Adam Bochnak (ur. 17 września 1899 w Krakowie, zm. 28 maja 1974 tamże) – polski historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

Życiorys Urodził się w rodzinie kupca Władysława i Józefy ze Spyszów (1868–1937). Miał siostrę Zofię (1903–1999). Kształcił się w gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie w 1917 roku zdał maturę. Następnie studiował historię sztuki na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1917–1922), m.in. pod kierunkiem Jerzego Mycielskiego i Juliana Pagaczewskiego, który był promotorem jego doktoratu Kolegiata św. Józefa w Klimontowie (1922). Jako student walczył w szeregach krakowskiego batalionu Legii Akademickiej, który stanowił część obsady pociągu pancernego „Śmiały”, działającego na froncie ukraińskim na przełomie lat 1918/1919. Już w 1920 roku podjął pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim, z którym pozostał związany aż do emerytury w 1969 roku. Początkowo pracował jako starszy asystent w Katedrze Historii Sztuki, a od 1925 roku (po przedstawieniu pracy Makaty marszałka Francji Franciszka de Crequi, księcia de Lesidiguieres) był docentem w tej katedrze.

Uniknąwszy aresztowania w Sonderaktion Krakau, docent Bochnak wyjechał do Ciężkowic k. Tarnowa, gdzie przez cały okres okupacji niemieckiej kierował tajnym nauczaniem.

Po II wojnie światowej opiekował się Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego (1947–1951), w 1948 roku został profesorem kontraktowym, w 1953 roku kierownikiem Katedry Historii Sztuki, w 1954 roku profesorem nadzwyczajnym, w 1957 roku profesorem zwyczajnym i kierownikiem Katedry Historii Sztuki Nowożytnej. Od 1960 roku kierował również Instytutem Historii Sztuki, pełnił funkcje w kierownictwie uczelni – dziekana Wydziału Filozoficzno-Historycznego (1954–1956, 1959–1961) i prorektora (1956–1959). Poza uniwersytetem współpracował z Gabinetem Rycin PAU (gdzie był w latach 1935–1939 konserwatorem), Liceum Koedukacyjnym w Ciężkowicach (dyrektor, 1945), Muzeum Narodowym w Krakowie (kustosz i zastępca dyrektora w latach 1945–1957 pod nazwą Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu, dyrektor Muzeum 1957–1962).

W 1939 roku został członkiem korespondentem PAU; był sekretarzem (dwukrotnie) i przewodniczącym (1952) Komisji Historii Sztuki PAU, a także zastępcą przewodniczącego i przewodniczącym Komisji Teorii i Historii Sztuki Oddziału PAN w Krakowie. Należał m.in. do Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa (wiceprezes, członek honorowy) i Stowarzyszenia Historyków Sztuki (członek honorowy). W 1958 roku kierował polską ekspozycją zabytków krakowskich na międzynarodowej wystawie „Złoty wiek miast europejskich” w Gandawie; otrzymał za to przedsięwzięcie Nagrodę miasta Krakowa (1958). Był także laureatem nagród ministra szkolnictwa wyższego (1963, 1966), w 1972 roku otrzymał Medal im. Mikołaja Kopernika PAN.

Adam Bochnak poślubił Ewę Mossoczy (1912–2006), z którą miał dwóch synów, Jacka i Wojciecha.

Zmarł w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera Ł-płd-po lewej Grzesickiego). thumb|240px|Grób prof. Adama Bochnaka na cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Badania Zajmował się historią sztuki barokowej i rokoka, historią rzemiosła artystycznego, historią nauk o sztuce oraz muzeologią. W poszukiwaniu źródeł początków baroku w Polsce wskazał na kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie, jako wzorowany na rzymskim kościele Il Gesù. Dla wydawnictwa Historia sztuki polskiej opracował temat dziejów rzemiosła artystycznego. Dokonał analizy historycznej i estetycznej obrazu z fary w Bieczu, wskazując na związki z dziełem Opłakiwanie Chrystusa Michała Anioła w katedrze florenckiej. Był autorem życiorysów polskich historyków sztuki, badał m.in. życie i dorobek Mariana Sokołowskiego. W latach 1939–1952 redagował „Prace Komisji Historii Sztuki”, a w latach 1961–1963 „Rocznik Krakowski”.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (29 października 1947) „za zasługi położone w zabezpieczeniu arcydzieł kultury polskiej”. Złoty Krzyż Zasługi (28 września 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (15 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 15 stycznia 1955 r. Nr 0/165 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” (1973)

Upamiętnienie Ulica w Krakowie w dzielnicy Swoszowice, łącząca ulice Myślenicką i Wróblowicką została nazwana imieniem prof. Adama Bochnaka.

Wybrane prace naukowe 1925: Giovanni Battista Falconi 1925: Kościół św. Stanisława w Uhercach 1925: Zabytki przemysłu artystycznego w kościele parafialnym w Luborzycy (z J. Pagaczewskim) 1931: Ze studiów nad rzeźbą lwowską epoki rokoka 1935: Dwa naczynia z herbami Wazów w kolegiacie łowickiej 1935: „Opłakiwanie Chrystusa”, obraz w głównym ołtarzu kościoła parafialnego w Bieczu 1938: Grób biskupa Maura w krypcie św. Leonarda na Wawelu 1948: Zarys dziejów polskiej historii sztuki 1952: Gobeliny Katedry wawelskiej z historią Jakuba 1953: Kaplica Zygmuntowska 1957: Historia sztuki nowożytnej (2 tomy) 1960: Najstarsze budowle wawelskie

Przypisy

Bibliografia Biogramy uczonych polskich, część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J, Wrocław 1983. A. Małkiewicz, Adam Bochnak. Uczony i nauczyciel [w:] Adama Bochnak. Naświetlanie rzeźby lwowskiej, red. A. Betlej, P. Jamski, Warszawa 2008, , s. 21–50. Adam Bochnak (1899–1974). „Wyborcza”. 29 maja 2014.

Linki zewnętrzne Adam Bochnak, fotografie Adam Bochnak, eseje PDF Adam Bochnak – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Polsce Kategoria:Laureaci Medalu im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Ciężkowicami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1974