mały|Dom Polski w Aszadaniu, połączony z barem Polacy w Kazachstanie – jedna z grup narodowych Republiki Kazachstanu.
Charakterystyka Spis ludności Kazachstanu 2021 wykazał ponad 35 tys. obywateli narodowości polskiej (0,2% ludności republiki). Szacuje się, że liczba osób pochodzenia polskiego w Kazachstanie może wynosić ok. 100 tys. Polacy przede wszystkim zamieszkują część północną kraju (obwód północnokazachstański, obwód akmolski, obwód kustanajski). W pierwszym z nich występował najwyższy procent ludności polskiej (17 054 osób; 2,6% ludności obwodu). Polska społeczność Kazachstanu dziś praktycznie w całości składa się z osób urodzonych w tym kraju w okresie sowieckim i postsowieckim. Dla większości tych osób językiem ojczystym jest język rosyjski. W odróżnieniu od innych słowiańskich grup republiki (Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini), nie obserwowano znaczącej emigracji Polaków w okresie powojennym, dlatego ich udział procentowy w obwodzie północnokazachstańskim nawet się powiększył, choć sama liczba i tak spada z powodu ujemnego przyrostu naturalnego. Społeczność polska składała się z dwóch części – dobrowolnej fali przesiedleńczej z przełomu XIX wieku i XX wieku oraz z potomków ofiar deportacji (przede wszystkim Polacy z Ukrainy i Litwy, zesłani tutaj w latach 30. i 40. przez reżim komunistyczny).
Statystyki Statystyka dotycząca populacji Polaków zamieszkujących obszar dzisiejszego Kazachstanu na podstawie radzieckich i kazachskich spisów powszechnych od roku 1926 Rok 1926spis 1939spis 1959spis 1970spis 1979spis 1989spis 1999spis 2009spis 2021spis Polacy 3042 54 809 53 102 61 355 61 136 59 956 47 302 34 057 35 319 Polacy % 0,1% 0,9% 0,6% 0,5% 0,4% 0,4% 0,3% 0,2% 0,2%
Spis powszechny z 2021 roku Spośród 35 319 Polaków w Kazachstanie kobiety stanowiły 53,5% (18 883), mężczyźni – 46,5% (16 436). Ludność miejska wśród tej grupy etnicznej stanowi 56,5% (19 939), ludność wiejska – 43,5% (15 380). Język polski jako ojczysty wskazało 21,9% (7 737 osób). Językiem kazachskim jest w stanie posługiwać się 22,1% osób w wieku 5 lat i wyżej (7 372 osoby). Z czego 1 735 osób posługuje się nim w życiu codziennym. Nie zna kazachskiego 79,1% Polaków w Kazachstanie. +Liczba Polaków w rozbiciu po obwodachObwódLiczbaakmolski8 610aktobski277ałmacki1 634atyrauski41karagandyjski4 159kustanajski1 672kyzyłordyński31mangystauski79pawłodarski1 047północnokazachstański11 318turkiestański45zachodniokazachstański164wschodniokazachstański360żambylski246Ałmaty1 623Astana3 843Szymkent170
Historia Przesiedleńcy przełomu XIX i XX wieków mały|Siedziba Polska w Ries, maj 2015 Polska kolonizacja słabo zaludnionych regionów północnego Kazachstanu rozpoczęła się jeszcze pod koniec XIX wieku. Zgodnie z danymi z rosyjskiego spisu z roku 1897, na obszarze rosyjskiej Azji Środkowej mieszkało już 11 597 Polaków. Osiedlali się oni przede wszystkim w miastach (ok. 90%). Wiadomo także, że emigracja ekonomiczna bezrolnego chłopstwa polskiego z obszaru Kongresówki na przełomie wieków kierowała się także do Kazachstanu. Nieliczni chłopi z guberni kieleckiej i lubelskiej w latach 1906–1910 przesiedlili się w głąb Imperium Rosyjskiego: do guberni orenburskiej, omskiej, kraju iszymskiego, i do pozostałych części Syberii Zachodniej. Znaczącą rolę odegrała w tym reforma Piotra Stołypina.
Stalinowskie deportacje Polaków do Kazachstanu Deportacje odbywały się w latach 1934–1936 oraz 1940–1941, wówczas Polaków osiedlano w rejonie miast Akmolińska, Kustanaja, Kokczetawu, Krasnoarmiejska, Pietropawłowska, na tych obszarach powstawały miejscowości nazywanie przez Polaków własnymi nazwami, np. Kalinówka, Wiśniówka, Jasna Polana, Zielony Gaj, Konstantinówka.
Charakterystyka osiedlenia W obwodzie północnokazachstańskim Polacy mieszkają w stosunkowo małym rozproszeniu. W rejonie Tajnysza obserwowany jest najwyższy procent Polaków w statystykach, gdzie było ich (2004, dane szacunkowe) 22,82% (13 783 osób), ustępując w liczebności jedynie Kazachom (25,4%) oraz prześcigając Rosjan (21,72%). We wszystkich pozostałych rejonach obwodu, w tym w mieście Pietropawłowsk, procent Polaków nie przekracza 1%Особенности этнического состава населения Казахстана..
Domy Polskie W Kazachstanie działają Domy Polskie: Dom Kultury Polskiej w Czkałowie (obwód północnokazachstański, rejon Tajynsza) Dom Polski im. Jana Pawła II w Jasnej Polanie (obwód północno-kazachstański, rejon Tajynsza) Rejonowe Centrum Kultury Polskiej w Pierwomajce (obwód akmolski, rejon Astrachan) Dom Polski w Tarazie (obwód żambylski)
Zobacz też
Tasybaj Abdikarimow
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Etnografia Kazachstanu Kazachstan Kategoria:Stosunki polsko-kazachskie