Chrysler Newport – samochód osobowy klasy wyższej średniej produkowany pod amerykańską marką Chrysler w latach 1960–1981.

Wcześniej nazwę tę nosił koncepcyjny pojazd z 1940 roku, a w latach 50. nosiły ją uzupełniająco wersje nadwoziowe hardtop niektórych modeli Chryslera. Jako osobny model od 1961 roku modelowego Chrysler Newport dostępny był jako: 2-drzwiowe coupé, 2-drzwiowy kabriolet, 4-drzwiowy sedan oraz 5-drzwiowe kombi. Do napędu używano silników V8. Moc przenoszona była na oś tylną.

Samochód koncepcyjny (1940)

thumb|left|Chrysler Newport I - tył

Nazwę Newport po raz pierwszy nosił model koncepcyjny Chrysler Newport Phaeton z 1940 roku. Posiadał on otwarte nadwozie typu faeton, z dwoma oddzielonymi kabinami (dual cowl phaeton). Jego projektantem był Ralph Roberts z firmy nadwoziowej LeBaron.

Między 1940 a 1941 rokiem powstało pięć jednostkowo wykonanych egzemplarzy. Jeden z nich został samochodem otwierającym wyścig Indianapolis 500 w 1941 roku (pace car).

Silnik L8 5.3l Chrysler Spitfire

Lata 1950–1956

Nazwa Newport została użyta w modelach Chryslera debiutujących w styczniu 1950 roku, ale nie jako osobny model, lecz dodatkowe oznaczenie nowo wprowadzonych dwudrzwiowych wersji hardtop trzech modeli: Windsor, New Yorker i Town & Country (w ostatnim przypadku stanowił jedyną wersję nadwozia). Nadwozie hardtop, istniejące od niedawna na rynku, uważane było wówczas za bardziej stylową odmianę i samochody te były zazwyczaj droższe od sedanów i coupé. Pomimo dwudrzwiowego nadwozia, mieściły one sześć osób, typowo dla rynku amerykańskiego. Rozstaw osi wynosił 125,5 cala (3188 mm) dla Windsor i 131,5 cala (3340 mm) dla pozostałych. Napęd stanowiły silniki odpowiednio: R6 o pojemności 250,6 cala sześciennego (4,1 l) i mocy 116 KM oraz V8 o pojemności 323,5 cala sześciennego (5,3 l) i mocy 135 KM. Wyprodukowano w pierwszym roku modelowym 9925 sztuk Windsor Newport Hardtop (bazowa cena wynosiła 2636 dolarów), 2800 New Yorker Newport Hardtop (3133 dolary) i 700 Town & Country Newport Hardtop (4003 dolary).

W 1951 roku modele Chryslera zostały nieco przestylizowane i ich gama uległa zmianom. Nazwę Newport nosiły dwudrzwiowe hardtopy modeli Windsor DeLuxe, New Yorker oraz Imperial. Napęd Windsor DeLuxe stanowił poprzedni silnik R6 116 KM, natomiast pozostałe otrzymały nowy silnik V8 Hemi o pojemności 331,1 cala sześciennego (5,43 l) i mocy 180 KM. Bazowa cena wynosiła odpowiednio: 2953, 3798 i 4042 dolary. W następnym roku wprowadzono jedynie niewielkie zmiany stylistyczne, a nazwa Newport pozostała w użyciu dla hardtopów tych samych trzech modeli (ceny odpowiednio: 3064, 3941 i 4194 dolary).

Na 1953 rok modelowy samochody Chryslera zostały znacząco przekonstruowane i ponownie dokonano przesunięć w obrębie gamy modeli. Nazwę Newport nosiły teraz dwudrzwiowe hardtopy czterech modeli: Windsor DeLuxe, New Yorker, New Yorker DeLuxe i Custom Imperial, w cenie od 3025 dolarów za pierwszy do 4560 za ostatni. Taki sam zestaw modeli pozostał na kolejny 1954 rok, przy tym ceny zaczynały się od 2831 dolarów z uwagi na obniżenie rangi modelu Windsor DeLuxe.

Nazwy Newport dla niektórych tylko dwudrzwiowych wersji hardtop modeli Windsor DeLuxe i New Yorker DeLuxe używano nadal w nowej generacji Chryslerów wprowadzonej na 1955 rok, stylizowanej w nowoczesnym duchu Forward Look. Ich ceny wynosiły odpowiednio 2818 i 3652 dolarów. W 1956 roku modelowym utrzymano nazwę Newport dla dwudrzwiowych hardtopów modeli Windsor i New Yorker (już bez dodatku DeLuxe), a nadto po raz pierwszy dodano czterodrzwiowe hardtopy Newport dla obu modeli. Nazwa Newport znikła następnie z oznaczeń modeli Chryslera po 1956 roku.

Silnik L6 2.5l 116 KM

Pierwsza generacja

thumb|left|1961 Chrysler Newport sedan thumb|left|1961 Chrysler Newport kombi thumb|left|1962 Chrysler Newport hardtop 2-d thumb|left|1961 Chrysler Newport kabriolet thumb|left|1963 Chrysler Newport kombi po drugim liftingu thumb|left|1964 Chrysler Newport sedan po trzecim liftingu

Chrysler Newport I został zaprezentowany po raz pierwszy w 1960 roku, od 1961 roku modelowego.

Model 1961 Newport jako samodzielny model pojawił się pod koniec 1960 roku, w gamie Chryslera na 1961 rok, jako najtańszy samochód marki, w celu wypełnienia luki w koncernie Chrysler po likwidowanej marce DeSoto. Bazował on na modelu Chrysler Windsor wprowadzonym w poprzednim roku, ze zmianami stylistycznymi na 1961 rok, przede wszystkim podwójnymi reflektorami rozmieszczonymi ukośnie po bokach chromowanej atrapy chłodnicy w formie rozszerzającego się do góry trapezu. Z tyłu zachowano ostro zakończone płetwy z poprzedniego roku, lecz na ich końcach umieszczono światła cofania, a lampy tylne umieszczono niżej, na tylnym pasie. Nazwę Windsor natomiast przeniesiono na pośredni model Chryslera, poprzednio noszący nazwę Saratoga (różnił się on jedynie lepszym silnikiem i wykończeniem, lecz dostępny był tylko przez jeden rok). Produkowanym przez krótki czas modelem bliźniaczym był DeSoto model 1961, o podobnej stylizacji części przedniej i tylnej (z tyłu różnił się odwrotnym rozmieszczeniem lamp).

Oferowano wersje nadwozia: czterodrzwiowy sedan, dwudrzwiowy i czterodrzwiowy hardtop, dwudrzwiowy kabriolet (ang. convertible) oraz pięciodrzwiowe kombi Newport Town & Country, w odmianach z dwoma lub trzema rzędami siedzeń. Przy tym, kombi miało w tej generacji mało typowy i niestosowany już później dach typu hardtop. Cechą wyróżniającą samochody Chryslera na rynku amerykańskim było wprowadzone od 1960 roku samonośne nadwozie. Rozstaw osi wynosił 122 cale (3098 mm). Zawieszenie przednie było niezależne na drążkach skrętnych, tylne stanowił klasyczny most napędowy na resorach wzdłużnych. Napęd stanowił silnik V8 Firebolt o pojemności 361 cali sześciennych (5,92 l) i mocy 265 KM, z dwugardzielowym gaźnikiem, z mechaniczną trzybiegową skrzynią biegów, lub automatyczną Torqueflite. Wyprodukowano 57 102 samochodów modelu 1961 roku, w tym 34 370 sedanów (wszystkie dane na rynek amerykański). Newport stanowił 59,2% produkcji Chryslera w pierwszym roku. Cena bez wyposażenia dodatkowego wynosiła od 2964 dolarów za sedan do 3624 dolarów za kombi (średnia cen: 3285 dolarów). W kolejnych latach produkcji tej generacji – do 1964 roku, gama nadwozi i napęd pozostały takie same, również ceny pozostały na podobnym lub nawet nieco niższym poziomie. Sprzedaż kombi nigdy nie przekraczała kilku tysięcy rocznie.

Model 1962 – pierwszy lifitng Na rok 1962 samochód radykalnie przestylizowano w tylnej części. Przód pozostał podobny, z ukośnymi podwójnymi reflektorami, lecz z tyłu zlikwidowano duże wystające płetwy i poprowadzono wyżej pokrywę bagażnika. Silnik i skrzynie biegów pozostały natomiast takie same. Wyprodukowano ich 83 120, w tym 54 813 sedanów. Od tego roku wprowadzono także nowy droższy model Chryslera: 300, bazujący na Newporcie.

Model 1963 – drugi lifting Model na rok 1963, bazujący na tej samej konstrukcji, otrzymał całkiem nowe oblachowanie nadwozia, o zmienionej linii. Z przodu powrócono do tradycyjnych podwójnych reflektorów umieszczonych poziomo, po bokach trapezowej atrapy chłodnicy. Dach stał się optycznie cięższy, a część tylna stała się kanciasta, z pojedynczymi okrągłymi tylnymi lampami zespolonymi. Samochody te produkowano od października 1962, w takiej samej gamie nadwozi. Wyprodukowano ich 75 972 w tym 49 067 sedanów. Oba droższe modele Chryslera: 300 i New Yorker, bazowały od tego roku na tym samym podwoziu i nadwoziu, lecz różniły się mocniejszymi silnikami i wykończeniem, w tym innymi atrapami chłodnicy.

Model 1964 – trzeci lifting Na 1964 rok wprowadzono tylko niewielki lifting, dotyczący głównie atrapy chłodnicy i ozdób. Wyróżnikiem stały się podwójne reflektory umieszczone na chromowanych panelach. Z tyłu boczne krawędzie bagażnika zostały mocniej zaakcentowane i zmienił się kształt świateł. Samochody te produkowano od września 1963, a powstało ich 85 183 w tym 55 957 sedanów. Jako opcja pojawiła się 4-biegowa skrzynia manualna.

Silniki V8 5.9l V8 6.3l V8 6.8l

Druga generacja

thumb|left|1966 Newport hardtop 4-d – tył thumb|left|1966 Newport hardtop 2-d thumb|left|1968 Newport kabriolet thumb|left|1967 Newport hardtop 4-d thumb|left|1968 Newport hardtop 4-d

Chrysler Newport II został zaprezentowany po raz pierwszy w 1964 roku, od 1965 roku modelowego.

Model 1965 Na 1965 rok zaprezentowano we wrześniu 1964 roku nową generację samochodów Chrysler, w tym najtańszego modelu Newport. Prezentowały one modną kanciastą stylistykę, z podwójnymi okrągłymi reflektorami. Newport oparty był na podwoziu o rozstawie osi 124 cale (3150 mm) lub 121 cali (3073 mm) w przypadku kombi. Napęd stanowił silnik V8 o pojemności 383 cali sześciennych (6,28 l) i mocy 270 KM (gaźnik dwugardzielowy), a jako opcja o mocy 315 KM z gaźnikiem czterogardzielowym. W standardzie była skrzynia 3-biegowa, za dopłatą 4-biegowa lub automatyczna Torqueflite.

Oferowano nadal taką samą gamę wersji nadwozi: czterodrzwiowy sedan, dwudrzwiowy i czterodrzwiowy hardtop, dwudrzwiowy kabriolet (convertible) oraz kombi Newport Town & Country, w wersjach z dwoma lub trzema rzędami siedzeń (trzeci skierowany do tyłu). Dodatkowym wariantem był Town Sedan z 6 oknami bocznymi (dodatkowo w słupkach C). Cena bazowa wynosiła od 3009 dolarów za sedan do 3629 dolarów za trzyrzędowe kombi (średnia z gamy: 3280 dolarów). Nowoczesna stylistyka zyskała uznanie i wyprodukowano na rynek amerykański aż 125 795 samochodów modelu 1965 roku, w tym 61 054 zwykłych sedanów i tylko 8421 kombi. Chrysler zanotował w tym roku znaczny skok sprzedaży (aż o 39%), przekraczając 2% udziału w rynku amerykańskim i awansując z 11. na 10. miejsce wśród producentów. Z tego, ponad 61% sprzedaży stanowił model Newport. Do głównej fabryki w Detroit doszła w tym roku fabryka w Newark.

Model 1966 – pierwszy lifting W kolejnym 1966 roku samochód przeszedł zmianę stylistyki w pasie przednim i tylnym. Od tego roku kombi Chryslera formalnie pozostawało w gamie modeli Newport pod względem nadwozia i silnika, lecz faktycznie stało się odrębną linią Town & Country, występującą bez nazwy Newport w materiałach sprzedażowych. Samochody tego rocznika produkowano od września 1965 roku. Silniki rozwijały 270 KM lub 325 KM przy tej samej pojemności; w standardzie nadal była skrzynia 3-biegowa, a za dopłatą automatyczna. Jako opcja (za 335 dolarów) dostępny był całkiem nowy silnik o pojemności 440 cali sześciennych (7,21 l) i mocy 365 KM, z automatyczną skrzynią. Zrezygnowano tym samym z zasady, że model Newport nie był dostępny z najmocniejszymi silnikami Chryslera, zastrzeżonymi dotąd dla droższych modeli. Ceny rozpoczynały się od 3052 dolarów za sedan do 3476 za kabriolet (nie licząc linii Town & Country). Wyprodukowano w tym roku jeszcze więcej, bo 150 069 samochodów Newport (w tym 74 964 sedanów), a nadto aż 17 602 kombi Town & Country.

Model 1967 – drugi lifting Na 1967 rok zaprezentowano dalej idące zmiany stylistyczne. Ostre, kanciaste błotniki zostały wysunięte silniej do przodu, przed pas przedni, a boczne panele nadwozia stały się lekko wklęsłe. Podobnie zmieniono stylistykę pasa tylnego, z błotnikami optycznie wystającymi w tył i łamanymi światłami tylnymi na styku pasa tylnego i błotników. Dwudrzwiowy hardtop otrzymał dach zbliżony do nadwozia fastback, z szerokimi trójkątnymi słupkami. Silniki pozostały takie same, jedynie moc opcjonalnego silnika 440 CID wzrosła do 375 KM. W gamie nadwozi zarzucono słabo sprzedający się Town Sedan, natomiast dodano lepiej wyposażoną linię Newport Custom, w skład której wchodziły także czterodrzwiowy sedan oraz dwudrzwiowy i czterodrzwiowy hardtop (bez kabrioletu). Wyprodukowano 142 688 samochodów Newport (ceny bazowe od 3159 dolarów za sedan do 3583 za kabriolet) oraz 14 703 kombi Town & Country.

Model 1968 – trzeci lifting