thumb|280px|right|Zestaw herbów terytorialnych, w ukłonie heraldycznym, ilustracja z Commune Poloniae Regni z 1506 roku Ukłon heraldyczny, kurtuazja heraldyczna – wyraża się w sposobie ustawienia względem siebie dwóch lub większej ilości herbów bądź godeł w herbach złożonych, gdzie zasady kurtuazji, przyzwalają na dokonanie niezbędnych zmian w skierowaniu godeł oraz klejnotów herbowych, zestawianych znaków rycerskich.
W ukłonie heraldycznym herby są pochylone ku sobie, a godła na obu herbach mają być zwrócone również ku sobie, bez względu na ich standardowe ustawienie. W sytuacji, gdy zestawiano razem kilka herbów rycerskich wraz z herbem władcy, wówczas w centralnym miejscu sytuowano herb władcy, zaś po bokach herby rycerzy w ukłonie skierowanym ku centrum. Podobnie rzecz się ma z ustawieniem klejnotów wieńczących herby. Należy podkreślić, że herb władcy w zestawieniu z herbami rycerskimi zachowywał niezmienione ustawienie godła i klejnotu.
Ukłon heraldyczny szczególnie często występuje w przedstawieniach herbów par małżonków i w herbach ziem (państw) pod berłem jednego władcy. Niekiedy przedstawiane są dwie tarcze, skłonione ku sobie, z jednym hełmem i klejnotem, umieszczonym centralnie, zwykle należącym do herbu męża. thumb|280px|Herby na zamku Ettlingen
Ukłon heraldyczny w herbie złożonym Ukłon heraldyczny, dostrzegamy też w budowie złożonego zestawu hełmów i klejnotów, umieszczanych nad herbem złożonym. W tym przypadku mają zastosowanie zasady kurtuazji oraz starszeństwa sygnalizowane wyżej, jednak ukłon heraldyczny nie musi dotyczyć poszczególnych godeł rozmieszczanych na tarczy herbowej. Godła herbów w niej zamieszczanych mogą być przedstawiane bez zmiany kierunku. Kolejność ułożenia herbu złożonego wynika z powiązań rodowych właściciela herbu – dotyczy herbów genealogicznych.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Heraldyka Kategoria:Savoir-vivre