thumb|240px|Witraż „Św. Stanisław wskrzeszający Piotrowina”, projektu Erwina Czerwenki, z ok. 1940 roku.Kościół św. Judy Tadeusza w krakowskich CzyżynachFranciszek Erwin Czerwenka (ur. 5 maja 1887 w Jabłonicy, zm. 6 stycznia 1970 w Krakowie) – polski artysta malarz i pedagog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Wiktora Emanuela (1859–1904) i Victorii Ottilii z d. Kerth (ur. 1864). W 1890 rodzina przeniosła się do Stanisławowa, gdzie urodziła się siostra Emilia (1890–1944), późniejsza pierwsza żona kolegi Erwina ze Stanisławowa i ze studiów w Krakowie, artysty malarza Erwina Elstera. W okresie 1905/1906 studiował geometrię wykreślną w Szkole Politechnicznej we Lwowie, a w latach 1906–1910 na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Był uczniem Leona Wyczółkowskiego, Teodora Axentowicza, Józefa Unierzyskiego i Wojciecha Weissa. Ukończył akademię z wynikiem celującym i najwyższym odznaczeniem (srebrny medal).
W latach 1913–1929 uczył rysunku oraz geometrii wykreślnej w krakowskich gimnazjach Św. Jacka oraz Św. Anny), gdzie miał pracownię malarską. W czasie I wojny światowej w 1914 został powołany na stanowisko nauczyciela rysunku w żeńskiej szkole Eugenii Schwarzwald w Wiedniu, w 1915 wrócił na stałe do Krakowa wskutek zlecenia (offene ordre) pracy w krakowskim gimnazjum Św. Anny, gdzie uczył do 1929.
Był członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków nieprzerwanie od założenia w 1911, gdzie od 1920 był członkiem zarządu (był kilkakrotnie wiceprezesem - np. wybrany w 1923, sekretarzem, skarbnikiem, członkiem komisji weryfikacyjnej, komisji regulaminowej sekcji malarskiej, zastępcą Koła Ligi Morskiej). Był założycielem i przewodniczącym Kasy Samopomocy Koleżeńskiej.
Tworzył przede wszystkim pejzaże i portrety, projektował witraże i meble.
Autor również utrzymanych w stylu socrealizmu obrazów Murarze na budowie Nowej Huty oraz Nowa Huta (portret murarza Piotra Ożańskiego, 1950).
Pierwsze prace Czerwenka zaprezentował na Ogólnopolskiej Wystawie Grunwaldzkiej we Lwowie w 1910, w Czerniowcach w 1911, w Krakowie na wspólnej wystawie jego i Zofii Stryjeńskiej (1928), wystawach w TPSP (1921, 1929, 1934, 1937, 1945/1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1956, 1958, 1959), wystawie „Wojciech Weiss i jego uczniowie” (TPSP 1934), w Katowicach w 1931 r., w Warszawie na wystawie TZSP wraz z pracami „Grupy Czterech”. Aranżuje pawilon miast górnośląskich na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, za co otrzymał Złoty Medal.
Jego obrazy znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Był mężem Marii z Wąsowiczów (1893–1979).
Zmarł w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera XXVA-18-1).
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (22 marca 1939) „za zasługi na polu pracy zawodowej”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)
Nagrody Srebrny Medal ASP (1909) Złoty Medal za ekspozycję miast górnośląskich na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu (1929) Nagroda TPSP za działalność artystyczną (1947) Nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki za pracę w prezydium Związku Artystów Plastyków (1959)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polscy artyści socrealizmu Kategoria:Polscy malarze modernizmu Kategoria:Polscy nauczyciele rysunku Kategoria:Polscy pejzażyści Kategoria:Polscy portreciści Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1970