thumb|Pomnik upamiętniający pomordowanych przez Niemców na Firleju w czasie II wojny światowej thumb|Pomnik upamiętniający żydowskich mieszkańców Radomia, Kielc i Ostrowca Świętokrzyskiego oraz okolic pomordowanych przez Niemców na Firleju thumb|Pomnik upamiętniający ofiary pacyfikacji wsi Gałki, Gielniów i Mechlin thumb|245px|Widok na najstarszą część cmentarza w 1975 Cmentarz Komunalny w Radomiu – cmentarz usytuowany w dzielnicy Firlej na północ od centrum Radomia, największa nekropolia w Radomiu.
Historia Został zaprojektowany przez Ryszarda Rodaka. Początkowo pełnił funkcję cmentarza wojennego i miejsca pamięci narodowej, gdyż w czasie wojny w jego miejscu Niemcy przeprowadzali masowe egzekucje na ludności polskiej i żydowskiej, zabijając łącznie około 15 000 osób. Z tego powodu miejsce mieszczące masowe mogiły zostało po wojnie uporządkowane i ustawiono na nim trzy krzyże upamiętniające ofiary. 1 września 1975 odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary, który został przebudowany w 2005. Autorem projektu pomnika był Maciej Paterkowski. Jest to obecnie odgrodzona, najstarsza część cmentarza.
Cmentarz położony na obrzeżach miasta stale się rozrasta, zajmując kolejne tereny niegdyś porośnięte lasem. Po raz pierwszy został powiększony w 1984. Cmentarz ograniczono od południa ul. Ofiar Firleja, od północy – ul. Witosa, a od wschodu – rezerwa terenu pod budowę ulicy Mieszka I.
Komunikacja Przy głównej bramie cmentarza znajduje się parking oraz pętla autobusowa dla linii 4 i 13 (w soboty, niedziele i święta). Od ulicy Witosa komunikację zapewniają autobusy linii 12 i 21 (wybrane kursy). W okresie dużych świąt kościelnych (Boże Narodzenie, Wielkanoc, Wszystkich Świętych) autobusy kursujące koło cmentarza mają zwiększoną częstotliwość. W okresie uroczystości Wszystkich Świętych do cmentarza dojeżdża specjalna pośpieszna linia autobusowa CM.
Pochowani na cmentarzu
Na cmentarzu są pochowani m.in. – zasłużeni dla miasta, regionu i kraju –
Aleksandra Adamczyk – działacz społeczny Andrzej Dziąbowski – Major - Pilot doświadczalny, 45 Lotnicza Eskadra Doświadczalna w Modlinie. Bożena Batkowska – nauczyciel Stanisław Brix – związany z przemysłem Zenon Broda – nauczyciel Helena Bronik – nauczyciel Bronisław Buczyński Jerzy Busza – krytyk sztuki Jan Chudzio – prawnik Władysław Ciurlik – nauczyciel Bronisław Czaban – nauczyciel Aleksander Czaplicki – prawnik Antoni Czortek – bokser Włodzimierz Czyhin – prawnik Janina Czykun – działacz społeczny Zbigniew Domagała – ksiądz Andrzej Domagała – nauczyciel Aleksandra Dudkowiak – nauczyciel akademicki Zbigniew Dudkowiak – nauczyciel akademicki Maria Dźwiarek – nauczyciel Zdzisław Florczak Mikołaj Fomin – sportowiec Andrzej Foremniak – związany z przemysłem Mieczysław Garwoliński Zbigniew Golba – lekarz Helmut Golcz – nauczyciel Maria Golka – lekarz Marian Gołębiowski – nauczyciel Jan Gruszka – nauczyciel Alicja Grzywa – pracownik kultury Bronisław Grzywa – pracownik kultury Władysław Gubała – pracownik kultury Aleksander Hall – działacz społeczny Mieczysław Janik – nauczyciel Karol Jankowski – lekarz Anna Jaworska – nauczyciel Henryk Jażdżyk – pracownik administracji państwowej Grzegorz Jesionek – dziennikarz Eugeniusz Jędrzejewski – pracownik administracji państwowej Marianna Karpińska – Zasłużona dla Kraju dziennikarz Polskiego Radia i publicysta Edward Kiełtyka – pracownik kultury Andrzej Korbecki – związany z przemysłem Elżbieta Kościelniak – pracownik kultury Bogdan Kowal – lekarz Zdzisława Kowalewska – lekarz Jan Kowalewski – lekarz Eugeniusz Krawczyk – pracownik akademicki Czesław Kropornicki – prawnik Bolesław Kulgawczyk – sportowiec Marian Lipczyński Artur Michał Lipiński – związany z przemysłem Anna Łapieniecka - nauczyciel, dyrektor II LO w Radomiu Witold Matłok – dziennikarz Władysław Misiewicz – pracownik kultury Stanisław Mosek – nauczyciel Bohdan Motyl – związany z przemysłem Stefan Nadera – prawnik Zdzisław Nita – lekarz Roman Nogacki Aleksander Noll – prawnik Tadeusz Ofiara – ksiądz Tomasz Pajórek – pilot Maria Papiz – nauczyciel Zacheusz Pawlak – lekarz Adam Penkalla – pracownik akademicki Jerzy Piątek – związany z przemysłem Alicja Polkowska – lekarz Kazimierz Potkański – nauczyciel Maria Rachwał – nauczyciel Jan Reszczyk – związany z przemysłem Tadeusz Romanowski – pracownik akademicki Maria Rożniatowska – nauczyciel Stanisław Rządowski – Włodzimierz Sedlak – ksiądz katolicki, naukowiec, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Honorowy obywatel miasta Radomia Krzysztof Sońta – nauczyciel, działacz samorządowy i polityk, poseł na Sejm VI i VII kadencji Jan Staśkiewicz Paweł Stus – dziennikarz Stanisław Szwabowicz – nauczyciel Feliks Szymański Tadeusz Tomal – związany z przemysłem Józef Trześniewski – sportowiec Maciej Turno – związany z przemysłem Józef Tuzimek – nauczyciel Andrzej Wąsowski – pracownik akademicki Krystyna Wojdyga Jerzy Wypyski – związany z przemysłem Jur Zieliński – sportowiec Artur Ziętek – pilot, ofiara katastrofy polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 Jerzy Żygocki – nauczyciel
Zobacz też Cmentarz rzymskokatolicki w Radomiu
Uwagi
Bibliografia Publikacja zbiorowa pod redakcją Marcina Olifirowicza Nekropolie Radomia. Fotografie Wojciech Stan Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego przy ul. B. Limanowskiego w Radomiu oraz Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy Radom 2008 Jerzy Sekulski Encyklopedia Radomia Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy Radom 2009 s. 38
Komunalny Radom *