Ardea – rodzaj ptaków z podrodziny czapli (Ardeinae) w obrębie rodziny czaplowatych (Ardeidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach poza obszarami antarktycznymi.
Morfologia Długość ciała 56–150 cm, rozpiętość skrzydeł 105–230 cm; masa ciała 400–4468 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 10. wydaniu Systema Naturae – publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce zwierząt i roślin. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) czapla siwa (A. cinerea).
Etymologia Ardea: ‘czapla’. W rzymskiej mitologii miasto Ardea, stolica Rutuli, zostało zrównane z ziemią, i wzrosło z popiołów chudego, bladego ptaka, który strząsnął popioły ze swoich skrzydeł, wydając przy tym żałobne okrzyki. Casmerodius: gr. κοσμος kosmos ‘ozdoba’ (por. χασιος khasios ‘skarb, bogactwo’); ερωδιος erōdios ‘czapla’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Ardea egrettaPodgatunek A. alba. . Typhon: epitet gatunkowy Ardea typhon Synonim A. sumatrana.; w mitologii greckiej Tyfon (Τυφων Typhōn, Τυφωευς Typhōeus, Τυφαων Typhaōn lub Τυφως Typhōs) był potwornym gigantem, który przerażał bogów, ale ostatecznie został zniszczony i zmiażdżony przez górę Etnę rzuconą przez Zeusa. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ardea typhon (= Ardea sumatrana ). Ardeomega: łac. ardea ‘czapla’; gr. μεγας megas ‘wielki’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Ardea goliath . Bubulcus: epitet gatunkowy Ardea bubulcus Synonim Ardea ibis.; średniowiecznołac. bubulcus ‘pasterz’, od łac. bubulus ‘bydlęcy’, od bos, bovis ‘krowa’. Gatunek typowy (absolutna tautonimia): Ardea bubulcus (= Ardea ibis ). Audubonia: John James Laforest Audubon (1785–1851), francusko-amerykański pionier nauk przyrodniczych, artysta. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea occidentalisPodgatunek A. herodias. . Megerodius: gr. μεγας megas ‘wielki’; ερωδιος erōdios lub ρωδιος rōdios ‘czapla’. Pyrrherodia: gr. πυρρος purrhos ‘czerwony’ (tutaj w znaczeniu fioletowy), od πυρ pur, πυρος puros ‘ogień’; ερωδιος erōdios ‘czapla’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea purpurea . Phoyx: gr. φωυξ phōux ‘czapla’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ardea purpurea . Mesophoyx: gr. μεσος mesos ‘środkowy, pośredni’; rodzaj Phoyx . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ardea intermedia . Myola: według Mathewsa „Myola” to aborygeńska nazwa. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ardea pacifica . Afrardea: łac. Afer, Afra ‘Afrykanin, afrykański’, od Africa „Afryka”; rodzaj Ardea . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea melanocephala .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Ardea ibis – czapla złotawa Ardea cinerea – czapla siwa Ardea herodias – czapla modra Ardea cocoi – czapla czarnobrzucha Ardea pacifica – czapla białoszyja Ardea melanocephala – czapla czarnogłowa Ardea humbloti – czapla maskowa Ardea insignis – czapla białobrzucha Ardea sumatrana – czapla szarobrzucha Ardea goliath – czapla olbrzymia Ardea purpurea – czapla purpurowa Ardea alba – czapla biała Ardea brachyrhyncha – czapla żółtogoleniowa Ardea intermedia – czapla czarnonoga Ardea plumifera – czapla strojna
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Czaplowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza