Streptococcus mutans – bakteria Gram-dodatnia, będąca fakultatywnym beztlenowcem. Należy do paciorkowców γ-hemolizujących i jest zaliczana do Streptococcus viridans (paciorkowców zieleniejących). Po raz pierwszy została opisana przez Jamesa Kiliana Clarke w 1924 roku.
Fizjologicznie występuje w jamie ustnej człowieka, wchodząc tam w skład naturalnej flory bakteryjnej (ok. 2%). Streptococcus mutans i inne bakterie stanowią główny czynnik etiologiczny powstawania próchnicy zębów (wraz z L. acidophilus). Podczas zapalenia dziąseł może przejść przez uszkodzone błony śluzowe do krwiobiegu, powodując przejściową bakteriemię oraz infekcyjne zapalenie wsierdzia.
Leczenie Mogą mieć zmniejszoną wrażliwość na penicyliny, dlatego w zakażeniach uogólnionych penicyliny powinno kojarzyć się z aminoglikozydami.
Mikrobiolodzy z UCLA School of Dentistry w listopadzie 2011 ogłosili, iż opracowali płukankę do ust zawierającą STAMP (ang. specifically targeted anti-microbial peptides) o symbolu C16G2, dobrze rokującą jeśli chodzi o eliminację S. mutans (bez wpływu na bakterie saprofityczne) i zapobieganie próchnicy. Jest to pierwsze tego typu celowane działanie na świecie.
Jednym z badanych obecnie kierunków ograniczania aktywności Streptococcus mutans jest wykorzystanie zmodyfikowanego systemu laktoperoksydazowego (LpoS), będącego naturalnym mechanizmem przeciwdrobnoustrojowym obecnym w ślinie .
W badaniu opublikowanym w 2026 roku oceniono wpływ czterech wariantów systemu laktoperoksydazowego na biofilm S. mutans: systemu wykorzystującego tiocyjanian, jodki, selenocyjanian oraz połączenie tiocyjanianu i jodku. Analizowano między innymi ekspresję genów związanych z wirulencją bakterii, metabolizm pirogronianu, aktywność metaboliczną oraz strukturę i żywotność biofilmu. Najbardziej obiecujące wyniki uzyskano dla wariantu wykorzystującego jodki. Wyniki te sugerują możliwość opracowania miejscowych preparatów przeciwpróchnicowych, w których zmodyfikowany system laktoperoksydazowy oddziaływałby nie tylko na przeżywalność bakterii, lecz także na ich metabolizm, tolerancję kwasów i zdolność do tworzenia biofilmu.
Przypisy
Kategoria:Streptococcaceae