Michał Aleksandrowicz (, ur. , zm. 13 czerwca 1918) – wielki książę Rosji, czwarty syn cesarza Aleksandra III i Marii Fiodorowny (Dagmary Duńskiej – córki Chrystiana IX), w latach 1899–1904 cesarzewicz – następca tronu rosyjskiego, przez jeden dzień niekoronowany ostatni cesarz Imperium Rosyjskiego jako Michał II.
Wielki książę Jako sztabsrotmistrz w 1907 dowodził szwadronem Lejb-Gwardyjskiego Pułku Kirasjerów Jej Wysokości (w tym czasie cesarzowej Marii Fiodorowny, jego matki). Po zawarciu małżeństwa morganatycznego otrzymał dowództwo nad Czernihowskim pułkiem huzarów w guberni orłowskiej, gdzie był właścicielem dóbr Brasowo (obecnie obwód briański). Z tego powodu jego małżonka otrzymała później od cara Mikołaja II tytuł hrabiny Brasow.
Michał Romanow był uczestnikiem I wojny światowej. Dowodził Kaukaską Krajową Dywizją Konną, a od lutego 1916 roku 2 Korpusem Kawalerii (nominacja na generała-lejtnanta z 1916).
Ostatni cesarz Imperium Rosyjskiego mały|lewo|150px|Akt abdykacji Mikołaja II na rzecz Michała II mały|lewo|150px|Oświadczenie Michała Aleksandrowicza o rezygnacji z tronu Imperium Rosyjskiego Był teoretycznie ostatnim cesarzem Imperium RosyjskiegoGudrun Ziegler – „Tajemnice rodu Romanowów”, s. 282, Świat Książki, Warszawa 2000, Nr 2437., ale uznanie go za rzeczywistego cesarza jest sprawą dyskusyjną.
Mikołaj II, w imieniu swoim i syna Aleksego, abdykował na rzecz swojego brata Michała. Tego samego dnia Michał otrzymał telegram od Mikołaja II, który tytułował go cesarzem wszechrosyjskim Michałem II. Panowanie Michała II trwało jedną noc, gdyż następnego dnia odmówił przyjęcia korony i oświadczył, że przyjmie ją tylko wtedy, gdy przekaże mu ją KonstytuantaManifest o abdykacji Mikołaja II, Deklaracja Rządu Tymczasowego i odmowa objęcia tronu przez wielkiego księcia Michała ..
Do tego czasu przekazał władzę Rządowi Tymczasowemu z księciem Gieorgijem Lwowem na czeleHistoria najnowsza (wiek XIX i XX), Warszawa: Kultura i wiedza, 1934, s. 374–375. i akt ten podpisał posługując się tytułem wielkiego księcia. Tak więc opinie, czy należy zaliczać go do cesarzy rosyjskich, są podzielone: nie został koronowany, formalnie odmówił przyjęcia korony, nie posługiwał się tytułem cesarskim, ani też nie sprawował rzeczywistej władzy. Z drugiej strony, to na jego rzecz abdykował Mikołaj II i to on wydał ostatni akt o znaczeniu państwowym sygnowany przez dom Romanowów. Dopiero jego abdykacja ostatecznie położyła kres rosyjskiej monarchii po tym, jak Rząd Tymczasowy rozwiązał Dumę Państwową, przekształcając kraj praktycznie w republikę (formalnie nastąpiło to 1/14 września 1917Postanowienie o ogłoszeniu Rosji republiką .).
Wkrótce po abdykacji został aresztowany i w lutym 1918 roku wywieziony z Gatczyny do Permu. Tam 13 czerwca 1918 roku został rozstrzelany przez czekistów; ciało spalono i zatarto ślad po zbrodniРеволюция и Гражданская война в России: 1917–1923 гг. Энциклопедия в 4 томах (Большая энциклопедия), Москва: Терра, 2008, c. 37, ISBN 978-5-273-00563-1.. Na zachód udało się uciec małżonce Michała. Hrabina wraz z dzieckiem, urodzonym w 1910 roku Jurijem Brassowem, przedostała się do Francji, gdzie w latach 20. utrzymywała się z prowadzonej pracowni krawieckiej. Syn zginął w 1931 roku w wypadku samochodowym.
Życie prywatne Był ulubionym synem cesarza Aleksandra III, ze względu na swoje poczucie humoru. W 1912 zawarł potajemnie w Wiedniu małżeństwo z rozwódką Natalią Szeremietjewską, w wyniku czego jego brat cesarz Mikołaj II zakazał mu powrotu na dwór; odebrane mu zostało również prawo regencji nad małoletnim następcą tronu. Jego małżonka była zimno traktowana przez Imperatorową Marię Fiodorównę. Przebaczenie uzyskał dopiero w 1914. Z żoną doczekał się syna, urodzonego przed ich ślubem, hrabiego Georgija Brasowa.
Upamiętnienie 24 sierpnia 2016 w Orle odsłonięto jego popiersie.
Genealogia Prapradziadkowiecesarz Imperium RosyjskiegoPaweł I Romanow(1754–1801) ∞ 1776 Maria Fiodorowna1)(1759–1828)król PrusFryderyk Wilhelm IIIHohenzollern(1770–1840) ∞ 1793 LuizaMecklenburg-Strelitz(1776–1810)wielki książę HesjiLudwik I Heski(1753–1830) ∞ 1777 Luiza Henryka Heska(1761–1829)Karol LudwikBadeński(1755–1801) ∞ 1774 Amalia Fryderyka Heska(1754–1832)Fryderyk KarolSchleswig-Holstein-Sonderburg-Beck(1757–1816) ∞ 1780 Fryderyka Amalia Schlieben(1757–1827)landgrafKarolHessen-Kassel(1744–1836) ∞ 1766 Luiza Oldenburg(1750–1831)FryderykHessen-Kassel(1747–1837) ∞ 1786 KarolinaNassau-Usingen(1762–1823)książęFryderyk Oldenburg(1753–1805) ∞ 1774 ZofiaMecklenburg-Schwerin(1758–1794)PradziadkowieImperium RosyjskiegoMikołaj I Romanow(1796–1855) ∞ 1817 Aleksandra Fiodorowna2)(1798–1860)wielki książę HesjiLudwik II Heski(1777–1848) ∞ 1804 Wilhelmina Badeńska(1788–1836)książęFryderyk WilhelmSchleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg(1785–1831) ∞ 1810 Luiza Karolina Hessen-Kassel(1789–1867)landgrafWilhelm Heski(1787–1867) ∞ 1810 Luiza Charlotta Oldenburg(1789–1864)DziadkowieImperium RosyjskiegoAleksander II Romanow(1818–1881) ∞ 1841 Maria Aleksandrowna3)(1824–1880)Król DaniiChrystian IX Glücksburg(1818–1906) ∞ 1842 Luiza Hessen-Kassel(1817–1898)RodziceImperium Rosyjskiego Aleksander III Romanow (1845–1894) ∞ 1866 Maria Fiodorowna4) (1847–1928)Michał Aleksandrowicz Romanow(ur. 22 listopada 1878, zm. 13 czerwca 1918)wielki książę
właściwie: Zofia Dorota Wirtemberska. właściwie: Fryderyka Luisa Charlotta Wilhelmina Hohenzollern. właściwie: Maksymiliana Wilhelmina Maria Hessen-Darmstadt. właściwie: Maria Zofia Fryderyka Dagmara.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Jurij Buranow, Władimir Chrustalow, Zagłada dynastii Romanowów: 1917-1919, Wyd. Bellona 1995. Pierre Gilliard, Tragiczny los cara Mikołaja II i jego rodziny, Wyd. Rój 1990. Łarysa Jermiłowa, Ostatni car, Wyd. Muza, Warszawa 2007. Janusz Kutta, Pamiętnik Mikołaja II, De Facto 2006. Władysław A. Serczyk, Poczet władców Rosji (Romanowowie), Londyn 1992. Andrzej Andrusiewicz, Carowe i cesarze Rosji, Warszawa 2001. Gudrun Ziegler, Tajemnice rodu Romanowów, Warszawa 2000.
Kategoria:Członkowie Rady Państwa Imperium Rosyjskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Ludzie związani z Petersburgiem Kategoria:Następcy tronu Kategoria:Rosyjskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwiązki Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Romanowowie Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1918