thumb|Położenie Gwinei na mapie Afryki Wybory prezydenckie w Gwinei w 2010 roku odbyły się 27 czerwca 2010 i były pierwszymi demokratycznymi wyborami w Gwinei od czasu ogłoszenia niepodległości w 1958. Ich organizacja stała się możliwa dzięki porozumieniu rządzącej junty wojskowej z opozycją w styczniu 2010.

W pierwszej turze głosowania z 27 czerwca najwięcej głosów zdobył były premier Cellou Dalein Diallo (43,68% głosów), który zmierzył się w drugiej turze z wieloletnim liderem opozycji Alphą Condé (18,25%). Druga tura głosowania, początkowo planowana na 18 lipca 2010, była trzykrotnie odkładana. Złożył się na to długi czas rozpatrywania skarg wyborczych, problemy organizacyjne i logistyczne, a także spór o obsadę stanowiska przewodniczącego komisji wyborczej. Przełożona na 19 września, a następnie na 24 października, odbyła się ostatecznie 7 listopada 2010. Opóźnienia w procesie wyborczym doprowadziły pod koniec października do wybuchu zamieszek o podłożu etnicznym.

W drugiej turze głosowania z 7 listopada 2010 zwyciężył Alpha Condé, zdobywając 52,5% głosów. Z powodu przegranej Cellou Daleina Diallo doszło ponownie do protestów i starć ze służbami bezpieczeństwa, a władze wprowadziły w całym kraju stan wyjątkowy. Międzynarodowi obserwatorzy uznali głosowanie za wolne i sprawiedliwe oraz pochwalili cały proces wyborczy. 21 grudnia 2010 Alpha Condé został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta Gwinei.

Organizacja wyborów

Gwinea od czasu uzyskania niepodległości w 1958 nie doświadczyła w pełni demokratycznych rządów. W chwili śmierci wieloletniego prezydenta Lansany Conté w grudniu 2008 w kraju doszło do zamachu stanu pod wodzą kapitana Moussy Dadis Camary. Prezydent Gwinei zgodnie z konstytucją wybierany jest na 7 lat w głosowaniu powszechnym i nie jest ograniczony limitem kadencji. Poprzednie wybory odbyły się w grudniu 2003, tak więc mandat prezydenta Conté upływał dopiero w grudniu 2010.

Początkowo junta wojskowa deklarowała zamiar organizacji wyborów zgodnie z ich konstytucyjnym terminem w grudniu 2010. Jednakże pod naciskiem opinii społecznej w styczniu 2010 zmieniła zdanie i zobowiązała się do przeprowadzenia zarówno wyborów prezydenckich, jak i parlamentarnych z rocznym wyprzedzeniem, do końca 2009. Kapitan Camara zobowiązał się także do nieuczestniczenia w nich. W kwietniu 2009 zmienił jednak zdanie i stwierdził, że „jak każdy obywatel ma prawo wziąć udział w wyborach prezydenckich”. Pod koniec marca rząd wyznaczył datę wyborów prezydenckich na 14 grudnia 2009. W połowie sierpnia przesunął jednak ich termin, wyznaczając nową datę na 31 stycznia 2010. Kilka dni później Camara raz jeszcze ogłosił, że nie wyklucza możliwości wzięcia w nich udziału.

Startowi Camary w wyborach sprzeciwiała się opozycja, która oskarżała juntę o łamanie zasad demokracji. We wrześniu 2009 zorganizowała antyrządowy protest na stadionie w Konakry, który został brutalnie stłumiony przez siły bezpieczeństwa. W wyniku działań wojska zginęło wówczas co najmniej 157 osób. Pacyfikacja pokojowej manifestacji spotkała się z ostrą krytyką społeczności międzynarodowej oraz krajowej opozycji i społeczeństwa, co postawiło pod znakiem zapytania możliwość organizacji wyborów w wyznaczonym czasie. Dodatkowo, 3 grudnia 2009 Camara – potencjalny główny kandydat w wyborach – został poważnie postrzelony w głowę przez swojego współpracownika i hospitalizowany w Maroku. Realną władzę w Gwinei objął jego zastępca o bardziej umiarkowanych poglądach Sékouba Konaté, który w styczniu 2010 doprowadził do porozumienia z opozycją. Porozumienie, podpisane 15 stycznia 2010, przewidywało wejście opozycji do rządu i utworzenie wspólnego gabinetu jedności narodowej oraz organizację wolnych wyborów w ciągu 6 miesięcy. Zakazem startu zostali objęci członkowie rządzącej junty oraz nowego rządu. 22 lutego 2010 komisja wyborcza wyznaczyła datę wyborów prezydenckich na 27 czerwca 2010, z II turą głosowania w miarę potrzeby 18 lipca 2010. Czas na zgłaszanie kandydatów upływał 29 kwietnia 2010, a kampania wyborcza była przewidziana na okres od 17 maja do 26 czerwca 2010. Uprawnionych do głosowania było ponad 4,3 mln wyborców.

Kandydaci 24 maja 2010 Niezależna Krajowa Komisja Wyborcza (CENI) ogłosiła nazwiska 24 kandydatów dopuszczonych do udziału w wyborach prezydenckich. Komisja zarejestrowała wszystkich zgłoszonych kandydatów, odrzucając tylko tych, którzy nie uiścili wymaganej opłaty. Wśród kandydatów znaleźli się trzej nominowani przez juntę wojskową: Boubacar Barry, Papa Kolie Kouroumah oraz Bouna Keita. Żaden z nich, według komentatorów prasowych, nie mógł jednak liczyć na wysoki wynik wyborczy. Była rządząca partia prezydenta Conté (PUP, Partia Jedności i Postępu) wystawiła Aboubacara Somparé, byłego przewodniczącego parlamentu. Kandydatami głównych partii opozycyjnych zostali trzej byli premierzy Lansana Kouyaté, Cellou Dalein Diallo (UDFG, Unia Sił Demokratycznych Gwinei), Sidya Touré (UFR, Unia Sił Republikańskich), a także lider największej partii opozycyjnej Alpha Condé (RPG, Zgromadzenie Ludu Gwinei). Zdaniem komentatorów prasowych największe szanse na zwycięstwo mieli trzej ostatni z nich.

Kandydaci na urząd prezydenta: Boubacar Bah (ADPG) – pochodzi jednej z gmin w pobliżu Konakry, przez 20 lat mieszkał w USA, gdzie ukończył studia Ousmane Bah (Union pour le Progrès et le Renouveau, UPR) – lider UPR, zaangażowany w działalność polityczną od 1991, z wykształcenia chemik, lat 60 Mamadou Baadiko Bah (Union des Forces Démocratiques, UFD) – lider UDF od 2005, z wykształcenia księgowy, były lider Federacji Studentów Afrykańskich we Francji, 52 lata Joseph Bangoura (UDIG) Boubacar Barry (PNR) – po dojściu do władzy kapitana Camary w grudniu 2008 minister stanu ds. budownictwa, planowania terytorialnego i ochrony dziedzictwa, ur. 1964 Abraham Bouré (RGUD) – ekonomista, doradca premiera Sidyi Touré pod koniec lat 90. Alpha Condé (Rassemblement du Peuple de Guinée, RPG) – lider RPG od 1987, kandydat w wyborach prezydenckich w 1993 oraz w 1998 Cellou Dalein Diallo (Union des Forces Démocratiques de Guinée, UFDG) – ekonomista, lider UFDG od 2007, premier Gwinei w latach 2004–2006 Mamady Diawara (Parti du Travail et de la Solidarité, PTS) – przedsiębiorca, były członek PUP, od 2009 lider PTS François Lonceny Fall (Front Uni pour le Développement et le Changement, FUDEC) – były minister spraw zagranicznych, a następnie premier Gwinei od lutego do kwietnia 2004, były ambasador Gwinei przy ONZ, ur. 1949 Ibrahima Kassory Fofana (Guinée pour tous, GPT) – minister finansów w latach 1997–2000 Ousmane Kaba (Parti Libéral pour l’Union et la Solidarité, PLUS) – minister gospodarki w rządzie premiera Sidyi Touré Saran Daraba Kaba (Convention Démocratique Panafricaine, CDP) – z wykształcenia farmaceuta, były minister spraw socjalnych oraz promocji praw kobiet i dzieci, laureat Nagrody Praw Człowieka ONZ Alpha Ibrahima Keira (PR) – zawodowy dyplomata, kilkukrotny minister w czasach prezydentury Lansany Conté Bouna Keita (RGP) – biznesmen, po przejęciu władzy przez kapitana Camarę w grudniu 2008 przyłączył się do koalicji kilku mniejszych partii popierających politykę junty wojskowej Papa Kolie Kouroumah (RDR) – przedsiębiorca, po przejęciu władzy przez juntę wojskową jeden ze zwolenników nowych władz Lansana Kouyaté (Parti de l’Espoir pour le Développement National, PEDN) – zawodowy dyplomata, pracował w strukturach ONZ, sekretarz generalny ECOWAS, premier Gwinei w 2007 Aboubacar Somparé (Parti de l’Unité et du Progrès, PUP) – z wykształcenia matematyk, przewodniczący parlamentu w latach 2002–2008, pełniący obowiązki prezydenta po śmierci Lansany Conté Fodé Mohamed Soumah (Génération citoyenne, GECI) – z zawodu analityk finansowy, wcześniej niezwiązany z polityką, mieszkał we Francji, gdzie pracował w sektorze bankowym Ibrahima Abe Sylla (Nouvelle Génération pour la République, NGR) – przedsiębiorca mieszkający przez 40 lat w USA Elhadj Mamadou Sylla (UDG) – były dyrektor przedsiębiorstwa Futurelec Jean Marc Telliano (Rassemblement pour le Développement Intégré, RDIG) – nieznany szerszej opinii publicznej emigrant z Europy, jego partia wywodzi się z niewielkiej organizacji pozarządowej Sidya Touré (Union des Forces Républicaines, UFR) – lider UFR od 2000, premier Gwinei w latach 1996–1999 M’Bemba Traoré (PDU) – z wykształcenia lekarz, studiował w Czechach, gdzie przebywał następnie przez 15 lat; po powrocie do Gwinei pracował w służbie zdrowie i wykładał na uniwersytecie

Kampania wyborcza w dużej mierze przebiegła w spokojnej atmosferze. Do jedynego większego incydentu doszło 24 czerwca 2010, na trzy dni przed wyborami, gdy w starciu zwolenników dwóch kandydatów zginęło w zależności od źródeł od 4 do 6 osób. W dniu głosowania porządku strzegło 16 tys. funkcjonariuszy sił porządkowych rozlokowanych w ok. 8 tys. lokalach wyborczych. W czasie kampanii wszyscy kandydaci składali zobowiązania odbudowy gospodarki i przywrócenia prawa i porządku. Dzień przed głosowaniem p.o. prezydenta Sékouba Konaté, stwierdził, że kraj stanął „przed osądem historii” i jego dalsze losy zależą od wyborców. Dodał, że obywatele stanęli przed wyborem między „pokojem, wolnością i demokracją a chaosem i niestabilnością”.

Głosowanie i ogłoszenie wyników pierwszej tury wyborów thumb|Karta wyborcza w I turze głosowania thumb|Gwinejska komisja wyborcza Głosowanie w dniu 27 czerwca 2010 przebiegło w sposób pokojowy, przy wysokiej frekwencji, szacowanej na 75–80%. Z powodu długich kolejek w lokalach wyborczych zostało przedłużone o 2 godziny, do godz. 20:00. Wstępnie wyniki wyborów miały być znane w ciągu trzech dni. Jednak 30 czerwca 2010 komisja wyborcza przesunęła datę ogłoszenia wyników o 2 dni z powodów technicznych i logistycznych. 2 lipca 2010 wyniki zostały ogłoszone zgodnie z zapowiedzią. Do drugiej tury głosowania przeszedł były premier Cellou Dalein Diallo (39,72% głosów) oraz Alpha Condé (20,67%). Trzecie miejsce zajął były premier Sidya Touré (15,60%), a czwarte były premier Lansana Kouyaté (7,75%). Frekwencja wyborcza wyniosła 77%.

Alpha Condé zapowiedział zaskarżenie części wyników do Sądu Najwyższego. Podobną decyzję podjął Touré. Partie polityczne miały na to czas do 13 lipca, a sąd miał następnie trzy dni na rozpatrzenie wniosków. Partie tych dwóch kandydatów stwierdziły, że mają dowody wskazujące na fałszerstwa, w tym na wypełnianie urn wyborczych i fałszowanie kart do głosowania. 5 lipca 2010 rząd zakazał organizacji protestów wyborczych do czasu ogłoszenia werdyktu przez Sąd Najwyższy. 4 lipca p.o. prezydenta Sékoubę Konaté awansował wszystkich żołnierzy od rangi kaprala do majora o jeden stopień w górę w uznaniu ich wysiłków włożonych w organizację bezpiecznego i pokojowego głosowania. Pomimo zakazu rządu 5 lipca 2010 w Konakry doszło do protestu około 3 tysięcy zwolenników Sidyi Touré, którzy demonstrowali w centrum miasta, oskarżając Sékoubę Konaté o uniemożliwienie przeprowadzenia wolnych wyborów. Służby bezpieczeństwa do rozpędzenia protestujących użyły gazu łzawiącego. W następstwie, 6 lipca 2010 Sékouba Konaté zagroził rezygnacją ze stanowiska, stwierdzając, że został znieważony obraźliwymi uwagami opozycji kierowanymi pod jego adresem. Następnego dnia do Konakry udała się misja przedstawicieli Unii Afrykańskiej (UA) na czele z przewodniczącym Komisji UA, Jeanem Pingiem i prezydentem Mali Amadou Toumani Touré, która zaapelowała do Konaté o pozostanie na stanowisku do końca okresu przejściowego i zakończenia procesu wyborczego.