Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu (, ) – porozumienie dotyczące polityki handlowej, podpisane w Genewie 30 października 1947.
Układ Ogólny wszedł w życie 1 stycznia 1948. Z założenia miał być jedynie tymczasowym układem poprzedzającym powstanie Międzynarodowej Organizacji Handlowej (). Jednakże, brak zgody między państwami niepozwalający na wejście w życie statusu , przedłużył obowiązywanie układu do 31 grudnia 1994. miało być – obok wcześniej utworzonych MFW i Banku Światowego (1944) – trzecią instytucją międzynarodową ułatwiającą współpracę gospodarczą między państwami.
Sukcesorem jest Światowa Organizacja Handlu.
Zadania i rundy Podstawowym zadaniem była liberalizacja handlu międzynarodowego (kontrola, usuwanie przeszkód stojących na drodze rozwoju współpracy, koncyliacja). Swoje funkcje spełniał przede wszystkim poprzez organizowanie tzw. rund negocjacyjnych:
Rundy i a) The GATT years: from Havana to Marrakesh, World Trade Organizationb) Timeline: World Trade Organization – A chronology of key events, BBC Newsc) Brakman-Garretsen-Marrewijk-Witteloostuijn, Nations and Firms in the Global Economy, Chapter 10: Trade and Capital RestrictionNazwaPoczątekOkresKrajePrzedmiot obradOsiągnięcia Genewska kwiecień 1947 7 miesięcy 23 taryfy celne podpisanie , 45000 koncesji taryfowych obejmujących obrót watości 10 mld dolarów USA z Annecy kwiecień 1949 5 miesięcy 13 taryfy celne 5000 koncesji taryfowych z Torquay wrzesień 1950 8 miesięcy 38 taryfy celne 8700 koncesji taryfowych, obniżających poziom taryf z 1948 o 25% Genewska II styczeń 1956 5 miesięcy 26 taryfy,przyjęcie Japonii 2,5 mld dolarów USA redukcji taryf celnych Dillonawrzesień 1960 11 miesięcy 26 taryfy celnekoncesje taryfowe warte 4,9 mld dolarów USA Kennedy'egomaj 1964 37 miesięcy 62 taryfy celne,Dumping koncesje taryfowe warte 40 mld dolarów USA Tokijskawrzesień 1973 74 miesięcy 102 taryfy celne, ograniczenia pozataryfowe, „porozumienia ramowe” redukcje taryfowe obejmujące 300 mld dolarów Urugwajskawrzesień 1986 87 miesięcy 123 taryfy celne, ograniczenia pozataryfowe, zasady handlu, usługi, własność intelektualna, rozstrzyganie sporów, tekstylia, rolnictwo, stworzenie itd. utworzenie Światowej Organizacji Handlu, podwyższenie rangi negocjacji handlowych, zasadnicza obniżka stawek celnych (ok. 40%) i subsydiów rolnych, podpisanie porozumienia o wolnym handlu tekstyliami z krajów rozwijających się i rozszerzeniu praw własności intelektualnej () Ad-Dauhalistopad 2001 ? 141 taryfy celne, ograniczenia pozataryfowe, rolnictwo, standardy BHP, ochrona środowiska, zasady konkurencji, inwestycje, przejrzystość, patenty itd. runda nie została zakończona7 grudnia 2013 przyjęto Pakiet z Bali
Kluczowymi zasadami, jakimi starali się kierować członkowie , były: zasada niedyskryminacji i równego traktowania; stosowanie tzw. klauzuli najwyższego uprzywilejowania (każde państwo jest traktowane tak samo; jeśli udzielamy uprzywilejowania jednemu państwu, to ten przywilej jest rozprzestrzeniany na inne kraje zrzeszone; wyjątkiem są strefy wolnego handlu i unie celne) i klauzuli narodowej (traktowanie na równi towarów importowanych do kraju z towarami krajowymi; wyjątkiem może być sytuacja, kiedy państwo chce ochronić bilans płatniczy, zdrowie swoich obywateli i ich bezpieczeństwo; zasada wzajemności; zasada możliwości interwencji handlowej (za jedyny instrument interwencyjny zostały uznane cła). Jednym z najważniejszych efektów funkcjonowania było 10-krotne obniżenie przeciętnego poziomu ceł.
Przypisy
Kategoria:1947 w Szwajcarii Kategoria:Światowa Organizacja Handlu