thumb|Aponogeton natans thumb|Aponogeton distachyos thumb|Aponogeton lakhonensis Onowodek, aponogeton (Aponogeton L. f.) – jedyny rodzaj w obrębie monotypowej rodziny onowodkowatych (Aponogetonaceae Planch.) z rzędu żabieńcowców (Alismatales). Do rodzaju należy ok. 50–56 gatunków. Są to hydrofity występujące głównie w południowej Afryce, poza tym w południowej i południowo-wschodniej Azji oraz w Australii. Rodzaj pochodzi z Australii, gdzie wyewoluuował i skąd rozprzestrzenił się do Afryki i Azji. Pąki kwiatowe i kwiatostany onowodka dwukłosowego są spożywane jako przysmak w Afryce Południowej i dlatego roślina jest tam powszechnie uprawiana. Szereg gatunków uprawianych jest także w akwariach i stawach jako rośliny ozdobne.
Morfologia Pokrój Hydrofity zakorzenione na dnie z liści pływającymi na powierzchni wody lub zanurzonymi, rzadko wzniesionymi nad powierzchnię. Rośliny z bogatym w skrobię kłączem. Liście Skrętoległe, wyrastają ze szczytu kłącza tworząc rozetę. Na ogół wyraźnie wykształcony jest ogonek liściowy. Blaszka liściowa różnego kształtu, ale zwykle o tępym lub zaokrąglonym wierzchołku i nasadzie. Żyłki podstawowe biegną równoległe (łukowato) od nasady do szczytu liścia i połączone są poprzecznymi żyłkami drugiego rzędu. Kwiaty Niewielkie, zebrane w kłosokształtne kwiatostany (pojedyncze lub zebrane po kilka). Okwiat bywa całkiem zredukowany, ale zwykle składa się z dwóch do 6 drobnych listków. Kwiaty są zwykle obupłciowe i promieniste. Sześć pręcików w dwóch okółkach otacza apokarpijne słupkowie. Słupki są trzy, górne i siedzące. Owoce Mieszek z wygiętym dzióbkiem. Nasiona bez okresu spoczynku – kiełkują natychmiast po uwolnieniu z owocu.
Systematyka Pozycja rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd żabieńcowce Alismatales.
Wykaz gatunkówAfrican Flowering Plants Database: AponogetonHuxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan .
Aponogeton abyssinicus Hochst. ex A. Rich. Aponogeton afroviolaceus Lye Aponogeton angustifolius Ait. Aponogeton appendiculatus H. Bruggen Aponogeton azureus H. Bruggen Aponogeton bernerianus (Decne.) Hook. Aponogeton boivinianus Baill. ex Jum. Aponogeton bogneri H. Bruggen Aponogeton bullosus H. Bruggen Aponogeton capuronii H. Bruggen Aponogeton cordatus H. Bruggen Aponogeton crispus Thunb. – onowodek kędzierzawy Aponogeton cuneatus S.W.L.Jacobs Aponogeton decaryi Jumelle Aponogeton desertorum Zeyh. ex A. Spreng. Aponogeton dioecus J. Bosser Aponogeton distachyos L.f. – onowodek dwukłosowy Aponogeton eberhardtii A. Camus Aponogeton echinatus Roxburgh Aponogeton elongatus F. Muell. ex Benth. Aponogeton fotianus J. Raynal Aponogeton hexapetalus H. Bruggen Aponogeton junceus Lehm. Aponogeton lakhonensis A. Camus Aponogeton longiplumulosus H. Bruggen Aponogeton loriae Martelli Aponogeton madagascariensis (Mirb.) H. Bruggen – onowodek okienkowaty, o. madagaskarski Aponogeton masoalensis Bogner Aponogeton natalensis Oliv. Aponogeton natans (L.) Engl. & K. Krause Aponogeton nudiflorus Peter. Aponogeton queenslandicus H. Bruggen Aponogeton ranunculiflorus Jacot Guill. & Marais Aponogeton rehmannii Oliv. Aponogeton rigidifolius H. Bruggen Aponogeton robinsonii A. Camus Aponogeton stuhlmannii Engl. Aponogeton subconjugatus Schumach. & Thonn. Aponogeton tenuispicatus H. Bruggen Aponogeton tofus S.W.L.Jacobs Aponogeton troupinii J. Raynal Aponogeton ulvaceus Baker – onowodek olbrzymi Aponogeton undulatus Roxb. – onowodek pofałdowany Aponogeton vallisnerioides Baker Aponogeton viridis Jumelle Aponogeton womersleyi H. Bruggen
Przypisy
Kategoria:Żabieńcowce