Marian Taniewski (ur. 5 lutego 1930 w Radomiu, zm. 3 grudnia 2020) – polski chemik, specjalizujący się w organicznej technologii chemicznej.
Życiorys Urodził się w Radomiu, gdzie jego ojciec Michał Taniewski (doktor inżynier chemii) był dyrektorem technicznym fabryki farb i lakierów. Po wybuchu wojny jego rodzina przeniosła się do Lwowa, a następnie została wywieziona w głąb Związku Radzieckiego. Do szkoły średniej uczęszczał w Kubaniu, gimnazjum (po przymusowym wysiedleniu w 1946) ukończył w Łodzi, a maturę uzyskał w 1948 roku w Państwowym Liceum Męskim w Gliwicach.
W 1948 roku podjął studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej, ukończył je w 1954 z tytułem magistra inżyniera chemii. Przez rok pracował w Instytucie Syntezy Chemicznej w Oświęcimiu, a w 1955 roku podjął pracę w Katedrze Technologii Chemicznej Organicznej Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W 1959 roku uzyskał stopień doktora, tematem jego rozprawy doktorskiej, przygotowywanej początkowo pod kierunkiem Wacława Leśniańskiego, a po jego śmierci Tadeusza Mazońskiego był Rozkład termiczny alkanów i odwodornienie izopropylo-benzenu w procesie otrzymywania a-metylostyrenu z krajowych gazoli. W 1960 roku przebywał na stypendium na University of Oxford, gdzie współpracował z Cyrilem Hinshelwoodem. W 1962 roku uzyskał, na podstawie rozprawy Kinetyka i mechanizm termicznego rozkładu izomerycznych heksanów oraz wtórnego rozkładu powstających olefin, stopień doktora habilitowanego. Tytuł profesora nauk technicznych otrzymał w 1969 roku. Rada Państwa uchwałą z dnia 18 września 1975 r. nadała Mu tytuł naukowy profesora zwyczajnego.
W latach 1964–2001 pełnił funkcję kierownika Zakładu naukowo-dydaktycznego, początkowo Zakładu Olefin, potem Zakładu Surowców Podstawowej Syntezy, a następnie Zakładu Technologii Organicznej Petrochemicznej. Od 1981 do 1984 roku był dziekanem Wydziału Chemicznego Politechniki Śląskiej. Współpracował także z Instytutem Ciężkiej Syntezy Organicznej. W latach 1959–1961 był tam kierownikiem Pracowni Pirolizy, a od 1985 do 1989 dyrektorem ICSO.
Jego zainteresowania badawcze dotyczyły głównie kinetyki i mechanizmu reakcji węglowodorów, ich katalitycznego odwodornienia, pirolizy olefinowej, termicznego rozkładu i hydropirolizy, a także katalitycznych przemian olefin oraz katalitycznego utleniającego sprzęgania metanu do etylenu i etanu oraz aromatyzacją i rozkładem metanu.
Był członkiem Akademii Inżynierskiej w Polsce.
Siostra Mariana Taniewskiego, Stefania Taniewska-Osińska również była profesorem nauk chemicznych.
Pochowany na cmentarzu komunalnym Centralnym w Gliwicach (kwatera LA6-C-21)śp. Marian Taniewski.
Publikacje Kinetyka i mechanizm termicznego rozkładu izomerycznych heksanów oraz wtórnego rozkładu powstających olefin (rozprawa habilitacyjna, 1962). Przemysłowa synteza organiczna: kierunki rozwoju (1991, wyd. 2 1999, ). Technologia chemiczna – surowce (redakcja pracy zbiorowej, 1997). mały|Grób prof. Mariana Taniewskiego na cmentarzu Centralnym w Gliwicach Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1995) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1987) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (197 (1978)7) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1994) Medal im. Prof. Wojciecha Świętosławskiego (1993) Medal Ignacego Mościckiego (2001) Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1974) Odznaka „Zasłużonemu dla Instytutu Ciężkiej Syntezy Organicznej” (1978) Medal pamiątkowy i tytuł „Zasłużony dla rozwoju Petrochemii” (1978)
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego indywidualna II stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie dydaktyczno-wychowawczej, organizacji procesu dydaktycznego lub za prace związane z kształceniem młodej kadry (1971) tytuł profesora honorowego Politechniki Śląskiej (2005)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Członkowie Akademii Inżynierskiej w Polsce Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu Kategoria:Nagrodzeni Medalem im. Prof. Wojciecha Świętosławskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Ignacego Mościckiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach Kategoria:Polscy inżynierowie chemicy Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2020