thumb|150px|right| Patańdźali jako inkarnacja wężowego bóstwa Śesza Krijajoga – jedna z odmian jogi, powiązana silniej z praktykami typu krija. Jest wzmiankowana w literaturze religijnej i jogicznej różnych okresów i nurtów. W ujęciu klasycznym ryszi Patańdźali objaśnił krijajogę w sutrze II.1 Jogasutr, jako składającą się z trzech praktyk : tapas swadhjaja iśwarapranidhana. Jej celem określił, w sutrze II.2, wywołanie stanu samadhi i osłabienie kleśa (uciążliwości). Postklasyczne odmiany krijajogi zawierają elementy analogiczne jak kundalinijoga i nauczają metod rozbudzenia energii kundalini.
Recepcja w dziełach Jogasutry (Krijajoga, księga druga) Bhaktisutry Krijajogasara (upapurana wisznuicka) Markandejapurana (zalecenia rytualne Dattatreji dla jogina Alarki) Triśikhibrahmanopaniszad (przykład krijajogi jako równoważnej karmajodze) Bhagawatapurana
Recepcja w tradycjach jogi thumb|150px|Lahiri Mahaśaja Tradycja Joganandy Najbardziej znana w Polsce tradycja krijajogi, to krijajoga spopularyzowana na Zachodzie przez Paramahansę Joganandę (autora książki Autobiografia Jogina, założyciela towarzystwa Self-Realization Fellowship). Do tej linii należeli między innymi: Jogawatar Lahiri Mahaśaja, Swami Satjananda Giri Śrimat Bhupendranath Sanjal swami Śri Jukteśwar Giri swami Paramahansa Hariharananda. Obecnie przewodzi jej w świecie swami Paramahansa Pradźnanananda.
Tradycja południowoindyjska Krijajoga południowoindyjska, inspirowana również przesłaniem legendarnego guru Mahawatara Babadźiego, posiada odmienną linię mistrzów i nauki od linii do której przynależał Paramahansa Joganada. Tradycja ta wyróżnia następujące jogi wewnątrz tej krijajogi : Kriya Hatha Yoga Kriya Dhyana Yoga Kriya Mantra Yoga Kriya Bhakti Yoga Antar Kriya Yoga Kriya Kundalini Yoga.
Tradycja Swamiego Sivanandy Autorzy akcentujący znaczenie hathajogi, używają nazwy krijajoga na określanie jogi nauczającej jogakrija, czyli sześciu krij oczyszczających ciało (szatkrija), zwanych też szatkarma: netikrija, dhautikrija, naulikrija, bastikrija, kapalabhatikrija i tratakakrija (krije te znane są z opisów w drugim rozdziale dzieła Hathajogapradipika pod nazwami: netikarma, dhautikarma, naulikarma, bastikakrama, kapalabhatikarma i tratakakarma). Taką wykładnię reprezentuje np. Swami Sivananda z Rishikesh ("Kriya Yoga Sadhana"Swami Sivananda, Sadhana, rozdział 8: Sarwa-sadhana-sangraha / Kriya Yoga Sadhana, s. 227). Divine Life Society wydało również książkę, której autor Swami Nityamuktananda, opisuje krijajogę tradycji odmiennej od przekazu linii Joganandy, zmierzającej do przebudzenia kundaliniDuchowe systemy jogi, str. 159, rozdział Krija-joga. Bihar School of Yoga założona przez Satyanandę Saraswati (ucznia Sivanandy), również i współcześnie naucza krijajogi odmiennej od przekazu Paramahansy Joganandy. Tradycja zawiera ponad 70 krij, z których 20 jest przekazywanych w nauczaniu tej szkoły. Tę tradycję krijajogi prezentuje praca A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya Swami Satyananda Saraswati, A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya.
Przypisy
Kategoria:Odmiany jogi