Kolibrowate (Trochilidae) – rodzina ptaków z rzędu krótkonogich (Apodiformes), a według taksonomii Sibleya-Ahlquista tworząca osobny rząd Trochiliformes. Obejmuje gatunki lądowe, zamieszkujące Amerykę, głównie w strefie międzyzwrotnikowej.

Biogeografia Wszystkie współczesne kolibry występują na terenie Nowego Świata. Do niedawna najstarszymi znanymi szczątkami kolibrów były liczące 10–30 tysięcy lat kości odkryte w Amerykach Środkowej i Południowej. Wszystkie skamieniałości trzeciorzędowe odnaleziono jednak na obszarze Starego Świata, co sugeruje, że istotna część ewolucji kolibrów miała miejsce właśnie na tych terenach. Jednym z kolibrów występujących w Europie był oligoceński Eurotrochilus, którego pozostałości odkryto na terenie Polski, Niemiec i Francji. Obecnie kolibry nie występują w Europie, jednak niekiedy fruczak gołąbek (Macroglossum stellatarum), ćma żyjąca również w Polsce, bywa z nimi mylona.

Cechy kolibrów ptaki o długości 6–22 cm i masie 2–20 g, koliberek hawański to najmniejszy ptak świata cechuje je bardzo szybki metabolizm, niektóre gatunki muszą w ciągu doby zjeść pokarm przewyższający dwukrotnie masę ich ciała serce bije średnio 500–600 razy na minutę, maksymalnie dochodzi do 1260 uderzeń na minutę nocą niektóre gatunki zwalniają metabolizm, popadając w rodzaj odrętwienia, co pozwala im przenocować bez pożywienia (serce bije 50–180 razy na minutę) samce zazwyczaj są nieco większe od samic zazwyczaj wyraźny dymorfizm płciowy większość piór rozszczepia światło na barwy podstawowe, co nadaje ptakom barwny wygląd w piórach występują jedynie barwniki czarny i brązowy pióra, aby zachowały swoje właściwości, muszą okresowo namakać; zapewnia to mgła, deszcz lub kąpiel bardzo krótkie nogi o czterech palcach długi dziób o różnorodnym, zależnym od gatunku, kształcie skrzydła z silnie rozwiniętymi lotkami pierwszorzędowymi, a słabo drugorzędowymi ogon złożony z 10 sterówek, o kształcie zależnym od gatunku tempo uderzeń skrzydłami nie zależy od kierunku i typu lotu, lecz od wielkości ptaka (im większy tym wolniej) i wynosi od 10 do 90 uderzeń na sekundę latają z prędkością do 120 km/h potrafią unieść się pionowo, wykonać zawis, a także latać na boki i do tyłu w szkielecie uwagę zwraca wydatny grzebień na mostku, stanowiący przyczep mięśni poruszających skrzydłami największa liczba gatunków występuje w subtropikalnej strefie wschodnich stoków Andów pokarm stanowią, w zależności od gatunku, bezkręgowce łapane w locie lub nektar wysysany długim językiem większość gatunków żywiących się nektarem zapyla kwiaty, zjawisko to nazywa się ornitogamią przez większą część roku prowadzą samotniczy tryb życia samce mają silnie wykształcony terytorializm, zarówno względem ptaków swojego, jak i innych gatunków budową gniazda, wysiadywaniem i opieką nad pisklętami zajmuje się tylko samica gniazdo w formie koszyka splecionego z traw, mchu, części roślinnych i pajęczyn znoszą 2, rzadziej 1 jajo (są to najmniejsze jaja składane przez ptaki) wysiadywanie trwa 14–19 dni po wykluciu pisklęta są nagie, po czym od razu wyrasta upierzenie ostateczne pisklęta przez ok. 3 tygodnie są karmione pokarmem zwracanym przez matkęZwykle potomstwem opiekuje się wyłącznie samica, ale w literaturze są również opisy gatunków, u których samiec bierze udział w opiece nad potomstwem (zob. Hainsworth 1977). jajo kolibra waży około 0,25 grama.

Systematyka Do rodziny kolibrów należą następujące podrodziny: Florisuginae – topaziki Phaethornithinae – pustelniki Polytminae – kolibrzyki Lesbiinae – paziaki Patagoninae – giganciki Trochilinae – kolibry

Kladogram Kladogram rodziny Trochilidae:

Uwagi

Przypisy Systematyka i nazwy polskie za: