Srebrny Niedźwiedź dla najlepszego aktora (niem. Silberner Bär/Bester Darsteller) – nagroda przyznawana corocznie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie w latach 1956–2020 dla najlepszej roli męskiej spośród filmów konkursu głównego. Laureata nagrody wybierało międzynarodowe jury konkursu głównego. W krótkim okresie lat 1969–1970 oraz 1973–1974 nagroda nie była przyznawana.

Organizatorzy festiwalu zdecydowali się od 2021 zastąpić nagrodę dla najlepszego aktora i aktorki wyróżnieniami za najlepszą rolę pierwszo- i drugoplanową po to, by nie różnicować wykonawców ze względu na ich płeć. Berlinale było pierwszym międzynarodowym festiwalem, który zdecydował się na taki równościowy i neutralny płciowo krok.

Statystyki thumb|200px|right|Sidney Poitier, jeden z czterech dwukrotnych laureatów nagrody. thumb|200px|right|Andrzej Seweryn, jedyny polski laureat Srebrnego Niedźwiedzia – za rolę w filmie Dyrygent (1980). thumb|200px|right|Leonardo DiCaprio, zdobywca Srebrnego Niedźwiedzia za rolę w filmie Romeo i Julia (1996). thumb|200px|right|Liao Fan ze Srebrnym Niedźwiedziem za rolę w filmie Czarny węgiel, kruchy lód (2014). thumb|200px|right|Anthony Bajon ze Srebrnym Niedźwiedziem za rolę w filmie Modlitwa (2018). Najczęściej nagradzane były role aktorów amerykańskich (19 wyróżnień) i francuskich (7). W jednym przypadku jury przyznało nagrodę dla aktorskiego kolektywu (od trzech aktorów wzwyż) – dotyczyło to irańskiego filmu Rozstanie (2011, czterech nagrodzonych aktorów).

Czterem aktorom udało się zdobyć Srebrnego Niedźwiedzia dwukrotnie. W kolejności chronologicznej byli to: Amerykanin Sidney Poitier (1958, 1963) Francuz Jean Gabin (1959, 1971) Hiszpan Fernando Fernán Gómez (1977, 1985) Amerykanin Denzel Washington (1993, 2000)

Pierwszym czarnoskórym laureatem był amerykański aktor Sidney Poitier (1958). Najmłodszym zdobywcą nagrody był Amerykanin Lou Taylor Pucci – miał skończonych zaledwie 19 lat. Najstarszym laureatem był 78-letni Anglik Tom Courtenay (2015).

Amerykanie Jack Lemmon i Sean Penn to jedyni aktorzy, którzy zdobyli nagrody aktorskie na wszystkich trzech najważniejszych europejskich festiwalach filmowych: Puchar Volpiego na MFF w Wenecji, nagrodę dla najlepszego aktora na MFF w Cannes oraz Srebrnego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie. Cztery role nagrodzone w Berlinie przyniosły ich laureatom również Oscara dla najlepszego aktora pierwszo- lub drugoplanowego (Sidney Poitier, Lee Marvin, Tom Hanks i Benicio del Toro).

Jedynym polskim zdobywcą nagrody był Andrzej Seweryn (1980).

Laureaci Srebrnego Niedźwiedzia Rok Aktor Tytuł polski Tytuł oryginalny 1956 Burt Lancaster Trapez Trapeze 1957 Pedro Infante Tizoc Tizoc 1958 Sidney Poitier Ucieczka w kajdanach The Defiant Ones 1959 Jean Gabin Włóczęga Archimède le clochard 1960 Fredric March Kto sieje wiatr Inherit The Wind 1961 Peter Finch No Love for Johnnie No Love for Johnnie 1962 James Stewart Pan Hobbs jedzie na wakacje Mr. Hobbs Takes a Vacation 1963 Sidney Poitier Polne lilie Lilies of the Field 1964 Rod Steiger Lombardzista The Pawnbroker 1965 Lee Marvin Kasia Ballou Cat Ballou 1966 Jean-Pierre Léaud Męski - żeński: 15 scen z życia Masculin, féminin 1967 Michel Simon Stary człowiek i dziecko Le vieil homme et l'enfant 1968 Jean-Louis Trintignant Człowiek, który kłamie L’homme qui ment 19691970 Nagrody nie przyznano. 1971 Jean Gabin Kot Le chat 1972 Alberto Sordi Urlop w więzieniu Detenuto in attesa di giudizio 19731974 Nagrody nie przyznano. 1975 Vlastimil Brodský Jakub kłamca Jakob, der Lügner 1976 Gerhard Olschewski Utracone życie Verlorenes Leben 1977 Fernando Fernán Gómez Anachoreta El anacoreta 1978 Craig Russell Outrageous! Outrageous! 1979 Michele Placido Ernesto Ernesto 1980 Andrzej Seweryn Dyrygent Dyrygent 1981 Jack Lemmon Haracz Tribute Anatolij Sołonicyn 26 dni z życia Dostojewskiego Двадцать шесть дней из жизни ДостоевскогоDwadcat' szest' dniej iz żyzni Dostojewskogo 1982 Michel Piccoli Dziwna sprawa Une étrange affaire Stellan Skarsgård Prostoduszny morderca Den enfaldige mördaren 1983 Bruce Dern Sezon mistrzów That Championship Season 1984 Albert Finney Garderobiany The Dresser 1985 Fernando Fernán Gómez Stico Stico 1986 Tuncel Kurtiz Uśmiech baranka Hiuch HaGdi 1987 Gian Maria Volonté Sprawa Moro Il caso Moro 1988 Manfred Möck Jörg Pose Jeden drugiego brzemiona noście Einer trage des anderen Last 1989 Gene Hackman Missisipi w ogniu Mississippi Burning 1990 Iain Glen Niemy krzyk Silent Scream 1991 Maynard Eziashi Pan Johnson Mister Johnson 1992 Armin Mueller-Stahl Utz Utz 1993 Denzel Washington Malcolm X Malcolm X 1994 Tom Hanks Filadelfia Philadelphia 1995 Paul Newman Naiwniak Nobody's Fool 1996 Sean Penn Przed egzekucją Dead Man Walking 1997 Leonardo DiCaprio Romeo i Julia Romeo + Juliet 1998 Samuel L. Jackson Jackie Brown Jackie Brown 1999 Michael Gwisdek Kształty nocy Nachtgestalten 2000 Denzel Washington Huragan The Hurricane 2001 Benicio del Toro Traffic Traffic 2002 Jacques Gamblin Przepustka Laissez-passer 2003 Sam Rockwell Niebezpieczny umysł Confessions of a Dangerous Mind 2004 Daniel Hendler Paszport do raju El abrazo partido 2005 Lou Taylor Pucci Rodzinka Thumbsucker 2006 Moritz Bleibtreu Cząstki elementarne Elementarteilchen 2007 Julio Chávez Inny El otro 2008 Mohammad Amir Naji Pieśń wróbli آواز گنجشک‌هاAvaze gonjeshk-ha 2009 Sotigui Kouyaté London River London River 2010 Grigorij Dobrygin Siergiej Puskepalis Jak spędziłem koniec lata Как я провёл этим летомKak ja prowioł etim letom 2011 Shahab Hosseini Babak Karimi Payman Maadi Ali-Asghar Shahbazi Rozstanie جدایی نادر از سیمینJodaeiye Nader az Simin 2012 Mikkel Følsgaard Kochanek królowej En kongelig affære 2013 Nazif Mujić Senada Epizoda u životu berača željeza 2014 Liao Fan Czarny węgiel, kruchy lód 白日焰火Bai ri yan huo 2015 Tom Courtenay 45 lat 45 Years 2016 Majd Mastoura Hedi نحبك هاديInhebbek Hedi 2017 Georg Friedrich Bright Nights Helle nächte 2018 Anthony Bajon Modlitwa La prière 2019 Wang Jingchun Żegnaj, mój synu 地久天长Di jiu tian chang 2020 Elio Germano Chciałem się ukrywać Volevo nascondermi

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona festiwalu

Kategoria:Złoty, Srebrny i Brązowy Niedźwiedź Kategoria:Nagrody dla aktorów filmowych