gumieńce 23 846 Zachód 15 Kijewo 3 237 Prawobrzeże 15 Krzekowo-Bezrzecze 5 298 Zachód 15 Łękno 2 915 Śródmieście 15 Majowe 6 562 Prawobrzeże 15 Międzyodrze-Wyspa Pucka 742 Śródmieście 15 Niebuszewo 15 474 Północ 15 Niebuszewo-Bolinko 18 653 Śródmieście 15 Nowe Miasto 9 177 Śródmieście 15 Osów 5 267 Zachód 15 Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce 4 260 Prawobrzeże 15 Podjuchy 7 588 Prawobrzeże 15 Pogodno 21 912 Zachód 21 Pomorzany 17 453 Zachód 21 Skolwin 2 715 Północ 15 Słoneczne 11 365 Prawobrzeże 15 Stare Miasto 3 876 Śródmieście 15 Stołczyn 4 895 Północ 15 Śródmieście-Północ 10 170 Śródmieście 15 Śródmieście-Zachód 11 403 Śródmieście 15 Świerczewo 14 451 Zachód 15 Turzyn 16 508 Śródmieście 21 Warszewo 12 416 Północ 15 Wielgowo-Sławociesze-Zdunowo 4 055 Prawobrzeże 15 Załom-Kasztanowe 3 181 Prawobrzeże 15 Zawadzkiego-Klonowica 10 478 Zachód 15 Zdroje 7 604 Prawobrzeże 15 Żelechowa 14 508 Północ 15 Żydowce-Klucz 2 085 Prawobrzeże 15

Zmiany granic dzielnic i osiedli 28 listopada 1990 roku Szczecin podzielono administracyjnie na 4 dzielnice i 36 osiedliUchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli.

W 1994 roku dokonano zmian granic pomiędzy dzielnicą Śródmieście i dzielnicą Zachód, przez co odpowiednio zmianie uległy granice osiedli: Nowe Miasto, Turzyn, Gumieńce, Pomorzany. Ponadto dokonano korekt granic osiedli w dzielnicy Śródmieście, Północ i Prawobrzeże. Zmieniono nazwę osiedla Wyspa Pucka na Międzyodrze-Wyspa PuckaUchwała Nr L/707/94 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie zmiany uchwały Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28.11.1990 r..

W 1998 roku dokonano korekt granic między dzielnicami Śródmieście i Zachód oraz dzielnicami Śródmieście i Północ. Ponadto dokonano korekt granic osiedli w dzielnicach: Śródmieście, Północ, ZachódUchwała Nr XLVII/589/98 Rady Miasta Szczecina z dnia 25 maja 1998 r. w sprawie zmiany uchwały o utworzeniu w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli.

W 2003 roku w dzielnicy Prawobrzeże w miejsce dotychczasowego osiedla Majowe-Kijewo utworzono osiedle Majowe i osiedle KijewoUchwała Nr III/51/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 10 marca 2003 r. w sprawie zmiany uchwały o utworzeniu w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli.

W 2005 roku ustalono nowy przebieg granicy pomiędzy osiedlem Dąbie a osiedlem Majowe w dzielnicy PrawobrzeżeUchwała Nr XL/747/05 Rady Miasta Szczecin z dnia 6 czerwca 2005 r. zmieniająca uchwałę o utworzeniu w Mieście Szczecin dzielnic i osiedli.

W 2012 roku zmieniono nazwę osiedli: Wielgowo-Sławociesze na Wielgowo-Sławociesze-Zdunowo i Załom na Załom-KasztanoweUchwała Nr XVII/484/12 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie zmiany uchwały o utworzeniu w mieście Szczecin dzielnic i osiedli.

Zmiany statutowe W 1990 roku liczbę członków rady osiedla ustalono zgodnie ówczesnym zapisem w ustawie o samorządzie terytorialnym z 1990 r.art. 17 w związku z art. 37 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym Rada osiedla składała się z: 15 członków w osiedlach do 4 000 mieszkańców 18 członków w osiedlach do 7 000 mieszkańców 20 członków w osiedlach do 10 000 mieszkańców 24 członków w osiedlach do 20 000 mieszkańców 28 członków w osiedlach do 40 000 mieszkańców.

Zarząd osiedla liczył 4–7 osób, a na czele zarządu stoi przewodniczący rady osiedlaUchwała Nr VIII/54/90 Rady Miejskiej Szczecina z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie statutu osiedla. Kolejny nowy statut osiedla uchwalono w 1992 rokuUchwała Nr XXIV/285/92 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 1992 r. w sprawie statutu osiedla.

W 1995 roku wprowadzono nowy statut osiedli, gdzie ustalono, że podstawową, pomocniczą jednostką podziału terytorialnego miasta jest osiedle. Rada osiedla liczyła od 15 do 28 członków, w zależności od liczby mieszkańców, a zarząd osiedla liczył 5–7 osóbUchwała Nr XV/175/95 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 25 września 1995 r. w sprawie statutu osiedla. Rada osiedla liczyła: 15 członków w osiedlach do 4 000 mieszkańców 18 członków w osiedlach do 7 000 mieszkańców 20 członków w osiedlach do 10 000 mieszkańców 22 członków w osiedlach do 15 000 mieszkańców 24 członków w osiedlach do 20 000 mieszkańców 28 członków w osiedlach do 40 000 mieszkańców.

W 2001 podporządkowano liczbę członków rady osiedla zmienionym przepisom ustawy o samorządzie gminnymUchwała Nr XXXIX/829/01 Rady Miasta Szczecina z 27 kwietnia 2001 w sprawie zmian w statucie osiedla (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 27, poz. 571). Rada osiedla składa się z 15 członków. Jeżeli osiedle zamieszkuje więcej niż 20 tys. osób, rada osiedla ma 21 członków(Art. 36, 37) Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ().

Podziały historyczne Średniowiecze - XIX wiek Dawny Szczecin dzielił się na 4 kwartały: Passawski, Młyński, Św. Ducha i Chyżyński (Chyżyn). Poza głównym miastem znajdowały się: Wik Dolny, Wik Górny i Łasztownia.

1955–1976 mały|Dzielnice Szczecina w latach 1955–1976 W latach 1955–1976 istniały dzielnice: Śródmieście, Pogodno, Nad Odrą i DąbieUchwała nr 670 Prezydium Rządu z dnia 7 października 1954 r. w sprawie podziału na dzielnice miasta Szczecina ()Uchwała nr 211 Rady Ministrów z dnia 14 października 1976 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej niektórych aktów prawnych ogłoszonych w Monitorze Polskim (). Obecne 4 dzielnice są sukcesorem tamtego podziału: Pogodno to obecnie Zachód, Nad Odrą to Północ, a Dąbie to Prawobrzeże.

Zobacz też dzielnice i osiedla Szczecina

Przypisy